Lang leve het deurknopeffect

Het komt regelmatig voor: diepe gesprekken bij de voordeur. Je staat in de gang, op het punt om het huis van de patiënt te verlaten, als de mantelzorger plotseling zegt: 'Het is echt zwaar voor mij, om voor mijn man te zorgen.'

Laatst had ik zo’n 'deurknop moment'. Ik liep visite bij een echtpaar op leeftijd. Zij, het lieve, zorgzame grootmoederlijke type dat bij binnenkomst gelijk koffie aanbiedt en hij, een vroeger hardwerkende maar nu aftakelend en een hulpbehoevend persoon.

Op het moment dat ik, met de deurknop al in mijn hand, weg wilde gaan sprak de echtgenote van de patiënt mij aan: 'Ik zou zo graag eens even weg willen, maar ik durf mijn man niet alleen te laten. Het is zo zwaar om continu te zorgen.' We hadden een fijn gesprek waarbij ik vooral luisterde en zij onder woorden probeerde te brengen hoe zij zich voelde. Samen bespraken we mogelijke oplossingen.

Onbekende mantelzorgers

Onderweg naar een volgende visite dacht ik aan de (enkele) mantelzorgers die ik vanuit de praktijk ken. Van velen zie ik de gezichten voor mij. De mensen waarvan ik weet dat zij het zwaar hebben, de mensen waarvan ik weet dat zij uit liefde zorgen.

Maar van zoveel ken ik de gezichten niet. Weten zij dat zijzelf mantelzorgers zijn? Weet ik dat zij mantelzorger zijn? Hoe kom ik daarachter?

Mantelzorg in de huisartsenpraktijk

Uit onderzoek blijkt dat het in de praktijk lastig is om mantelzorgers te herkennen. Ik vermoed dat ik niet de enige ben die dit probleem ook zo ervaart. Mantelzorgers missen daardoor steun en adviezen vanuit de huisartsenpraktijk. Toch kan aandacht voor de zorgzwaarte, een kort gesprek of wat erkenning al zoveel betekenen voor een mantelzorger! Op dit gebied kan er nog veel verbeterd worden. En de verbetering begint bij onszelf als praktijkondersteuners.

Wees je er van bewust dat elke patiënt een mantelzorger kan zijn en dat achter elke patiënt een mantelzorger verscholen kan zitten. Vroegtijdig opsporen van de mantelzorgers in je praktijk en hen ondersteuning bieden, kan voorkomen dat deze mantelzorger overbelast raakt. Door al in een vroeg stadium een oogje in het zeil te houden, kunnen eventuele problemen makkelijk worden opgespoord en kan samen naar oplossingen worden gezocht.

Respijt

Laatst sprak ik de echtgenote weer. Het gesprek heeft haar goed gedaan. Onder andere door mijn aanmoediging gaat ze nu een keer in de week een middag weg, terwijl er iemand anders bij haar man aanwezig is. Lang leve het deurknopeffect!

Ik ben benieuwd of ook andere praktijkondersteuners dit effect kennen. Wie heeft een voorbeeld en hoe ga jij ermee om? Laat het weten!

Meer weten

Mantelzorgondersteuning in de huisartsenpraktijk

Expertisecentrum Mantelzorg