Werken aan inclusie in de wijk

Zorg en welzijn zal steeds meer worden georganiseerd op lokaal niveau. Wat betekent dit voor de wijk en de buurtbewoners? Vilans verzamelt kennis hierover en we delen deze kennis in bijeenkomsten met professionals, mensen met een beperking, beleidsmedewerkers en onderzoekers.

Op 27 oktober was de tweede bijeenkomst over strategieën om inclusie in de wijk te bevorderen, met in het bijzonder het kwartiermaken van Doortje Kal. Zij werd tijdens de bijeenkomst bijgestaan door Evelien van der Niet van Pameijer. Deelnemer Linus vertelt zijn verhaal:

Kwartiermaken

Ik tref Evelien op het Centraal Station in Rotterdam. Onderweg naar Utrecht probeer ik het laatste hoofdstuk van het boek ‘Kwartiermaken’ van Doortje Kal (externe link) te lezen, waarin, zo zegt Evelien, alles wat in het boek aan de orde komt samengevat wordt. Jammer dat ik het boek niet eerder heb kunnen uitlezen, want steeds als ik er in begin ben ik geboeid door de interessante materie.

Evelien geeft me twee dikke plakken ontbijtkoek met een dikke laag boter uit een tas vol in zilverfolie verpakte dingetjes om te eten en een hele berg films ‘Een Kwartiertje’, met de sprekende tekening van Henri van Zanten op de voorkant. De reis duurt niet lang, maar als de enige wc in de trein niet op slot was geweest, tot grote ergernis van mijzelf en een wat oudere vrouw, die ook graag naar het toilet wil, was de reis nog sneller gegaan.

Uitgaan van mogelijkheden

In Utrecht zijn er vanuit het hele land zo’n 18 mensen uit de hulpverlening bijeengekomen, om de boeiende nieuwe beleidsvorm Kwartiermaken te evalueren en bespreken. Wat zijn de resultaten tot nu toe, wat zijn de problemen en hindernissen en wat zijn de mogelijkheden? Doortje Kal is ook uitgenodigd en Hans Kröber, die de bijeenkomst leidt, noemt haar de ‘moeder’ van dit betrekkelijk nieuwe beleid om ruimte te maken voor een veilige en inspirerende plek, waarin de psychiatrisch patiënt tot zijn recht kan komen. Uitgegaan wordt nu niet meer van beperkingen, maar van mogelijkheden.

Antenne

Evelien vertoont haar film over haar manier van Kwartiermaken in Delfshaven. Bij het zien van de film valt op dat kwartiermaken werken is aan gastvrijheid in de buurt. Je probeert duurzame ontmoetingen te creëren. En niet alleen ‘de cliënt’ heeft er baat bij, maar ook veel andere, soms geïsoleerde buurtbewoners.

Kwartiermaken is een vak en vereist enthousiasme en creativiteit. Je moet kansen zien en daar gebruik van maken. Kwartiermaken vraagt ook een antenne om situaties te herkennen waarin mensen buiten de boot vallen. Er op gericht zijn dat mensen niet buitengesloten worden. Door een aantal vragen van Hans Kröber komt er een levendige discussie op gang. De rode draad: goede initiatieven en de wens van verzorgers om met ‘cliënten’ erop uit te gaan, worden vaak gefnuikt door allerhande nogal rigide beleidsdoelstellingen en regels.

Ruimte voor het individu

Na de pauze worden we in vijf groepjes verdeeld om over de film na te praten. Welke relatie zie je naar je eigen praktijk? Heb je tips & trucs? In de gezamenlijke nabespreking komt het dilemma van kwartiermaken als collectieve benadering naar voren. Waar blijft dan het individu met zijn eigen wensen?

Leren inclusief te denken en doen

Ook worden er opmerkingen gemaakt over het taalgebruik waarmee je eigenlijk ook mensen uitsluit. ‘Klanten’ en ‘cliënten’ zijn woorden die burgerschap en erbij horen en meedoen tegen lijken te spreken.

Een van de belangrijkste conclusies van de bijeenkomst was dat inclusief werken iets is wat in een persoon zit, maar dat het ook vaardigheden vereist die zeker in de opleidingen meegenomen kunnen en moeten worden. Daar moet meer naar gestreefd worden. Na een geslaagde bijeenkomt gingen wij wat moe maar voldaan allen wederom ons weegs.