Elke zeseneenhalf uur een roze oudere rijker

Roos (73) en Carla (81) wonen al jaren samen in hartje Amsterdam. Drie hoog in een mooi grachtenpand. Ze dachten hier oud te worden. Maar Roos heeft door een val van de trap haar heup gebroken. En Carla krijgt steeds meer problemen door haar reuma. Het zorgen voor elkaar wordt ondanks thuiszorg, zwaar.

Ze denken wel na over permanent wonen in een verzorgingshuis in plaats van alleen dagopvang, alleen voelen ze zich daar niet op hun gemak. 'De bewoners hebben het vooral over hun kinderen en kleinkinderen. En aangezien ik geen kinderen heb, kan ik daar niet over meepraten. Ik heb ook maar niet verteld dat ik samenwoon met een vrouw.'

Flikkers en potten

'Een van de eerste dagen op de dagopvang liep er een overduidelijk nichterige verzorgende voorbij,' vertelt Roos. Carla: 'Ik schrok van de opmerkingen die de anderen maakten. ‘Ik zou nooit door zo’n vieze homo verzorgd willen worden’, zei een man. Een vrouw naast me zei dat ze blij was dat er in haar groep geen flikkers of potten zaten’'.'  'Ze moesten eens weten,' glimlacht Roos wrang.

Homoseksualiteit is een groot taboe in de langdurende zorg. Vertellen dat je homo of lesbisch bent, is niet gewoon. Laat staan met je vriend of vriendin hand in hand wandelen. Of samenwonen. Uit een webenquête van TvV blijkt dat bijna de helft van het personeel denkt dat er geen homoseksuele of lesbische cliënten zijn in hun huis. Terwijl er in ons land ruim 20.000 ouderen in een zorginstelling wonen die homo, lesbisch, biseksueel of transgender zijn. En er wonen nog veel meer ouderen die een homoseksueel of lesbisch kind hebben, waar ze niet zo makkelijk over kunnen praten. Ook onder veel zorgmedewerkers rust op het onderwerp een taboe.

'Elke zeseneenhalf uur komt er een roze oudere bij,' vertelt Judith Schuijf van MOVISIE tijdens de uitreiking van de eerste Roze Loper, het ‘keurmerk’ voor homovriendelijke zorginstellingen op 1 april 2010. 'Zo’n 5 procent van de bevolking is homo of lesbisch en elke 20 minuten wordt er iemand 55 jaar.' Staatsecretaris Bussemaker heeft zich er de afgelopen jaren hard voor gemaakt dat de zorginstellingen het mogelijk maken dat iedereen kan blijven leven zoals hij of zij dat gewend was. 'En dat geldt ook voor homo’s en lesbiennes die hun leefstijl willen voortzetten,' aldus Bussemaker toen ze de Roze Loper uitreikte aan woonzorgcentrum De Rietvinck in Amsterdam.

Café Rose

De Rietvinck kreeg na een tolerantiescan en een audit door kwaliteitsinstituut KIWA als eerste in ons land dit certificaat. Het personeel is geschoold in omgaan met seksuele diversiteit. Er is dagbesteding voor roze ouderen waar ook gelijkgestemden uit de buurt welkom zijn. Door de geestelijke verzorging wordt eens per maand Cafe Rose georganiseerd. Harry Moeskop, voorzitter van de Raad van Bestuur van de Osiragroep (waar De Rietvinck bij hoort) is er trots op dat er in zijn organisatie een begin is gemaakt om er écht voor alle Amsterdammers te zijn. Niet alleen voor zwarte, bruine of gehandicapte maar ook voor roze cliënten.

Mijn overleden man

Ik ben er bij die middag. Het raakt me dat er voor deze groep  – waar ik en vele roze lezers van dit blog over een aantal jaren ook bijhoren – eindelijk meer aandacht is. Dat er eindelijk een plek is waar roze ouderen zichzelf kunnen zijn. Ik hoop dat er over een jaar of  20, 30 – als ik echt oud ben – meer huizen zijn waar ik me veilig en vertrouwd voel, zodat ik roze en dus mezelf kan zijn. Waar ik de foto van mijn overleden man op het nachtkastje kan laten staan. En niet hoef te liegen dat het mijn overleden oom is. Dat ik tegen een verzorgende kan vertellen dat ik hem soms mis, zonder dat zij gelijk meldt dat ze voor me zal bidden omdat ik homo ben, zoals ik die middag hoorde.

Zorginstellingen en hun medewerkers hebben de taak en de verantwoordelijkheid om ook voor roze ouderen een veilige en vertrouwde omgeving te helpen creëren. Waar iedereen – hoe verschillend ook - zichzelf kan zijn. Of je nu bruin, gehandicapt, gelovig of roze bent.