(Prokkel)ontbijt: een goed begin van de dag!

Met mijn collega Tessa mocht ik op 7 juni een prokkelontbijt verzorgen bij Abrona in Huis ter Heide. Dus: op pad met een tafelkleed, beleg, jus d’orange en eitjes. Vrijwilligerscoördinator Anneke Ritzen ontvangt ons op dagbestedingslocatie Nova. Een plek voor ouderen met ernstig tot matig verstandelijke beperkingen en moeilijk verstaanbaar gedrag. Kenmerken van deze doelgroep zijn bijvoorbeeld verwardheid, geheugenverlies en desoriëntatie in plaats en tijd. Dat alles vraagt om een duidelijke structuur, een voorspelbare omgeving en veel persoonlijke aandacht.

‘Eitjes? Het is toch geen Pasen?!’

Anneke begeleidt ons naar de groep waar normaal 8 cliënten werken. Vandaag zijn dat er maar 5. Of eigenlijk 4 ½. Warner is cliënt, maar helpt ook de andere cliënten met hun activiteiten. Hij is assistent-begeleider, zegt hij zelf. We ontbijten met de 5 mannen en met begeleiders Henny en Suzan. Ze zijn zichtbaar verrast door het lekkers en de vrolijk gestipte kleedjes en servetjes van Zeeman. De broodjes, krentenbollen, eitjes, yoghurt en sapjes gaan er goed in. Michiel vindt het maar vreemd. ‘Eitjes? Het is toch helemaal geen Pasen?!’ Hij zal het nog een paar keer herhalen die ochtend, toch laat hij het zich zichtbaar goed smaken.

Een stapje terug

Het is niet de eerste keer dat ik optrek met mensen met een verstandelijke beperking. Zoals altijd word ik er heel rustig van. Ik vraag me af waar het door komt. Is het het ontbreken van decorum? Omdat ze niet de behoefte hebben elke stilte op te vullen? In staat zijn zich minutenlang te focussen op één bezigheid? Zich niet afvragen wat anderen ervan vinden? Allemaal dingen die veel mensen (ik in ieder geval) in de loop van de jaren verleerd hebben. Waar we nu duurbetaalde cursussen mindfullness of time-management voor moeten volgen. Als er iets is wat ik van deze mensen kan leren is het dat de wereld niet vergaat als je een stapje terug doet. Sterker nog, hij wordt er vaak veel leuker door omdat je meer oog voor elkaar krijgt.

Elke dag prokkelen

Als alles weer is opgeruimd nemen we afscheid. De meeste cliënten zijn alweer verdiept in hun breiwerk of hun tekening. Anneke loopt met ons mee en vertelt over het nieuwste project van Abrona. Op het terrein verrijst de woonwijk Sterrenberg volgens het principe ‘omgekeerde integratie’: niet de cliënt gaat de maatschappij in, maar de maatschappij komt naar de cliënt toe. In 2016 staan hier 400 nieuwe woningen, 80 nieuwe zorgeenheden en verschillende voorzieningen. Mensen met en zonder beperking wonen straks naast elkaar op hetzelfde terrein. Een mooi initiatief mét resultaat: aanstaande zaterdag komen de eerste bewoners naar het buurthuis van Abrona om samen naar de wedstrijd Nederland – Denemarken te kijken. Hier blijft het prokkelen niet beperkt tot een paar dagen in juni maar gebeurt het 365 dagen per jaar. Wie volgt?