Gemeente wil graag iets betekenen voor inwoners met dementie

Stel. Uw moeder vergeet steeds meer en raakt verward. Een officiële diagnose dementie is er (nog) niet. Ik kan me voorstellen dat u dan voor uw moeder een zo prettig en zelfstandig leven wilt in haar eigen omgeving. En ook ondersteuning voor uzelf. Want u heeft dit ook nooit eerder meegemaakt. Wat is hiervoor nodig? Goed afgestemde zorg en ondersteuning met de gemeente als belangrijke partij.

 Maar gemeenten weten niet goed welke rol zij moeten nemen, blijkt uit onderzoek van Vilans(pdf). Daarom zijn wij samen met de gemeenten een zoektocht gestart. Duidelijk is dat de lokale situaties zeer verschillen. De ene gemeente moet iets van de grond af aan opbouwen, terwijl de andere gemeente kan aansluiten bij een geoliede keten.

Zoeken naar samenwerking is in beide situaties noodzakelijk. Om dit te doen is het van belang het speelveld goed in kaart te brengen: welke partijen zitten in de gemeente aan tafel, waar willen we met z’n allen naar toe en hoe liggen de verhoudingen. Het ondersteuningsprogramma WWZ Maak het Samen (externe link) ontwikkelde hiervoor verschillende tools. Zoals de krachtenveldanalyse en de film 'Het boekje van Ellen'.

 Schoon huis in veilige omgeving

De gemeente speelt vooral een rol in de ondersteuning: wat kun je voor mensen doen als ze nog thuis wonen? Zorgen dat het huis schoon blijft, sociale contacten stimuleren, de mantelzorger ondersteunen en de wijk zo inrichten dat iemand met dementie zich er veilig voelt.

 De zorgvraag is leidend, niet het aanbod. Het doel van een dementieketen is zorg en ondersteuning op elkaar afstemmen in het belang van de mensen met dementie en hun naasten. Een keten loopt goed wanneer een klant geen last heeft van verschillende partners en financieringsstromen, maar de hulp en ondersteuning tijdig ontvangt en door de juiste personen.

 Ketenzorg klinkt heel mooi, maar gemeenten geven aan dat er veel op ze afkomt. ‘We zijn nog maar net bekomen van de Wmo’, en nu gaat ook begeleiding over naar de gemeenten, jeugdzorg en wet werken naar vermogen. Door al deze ontwikkelingen is het niet makkelijk om intern draagvlak te vinden voor het thema dementie. Het is belangrijk dat zorgorganisaties hier rekening mee houden wanneer ze de gemeente benaderen.

 Zorg en gemeente dichter bij elkaar

De wereld van zorg en gemeente sluiten niet naadloos op elkaar aan. Het traditionele overheidsorgaan kun je vergelijken met een boom, terwijl het maatschappelijk middenveld een ‘rhizome’ (wortelstelsel) is dat chaotisch en organisch is. Dit betekent dat het zoeken blijft hoe met elkaar de weg te bewandelen naar goed afgestemde dementiezorg.

Terugkomend op uw moeder die beginnende geheugenproblemen krijgt. De wereld is volop in beweging en er gebeurt al een hoop goeds. Ketens vinden de gemeenten steeds meer en gemeenten willen graag goede dementiezorg bieden. Vilans maakt in het kader van WWZ Maak het Samen een handreiking om de wereld van zorg en gemeenten dichter bij elkaar te brengen. En er zo voor te zorgen dat uw moeder en u de zorg en ondersteuning krijgen die nodig is, dichtbij huis.