Ook ouderen willen zelf bepalen hoe zij leven

Op jonge leeftijd begint het ‘zelf willen doen’ al, bedenk ik me. Naast me staat een stampvoetend kind van twee dat zélf zijn jas dicht wil doen. Eerst krijg je nog hulp en sturing van je ouders. Maar langzamerhand krijg je steeds meer de regie over je eigen leven.

‘Willen ook ouderen die hier en daar hulp nodig hebben, zelf bepalen hoe ze hun leven leiden?’, vroeg ik tijdens het seminar Zelfredzaamheid op de Supportbeurs 2012. In de zaal zaten ouderen, gemeenteambtenaren, zorgmedewerkers uit de eerste en tweede lijn en welzijnswerkers. Zij antwoordden volmondig: Ja!

Regie over het eigen leven

De zaal ging nog een stapje verder: als professional heb je de taak om kwetsbare ouderen inzicht te geven in wat ze kunnen en willen.  De meeste ouderen van nu laten wel merken dat ze de regie over hun eigen leven willen voeren en bedanken voor een ‘enkeltje’ verzorgingshuis. De oudere die dat niet doet, durft misschien minder om hulp te vragen of moet geholpen worden bij het verhelderen van wensen, behoeften en eigen kunnen.

De zorg- en welzijnswerkers als coach

De rol van de zorg- en welzijnswerker daarbij is die van ‘coach’. Dat vraagt om specifieke vaardigheden. Je moet bijvoorbeeld een goed gesprek met de ouderen kunnen voeren (de vraag achter de vraag achterhalen) en in staat zijn te motiveren en ‘de handen op de rug’ te houden. En voegt iemand toe, steeds kritisch naar jezelf blijven kijken.

Wat kunnen we verbeteren?

Als alle zorg- en welzijnswerkers zo goed bezig zijn, komt het wel goed met het ondersteunen van de zelfredzaamheid van kwetsbare ouderen in Nederland. Wat kan er nog béter, vraag ik aan de zaal. Ook daar weten de deelnemers wel antwoord op.

Zelfredzaamheid zit niet alleen in de zorg- en welzijnswerkers, het moet ook ‘in de organisaties’ zitten. De visie op zelfredzaamheid moet doorstromen naar de werkvloer, werknemers hebben er tijd voor nodig, want dat is wat een goed gesprek vraagt.

Er is samenwerking nodig met andere organisaties in de wijk, maar ook met mantelzorgers en vrijwilligers, want je moet het dichtbij de oudere zelf organiseren. Als werkers in zorg en welzijn moet je elkaars toegevoegde waarde kennen en organisaties moeten niet bang zijn voor concurrentie, maar samenwerken. 

Jouw mening

Houdt zelfredzaamheid van ouderen jou als zorg- of welzijn werker ook zo bezig? Word je geprikkeld door het thema zelfredzaamheid en integraal samenwerken in de wijk? Wij horen graag je mening en denken, leren en verkennen mee hoe je ouderen succesvol kan coachen in meer zelfredzaamheid. Zo nodig samen met mantelzorgers en andere dienstverleners.