Ken je cliënt!

Op het eerste gezicht lijkt er niets met opa Visser aan de hand: hij reageert adequaat op de vragen die er gesteld worden. En maakt leuke en passende grapjes. Ik ben bij opa Visser voor de opnames van een filmportret.

Toch is er wél iets met opa aan de hand. Zijn kleindochter vertelt dat opa de laatste tijd erg vergeetachtig wordt; er is een beginnende dementie geconstateerd. En ook zijn humeur is nogal wisselend. Soms doet hij erg naar tegen zijn vrouw die daar veel moeite mee heeft.

Opa vertelt de hele dag honderduit over zijn leven: zijn jeugd en school, zijn werk, over zijn bijna zestigjarige huwelijk en over zijn hobby’s: tuinieren en muziek, vooral Andre Rieu. Hij heeft veel humor en hij vertelt gemakkelijk: de filmopnames verlopen dan ook goed.

Subtiele signalen

In het begin denk ik: Het valt eigenlijk wel mee met opa. Hij is vrolijk en levendig, vertelt zijn verhalen duidelijk en hij reageert goed op onze vragen en verzoeken. Pas als ik wat langer bij hem ben en hem beetje bij beetje beter leer kennen, valt me op dat hij soms niet meer weet welke vragen al dan niet eerder gesteld zijn. Elke vraag – ook al wordt die herhaald – lijkt nieuw voor hem: hij geeft zijn antwoord alsof het voor hem de eerste keer is.

Soms maakt hij er een grap over, waarbij ik me afvraag of hij die echt meent of dat hij zijn vergeetachtigheid probeert te verdoezelen. Ook vertelt hij weinig uit zichzelf: het is een vraag- en antwoordspel voor hem.

Praten met de cliënt

Deze dag met opa Visser maakt me nog weer eens duidelijk hoe belangrijk het is dat zorgmedewerkers de tijd krijgen (en nemen) om in gesprek te gaan met hun cliënt. Om ‘zomaar een praatje’ te maken, om echt aandacht en tijd te schenken aan hun cliënten. Dan pas leer je iemand echt kennen. En kun je beter aansluiten op zijn wensen en behoeften, of begrijpen welke zorgen een partner of familie heeft.

Leer cliënten kennen

De informatie daarover in een zorg-leefplan alleen is vaak niet voldoende. Een goed gesprek, de dialoog aangaan met cliënten en hun partner en familie zijn wezenlijk om goede zorg te kunnen bieden. Pas in gesprek met cliënten leer je ze écht beter kennen.

Ik ben heel benieuwd naar jullie reacties op de film!