Hebben we een andere soort zorgmedewerker nodig?
In de zorg staat nu de relatie met de cliënt centraal. Terwijl eerst meer de nadruk op de zorgtaken lag. Wat betekent dat voor het alledaagse zorg werk? Een mooi voorbeeld komt uit Canada. Daar hebben ze een nieuwe allround, servicegerichte zorgmedewerker.
Deze medewerker helpt bij de dagelijkse verzorging maar hangt ook een schilderijtje op of begeleidt bij een spelletje. Hij verenigt facilitaire dienstverlening en activiteitenbegeleiding met zorgverlening. Werkt dit concept ook in Nederland? Of hebben wij een ander soort medewerker nodig?
De goede balans
Was er in Nederland eerst vooral aandacht voor zorginhoudelijke taken in de ouderenzorg, nu zien we steeds meer aandacht voor welzijn. Niet ‘Ik, als professional, verzorg een cliënt op mijn manier’, maar ‘Wat kan de cliënt nog zelf en wat kan ik bijdragen aan zijn welbevinden?’
Daarbij is het niet de bedoeling dat de nieuwe zorgmedewerker de cliënt benadert vanuit de houding ‘U vraagt, wij draaien’. De kunst is om de goede balans te zoeken, waarin de zorgmedewerker vanuit zijn professionele deskundigheid inspeelt op wat de cliënt op dat moment nodig heeft.
Naar een nieuwe rol
Dit is hét moment voor zorgmedewerkers om mee te denken over de verschuiving naar relatiegericht werken! Dat kan in je eigen organisatie, maar ook samen met collega’s op het congres ‘De nieuwe zorgmedewerker: Hoe werk jíj in 2020?’, via Twitter @vilansNL of in de LinkedIngroep ‘De nieuwe zorgmedewerker’.
Wat is jouw reactie op deze blog?
Want misschien komen we uit bij een allround zorgmedewerker zoals in Canada, maar het kan ook dat de Nederlandse oudere een heel andere zorgmedewerker nodig heeft. Wat is jouw mening, voel je je aangesproken door deze allrounder? Heb je een goed voorbeeld? Laat een reactie achter op deze blog!
Over de auteur
Hans Hendriks
25 juli 2012 om 15:32
We hebben op de eerste plaats een andere wijze van organiseren van de zorg- en dienstverlening nodig. Daar horen ook andere dienstverleners bij. Ik geloof absoluuit niet in de allround medewerker wonen/zorg/welzijn, zeker niet binnen de huidige maatschappelijke context en de ontwikkelingen daarin. Ik kan dat verder juitleggen en onderbouwen,.maar dat vraagt meer ruimte dan in dit kadertje beschikbaar is.
Wil graag in discussie overigens.
Jim Volkert
25 juli 2012 om 16:41
Een eerste vraag: vraagt een client in Canada hetzelfde als een client in Nederland? Of is de maatschappelijke context toch en geheel andere?
Verschuiving naar relatiegericht werken klinkt voor mij bijna als teruggaan naar 20 jaar geleden toen het relatiegericht werken bijna grenzeloze vormen aannam. Werken met mensen vraagt altijd om relatiegerichtheid maar altijd op een professionele wijze.
Monique Spierenburg
25 juli 2012 om 17:10
in reactie op Hans
Wat denk jij dat zorgmedewerkers, verzorgenden en helpenden, nodig hebben om hun werk ook in de toekomst goed uit te kunnen voeren?
En wat versta je onder een andere wijze van organiseren verstaat. Doel je dan op meer zelfsturende teams, meer gericht op preventie en zolang mogelijk ondersteuning thuis?
Ik ben erg benieuwd naar je ideeën daarover. Je kunt me ook uitgebreider mailen of bellen.
Monique Spierenburg
25 juli 2012 om 17:14
in reactie op Jim:
misschien lijkt het ouderwets, toch denk ik dat veel medewerkers, verzorgenden en helpenden, zo onder druk staan dat in het werk de relatie ondergesneeuwd raakt.
In kleinschalig woonmgevingen zien we medewerkers die samen met ouderen koken, de was opvouwen en samenwerken met een vrijwilliger die de krant komt voorlezen. Het leven van de client lijkt hier meer op de voorgrond te staan dan de zorgtaken. Heb jij daar andere ideeën over? En is dit waar we naar toe moeten met de zorg voor ouderen?
