Investeren in mantelzorg loont
‘Als je vanaf het allereerste contact met een cliënt óók aandacht aan mantelzorgers besteedt, scheelt je dat later heel wat klachten en conflicten. Vraag bijvoorbeeld hoe het met de mantelzorger gaat. Wat hij allemaal aan zorgtaken doet en wil blijven doen bij ons, wat het voor hem betekent dat zijn naaste verhuist naar ons verpleeghuis’, zegt een teamleider van een verpleeghuis tegen mij.
Zorg op maat
‘Maar het scheelt niet alleen klachten, het werk is voor mij en mijn team ook veel leuker geworden nu we veel meer met mantelzorgers communiceren en samenwerken. We komen hierdoor namelijk veel meer en sneller dingen te weten over onze cliënten. Wat hij vroeger voor werk deed, uit welke familie hij komt, wat hij lekker vindt en welke hobby’s hij heeft. Hierdoor kunnen we veel meer zorg op maat bieden.’
Betrokken familie
‘Doordat we veel meer naast de familie gaan staan en samenwerken, merken we ook een grotere betrokkenheid van familie. Ze komen vaker, durven makkelijker wat aan ons te vragen of dingen voor te stellen en ze komen ook vaker om leuke dingen te doen met onze cliënten. Eigenlijk besteden we aan het begin van de zorgverlening relatief veel tijd aan mantelzorgers, maar we verdienen dat later terug. En niet alleen in tijd, maar zeker ook in ons werkplezier. We spannen het paard daarmee voor de wagen in plaats van erachter’.
Workshop over mantelzorg
Een maandje later verzorg ik een workshop over mantelzorg voor een kleine dertig verzorgenden uit de thuiszorg. Wat ik hier hoor en zie, is dat zij zo ontzettend graag wat méér willen betekenen voor mantelzorgers. Maar dat lukt hen nauwelijks door de grote hoeveelheid regels en de beperkte tijd die ze hebben. Ze zien mantelzorgers eraan onderdoor gaan, maar voelen zich vaak machteloos.
Mantelzorgers verwijzen
Lang niet alle verzorgenden zijn voldoende op de hoogte van de mogelijkheden om zelf mantelzorgers te ondersteunen. Ook niet iedereen weet waar ze mantelzorgers naar kunnen verwijzen, zoals een steunpunt mantelzorg, MEE of een welzijnsorganisatie. In hun opleidingen wordt daar vaak nog onvoldoende aandacht aan besteed. Dus daar kunnen we nog het nodige in veranderen.
Mantelzorgers ondersteunen
Maar als we écht het paard voor de wagen willen spannen en willen voorkomen dat mensen naar een verpleeg- of verzorgingshuis verhuizen omdat de mantelzorgers het niet meer aankunnen, dan moeten we het toch heel anders gaan doen.
Niet alleen meer indiceren wat de cliënt nodig heeft, maar ook wat de mantelzorgers nodig hebben om de zorg vol te kunnen houden. Op zo’n manier dat ze plezier en voldoening kunnen ervaren in de zorg voor hun naaste. Of zoals Henk Kraijo in zijn onderzoek voorstelt: het vergroten van de volhoudtijd (externe link) van mantelzorgers. Dat zou de essentie moeten zijn van de zorg en ondersteuning die wij als zorgverleners bieden.
Reageer!
Bij Vilans zijn we bezig met de business case Informele Zorg. Hiermee willen we ouderenzorgorganisaties ondersteunen bij de beslissing of ze (meer/bewuster/actiever) moeten investeren in mantelzorg, familieparticipatie en vrijwilligers. Reacties met ideeën en meningen hierover stel ik zeer op prijs!
Guest
09 december 2010 om 15:45
Beste Geraldine,
wat heerlijk dat de professionals in de zorginstellingen stees meer gaan inzien dat mantelzorgers een superbelangrijke rol hebben gespeeld in de zorg voor de cliënten voordat deze in de instelling werden opgenomen.
