Netwerken in de wijk: hoe doe je dat?

Vrijdag 14 juni 10 uur: de leden van het platform sociale netwerken komen bij elkaar. Rond de 20 mensen druppelen binnen (sommige wat later i.v.m. NS perikelen) om met elkaar ervaringen en kennis uit te wisselen over sociale netwerken van mensen met een beperking. Dit platform bestaat al een aantal jaren en wordt voorgezeten door Walter MacLennan. Vier keer per jaar worden er verschillende onderwerpen aangesneden, deze bijeenkomst zoomt in op wijk- en buurtgericht werken. De deelnemers willen vooral inspiratie opdoen over hoe zij deze netwerken in de wijk aan kunnen boren. De wil om te delen is groot en ook de wil om dit toe te gaan passen op de eigen praktijk geeft mij energie.

Hoe kun je wijk- en buurtgericht werken?

Het transitieprogramma van VWS wijk- en buurtgericht werken (externe link) laat mooie voorbeelden zien van initiatieven die er zijn rond wijk- en buurtgericht werken. De voorbeelden worden geïllustreerd met filmpjes en verhalen vanuit verschillende perspectieven. Daarbij is ook te zien dat elke context weer anders is. Maar kun je nou als het gaat om netwerken in de wijk aan de slag gaan aan de hand van een methodiek? In het eerste deel van de ochtend verkennen we deze vraag. We zoomen in op de ABCD methode (Asset-Based Community Development) (externe link, engelstalige site), die als doel heeft participatie van bewoners en leefbaarheid van de wijk. De methode gaat uit van de kracht van de bewoners en organisaties in een wijk en het verbinden van deze krachten. Elke wijk heeft andere krachten die kunnen worden ingezet om te werken aan leefbaarheid en participatie. Dit is niet per definitie gericht op mensen met een beperking maar betrekt deze er wel nadrukkelijk bij. Meer informatie is te vinden in het informatiecentrum bij 'inclusie in de wijk'.

Een tweede strategie die we bespreken is het kwartiermaken (externe link). Wat doet de kwartiermaker? Deze is een wegbereider, zoekt de contacten in de wijk en probeert de samenleving ontvankelijk te maken voor iedereen. Maar hoe doe je dit? Dit blijkt nog een lastige vraag. De deelnemers zouden zo graag zien dat het initiatief meer in de wijk ligt dan bij de zorgorganisatie, maar dit blijkt helaas bijna nooit de realiteit. Met elkaar formuleren we kernpunten over hoe we dit samenspel in de wijk kunnen versterken: benoemen van wat er speelt, richten op wederkerigheid/actief opstellen, betrekken van scholen en ondernemers, kleine stappen maken en meer loslaten van zowel de organisatie als de professional. Op de website van wijk- en buurtgericht werken (externe link) staan ook tien leerprincipes beschreven die herkenbaar zijn voor de groep.

De begeleider is de spil

Walter MacLennan vertelt over zijn eigen buurt. Door het organiseren van een buurtfeest zijn bewoners meer met elkaar in contact gekomen en zoeken elkaar op ook voor andere gelegenheden. Zo doorpratend blijkt dat binnen zijn comité eigenlijk helemaal niet gedacht is aan het betrekken van mensen met een beperking voor dit buurtfeest. Wel is er aandacht voor kinderen en ouderen maar blijkbaar zitten de mensen met een beperking niet in de standaard mindset. Mag je dit verwachten van buurtgenoten? Hier komt dan toch weer het belang van die begeleider om de hoek kijken. Je zichtbaar maken en de mensen met een beperking ondersteunen in de contacten buren. Bij Stichting Wonenplus uit Limburg werken ze in de methode Pieterke (externe link) met ambassadeurs. Deze ambassadeurs creëren draagvlak in de wijk en gaan op zoek naar sleutelfiguren die kunnen bijdragen aan de wens van mensen met een beperking. Zij proberen vraag en aanbod op elkaar af te stemmen om zo ook voor de wederkerigheid te zorgen. We kunnen allemaal iets voor elkaar betekenen en eigenlijk zou iedereen ambassadeur moeten zijn!

Sleutelfiguren

De sleutelfiguren in de wijk spelen een cruciale rol in de methode Pieterke. De sleutelfiguren worden gezocht aan de hand van de wens van de mensen met een beperking. Dus wanneer iemand graag wil schilderen, wordt gekeken waar aansluiting kan worden gezocht met een atelier in de wijk. Vervolgens worden zij met elkaar in contact gebracht en het lijntje is gelegd. Het mooie is dat er echt sprake is van een sneeuwbaleffect, de sleutelfiguren ontsluiten de hele wijk.

Geïnspireerd naar huis

Het mogelijk maken van ontmoeting leidt tot herkenning en uiteindelijk ook tot erkenning. En dit is volgens mij waar het allemaal om draait. Ieder mens wil erkend worden door anderen. Door mensen kansen te bieden en daardoor een waardevolle rol kunnen vervullen maakt dat zij daadwerkelijk meedoen en erbij horen. Met een geïnspireerd gevoel ga ik naar huis!