Mary Dekker
25 juli 2012 om 17:15
Ik denk dat het onmogelijk is alle disciplines in een zorgmedewerker te vinden. Waarom worden er geen goede combinaties gemaakt? Als voorbeeld, een medewerker met een hotel achtergrond beschikt vaak over kwaliteiten waar een zorgmedewerker niet over beschikt. Daarentegen beschikt een zorgmedewerker weer over kwaliteiten waar de medewerker met een hotel achtergrond niet over beschikt. Volgens mij wordt er in de zorg veel te veel in hokjes gedacht met de nadruk op zorg. Dat kan beter, veel beter en creatiever. Probeer ook mensen met een andere achtergrond dan zorg er bij te betrekken. Hierdoor zal alles veel dynamischer en creatiever worden in de zorg! En.......een beetje ondernemersgeest zou ook niet verkeerd zijn?
Carolien van Middelaar
21 augustus 2012 om 11:14
In reactie op Hans, allround wonen/werk/welzijn. Ik denk dat ik zo'n verzorgende ben en in Daelhoven al 17 jaar zo werk. En veel collega's met mij. We spelen in op wat de bewoner nog zelf kan en dit stimuleren. we dragen zorg voor het welbevinden van een bewoner die komt wonen in onze groep. We werkte zoals Cora van De Kooij beschreven heeft in haar boeken. Onze taken voor de bewoners is opgesteld vanuit een leefplan. Bewoners wonen bij ons en je doet er alles aan om zich prettig te laten voelen. Zorgen is een onderdeel van het wonen. Activiteiten ondernemen en de woning inrichten naar wensen van de 6 bewoners zodat ze zich thuis voel is minstens zo belangrijk. Dus wij staan al jaren op de ladder om schilderijen te wisselen. Eten te koken wat deze doelgroep op dit moment lekker vindt. Vragen of ze mee willen aardappels te schillen. Of in een passieve rolstoel in de keuken om de geur/prikkels van eten koken te beleven. Of ze krijgen een doos met lapjes en fantaseren wat we ervan kunnen naaien.
Maar doordat we als verzorgende verplicht zijn meer administratie te doen voor de overheid, komen we minder aan welbevinden toe. Verder moeten wij andere disciplines aansturen en vragen hun verantwoording te nemen. Bovendien moeten we nu zelf de diensten regelen, omdat er minder verzorgend personeel is te vinden. Allemaal erg tijdrovend. Verminderd werkplezier. Verzorgende moeten nu meer administratie doen.Cora van de Kooij geeft in haar boeken aan dat dit de bedreiging is voor uitoefenen van het vak verzorgende.
Pg- bewoners komen veel "zieker" in ons verpleeghuis en kunnen minder goed aangeven wat hun identiteit/wensen zijn. Ze zijn er daardoor ook korter ivm. overlijden, dus geen langdurige relatie meer met hen en hun familie.
Verder heb je 3 typen ouderen; traditionele, moderne en post-moderne ouderen. De moderne ouderen en hun mantelzorgers hebben meer "onredelijke" wensen, die niet altijd getuigen van ziekte-inzicht. Het is als verzorgende moeilijk om aan al die wensen te voldoen. De wereld is nu eenmaal niet maakbaar. Ook is er minder respect voor de deskundigheid van verzorgende, omdat veel ouderen/mantelzorgers zelf op internet info vinden en dit gaan betwisten met de deskundige zorgverlener. Grenzen aangeven niet de sterkte kracht van verzorgende die als kernkwalitiet dienstbaarheid heeft. Als leidinggevende niet zorgvuldig verzorgende ondersteunen, (die vaak ook mantelzorger zijn in eigen tijd), ligt ziekteverzuim op de loer.
Werken vanuit wensen en relatie is prima. Ik weet dat dit in heel veel instellingen niet gebeurt, dat is ook de reden dat ik al jaren bij deze instelling werk. Maar grenzen aangeven aan tijd die moderene ouderen/mantelzorgers vragen in behoefte aan relatie/wensen is minstens zo belangrijk. Die balans is nu wel eens zoek, omdat we te dienstbaar willen zijn (te laat grenzen aangeven). En mantelzorgers vaak niet accepteren dat wij hun familielid op een andere manier benaderen.(De wereld is niet maakbaar/ziekte-inzicht)
Jim Volkert
23 augustus 2012 om 08:31
In reactie op Monique,
Ja Monique ik denk dat je gelijk hebt. Het steeds maar groter worden van instellingen heeft zeker niet het resultaat opgeleverd dat de kwaliteit van zorg beter is geworden. Ik werk zelf binnen een grote zorginstelling en heb nog niet meegemaakt dat er een kritische evaluatie is geweest van het alsmaar groeien van de organisatie. Wat ik bedoelde te zeggen is dat het relatiegericht werken volgens mij altijd binnen professionele grenzen dient plaats te vinden. Dat is niet koud of zakelijk maar juist altijd met warmte, respect en gepaste afstand.