Fijn ook om te lezen dat mantelzorgers nu ook voor vol worden aangezien in de informatievoorziening voor de zorg in de instelling.
Graag wil ik je opsomming voor mogelijkheden voor mantelzorgondersteuning completeren. Mantelzorgmakelaars zijn bij uitstek de ondersteuners die kunnen bijdragen aan de VOLHOUDtijd van mantelzorgers: zij weten van alle regelingen, en nemen regeltaken over: dat scheelt in de kopzorg van de mantelzorger, en dat helpt om de zorg langer vol te houden.
Gecertificeerde mantelzorgmakelaars hebben zich verenigd in de Beroepsvereniging van Mantelzorgmakelaars BMZM. Op de website www.bmzm.nl lees je meer over deze all round mantelzorgondersteuners.
Met vriendelijke groet
Freke Schoemaker
bestuurslid BMZM
Guest
10 december 2010 om 00:34
Beste Geraldine,
Je collega, Marco, attendeerde me op je blog en nodigde me uit om er op te reageren. Dat doe ik graag. Het onderwerp familie ligt me na aan het hart. Familie, verwanten, horen bij een ieder van ons en dus ook bij een bewoner van een verpleeg- of verzorgingshuis. Zij kiezen samen hoe zij aan deze relatie vorm en inhoud aan geven. Daar sta je buiten als professional, maar je kunt die relatie wel ondersteunen als dat wordt gewenst en is afgesproken. Investeren in contact met familie doe je niet omdat je hierdoor minder conflicten hebt of omdat het je tijdswinst oplevert als familie bijvoorbeeld schoon maakt. Je doet dat omdat het gewoon hoort bij het werk, omdat familie met de bewoner mee komt. Misschien krijg je wel meer conflicten omdat men zich zo betrokken voelt en zich daarom vrij voelt te reageren!
Je kent mijn visie en daarom vind ik het ook zo leuk om met jullie mee te kunnen denken dit onderwerp goed op de agenda te blijven houden.
Groeten,
Esther Merkies
Guest
13 december 2010 om 16:47
Beste Geraldine,
Dank voor je blog. Belangrijk onderwerp!
De koppeling van formele en informele zorg moet een ieders zorg zijn.
Heb enigszins gegrasduind in het meten van impact (maatschappelijk rendement) rond mantelzorg.
Zullen hierover contacten? Zie www.izare.nl.
Hoop van je te horen.
Vr. groet, Gert Rebergen
Guest
15 december 2010 om 10:20
Dag Gert, hartelijk dank voor je reactie. Het lijkt mij erg goed om uit te wisselen hieromtrent!
Vriendelijke groet,
Geraldine
Guest
24 december 2010 om 10:31
Ik heb met genoegen weer de weblog gelezen van Geraldine en die is me uit het hart gegrepen. Ik heb al een tijdje contact met Vilans als deelnemer aan de Businesscase Informele Zorg en dat levert mij ook veel op. Wij moesten ook gaan nadenken over kosten/baten en dat is bij Informele Zorg best erg lastig. Mantelzorgers dragen veel bij aan het levensgeluk van onze clienten en hoe vertaal je dat dan in kosten/baten? We zijn er wel hard mee bezig en dat levert op veel plekken in huis leuke discussies op. We hebben er zelfs eerder in 2010 een thema-avond aan besteed en hadden daarvoor uitnodigingen gestuurd aan de Clientenraad, Ondernemingsraad, Management Team en Raad van Toezicht. Als gasten hadden gevraagd enkele mantelzorgers en medewerkers van het Steunpunt Mantelzorg uit Den Haag. Dat leverde veel uitwisseling op over Informele Zorg, de mate van vrijblijvendheid maar vooral ook wat levert het op voor de organisatie in het algmeen en de client in het bijzonder. Maar bijzonderheden gaat u vast lezen in de definitieve versie van de Business Case waar Geraldine druk mee doende is. Ik blijf me ook graag in 2011 inspannen om een bijdrage te leveren. Mag ik iedereen ook bij deze een eel goed nieuw jaar wensen!
Theo Stoffels
Locatiemanager Bosch en Duin te Den Haag
Guest
05 januari 2011 om 17:37
Hallo Geraldine en ook Theo,
Theo, de lunch daarstraks was zeer genoeglijk en Geraldine, morgen kom ik graag naar je toe om nader kennis te maken. Bij deze alvast een korte reactie op je blog, want dat had ik je nog beloofd. Bij de uitwerking van mijn model methode mantelzorgmanagement heb ik veel gehad aan het idee van de 4 rollen van de mantelzorger van Vilans. Ik zie dat je er in je blog ook aandacht aan besteed: de mantelzorger als verwante, partner in zorg, de expert en de mens die ook ondersteuning nodig kan hebben. Ik denk dat het faciliteren van deze rollen (ik heb er zelf 3 van gemaakt) inderdaad heel wezenlijk is voor het goede samenspel met mantelzorg. Theo vertelde hoe belangrijk en inspirerend het meedoen met het ontwikkelen van jullie business case is. Ik heb met Theo in Bosch en Duin in 2006/2007 de pilot mantelzorgmanagement gedaan. Daarop is dit verpleeghuis verder gaan doorborduren en het gaat mede door de (externe) prikkels vanuit Vilans steeds meer leven en landen! Meedoen aan zo'n traject als de case draagt bij aan het brandende houden van het vuurtje, want er immers zoveel waaraan gewerkt moet worden. Bosch en Duin heeft inmiddels een 2e beleidsplan mantelzorg gemaakt, waarin veel explicieter dan daarvoor de visie op samenwerking met mantelzorg praktisch is uitgewerkt. Ik ben trots op jullie: Vilans en het veld, een som van 1 + 1 = 3!
Tot morgen Geraldine en ik verheug me er nu al op.....
hartelijke groet, Ina Mouris
Mouris Projecten Bureau
Guest
18 april 2011 om 09:24
Beste Geraldine,
Dank voor je mooie blog. Het is alweer even geleden dat we meededen aan het Project Samenspel, maar tot op de dag van vandaag plukken we daar de vruchten van. Het is en blijft leuk en nuttig om je met dit onderwerp bezig te houden. Fijn ook om te merken dat de opgedane contacten leiden tot de uitwisseling van goede ideeen. Ik ben blij dat we daarover nog met regelmaat even van gedachten wisselen. Het is belangrijk dat het onderwerp voortdurend op de agenda blijft staan en dat is binnen onze organisatie gelukkig ook het geval. Jij noemde in je blog enkele verwijsmogelijkheden voor verzorgenden. Ik wil daar nog de interne verwijsmogelijkheden aan toevoegen. Bij veel organisaties werken ook geestelijk verzorgers, psychologen en maatschappelijk werkers. Zij kunnen vaak ook een bijdrage leveren aan het ondersteunen van de mantelzorgers. Tot horens!
Annie Vrij
Projectleider mantelzorgparticipatie kleinschalig wonen
Maatschappelijk werker Noorderbreedte
Erna Molenaar
14 augustus 2012 om 16:54
Voor de regio West Friesland ben ik momenteel bezig met een projectplan voor een kenniscentrum Mantelzorgondersteuning; met als doel integratie van directe mantelzorgondersteuning bij reguliere organisaties waar hulpvragers en hun mantelzorgers van nature komen.
T.b.v. dit project overweeg ik een business case te ontwikkelen.
Ik ben benieuwd hoe ver jullie zijn, of er mogelijkheden zijn om samen op te trekken
Yvonne de Jong
26 augustus 2012 om 10:46
Beste Erna,
Net heb ik je gemaild met uitgebreide informatie die je wellicht verder kan helpen met je subsidie-aanvraag voor een regionaal Kenniscentrum Mantelzorgondersteuning gericht op professionals. Bij ons landeljk Expertisecentrum zijn wij bezig een Kenniskring op te zetten voor dit soort regionale initiatieven. Ik blijf graag op de hoogte van je voortgang! Veel succes! groeten, Yvonne