Varieer in kleinschalige woonvormen voor dementerenden

Huiselijkheid en kwaliteit van leven voor dementerende ouderen. Bij de zorg uitgaan van wie zij zijn en wat zij willen. Dit zijn onderwerpen die bij steeds meer zorgorganisaties hoog op de prioriteitenlijst staan en leiden tot een variëteit aan kleinschalige woonvormen. Tijdens de expertmeeting Goed Wonen brachten we nieuwe woonvormen in kaart én zetten we ze ter inspiratie in de kijker.

In de visies van kleinschalige woonvormen zijn steeds dezelfde termen te lezen: huiselijkheid, eigenheid en herkenbaarheid. Zorgorganisaties gaan uit van de mogelijkheden van de dementerende ouderen en wat zij willen en kunnen. In de visies staan dus veel overeenkomsten. Maar juist vanuit de accentverschillen ontstaan interessante verschillen in woonvormen.

Voorbeelden van nieuwe kleinschalige woonvormen

Tijdens de expertmeeting kwamen veel woonvormen voorbij. Ter inspiratie deel ik graag een aantal voorbeelden met u.

ZZG Groep in Nieuw Mariëndaal en Vierstoom in Utrecht

De ZZG groep bouwt volgens het Vlinderconcept. Dit zijn kleine appartementen, gelegen rondom pleintjes. Iedere bewoner heeft uitzicht op het plein. Er zijn verschillende sferen en voorzieningen, zoals  gezamenlijke huiskamers, wasruimtes, een bioscoop, een restaurant en binnentuinen. Bewoners hebben een ruimere leefwereld, dichtbij en met de nodige levendigheid. Ook Vierstroom gaat een vergelijkbaar concept bouwen.

Herbergier Arnhem

Hier wonen 17 dementerende ouderen. Deze franchiseformule is gestart vanuit het idee dat de zorg huiselijker en meer op maat en eigen levensritme moet kunnen. De eigen kamer is bedoeld als ‘eigen thuis’. In de gemeenschappelijke huiskamer zijn bewoners te gast. Wanneer bijvoorbeeld André Hazes wordt gedraaid kunnen bewoners die hier niet van houden naar de eigen kamer. De ‘eenheden’ van deze Herbergier woonvormen zijn groter dan andere kleinschalige woonvormen: rond de 12-16 bewoners.

Floordam in België

Ook deze organisatie werkt met wat grotere groepen, van 14 personen. Hier is noodgedwongen voor gekozen: de dagprijs maakt kleinere groepen in België niet mogelijk. Vanuit het oogpunt van de medewerkers hebben grotere eenheden wel voordelen. Medewerkers staan bijna nooit alleen in de groep en je kunt een goede verdeling maken in het niveau van medewerkers. Positief punt is dat door samen te werken, men elkaar kan aanspreken en corrigeren op de uitgangspunten van de visie.

De Hogewey in Weesp, Ter Reede in Vlissingen

De Hogewey van zorgorganisatie Vivium is een inmiddels bekend voorbeeld van het werken met leefstijlen. Hier zijn 23 woningen met groepen van 6 bewoners en 7 leefstijlen. Wonen met gelijkgestemden is een belangrijk speerpunt bij De Hogewey. Op kleinschalig niveau zien we dat bijvoorbeeld ook terug in de zorgboerderijen zoals de Reigershoeve.

Voordeel van grotere woonvormen zoals De Hogewey en Ter Reede van zorgorganisatie Werktvoorouderen (15 woongroepen van zes of zeven bewoners) is dat er ook buiten de woning het nodige te doen is. Vaak in de vorm van een verenigingsleven, een restaurant en winkeltjes (met soms ook een wijkfunctie). Zo wordt kleinschalig wonen geen ‘stilte-eiland’. Deze ‘reuring’ kan zeker ook bij kleine ‘stand alone’ woonvormen ontstaan. Neem bijvoorbeeld een moestuin voor de hele buurt op in de plannen van de nog te bouwen woonzorgboerderij Reigershoeve.

Variatie in de toekomst nog belangrijker

Nederland telt op dit moment 235.000 mensen met dementie. Door de vergrijzing en het ouder worden van de bevolking zal dit aantal in de toekomst explosief stijgen: in 2050 lijden ruim een half miljoen mensen aan dementie.

Dementerende ouderen wonen langer zelfstandig, maar verhuizing naar een woonvorm gaat ook vaker plaatsvinden. Variatie in het aanbod is belangrijk. Er is meer nodig dan het ‘traditionele’ verpleeghuis en het ‘traditionele’ kleinschalig wonen om zoveel mogelijk tegemoet te kunnen komen aan individuele wensen en keuzes.

Deze weblog is geschreven door Beatrijs Jansen, Petra Crombag en Ineke Aufderhaar.

Kent u een inspirerende kleinschalige woonvorm? Laat het weten in een reactie!

Reacties

  • Koen Van Roy

    20 januari 2012 om 15:08

    Leuk om al die verschillende kleinschalige woonvormen op een rijtje te zien.

    In België heb je naast Floordam ook nog WZC De Wingerd en WZC Dommelhof. Beiden gelegen in Vlaams-Brabant, regio Leuven.

    De Wingerd werkt met groepen van 8. Dommelhof met groepen van 12.

    De dagprijs in België blijft de grootste struikelblok om écht kleinschalig wonen voor dementerende betaalbaar te maken. Benieuwd wat de toekomst brengt.

    Koen.

  • Patrick van Boeijen | Boeijend Huys

    20 januari 2012 om 15:48

    Ik ben ism partners bezig een kleinschalige woonvorm op te zetten in de prov Groningen. Hier kunnen 24 mensen wonen met evt een partner en huisdieren. Wij realiseren grote eigen appartementen en 3 lounges, ieder met een eigen kleur en sfeer. Wij voegen in op het levensritme van de bewoner die zelf (evt onder beg) dagelijks eigen keuze's kan blijven maken. Waar eet ik vanmiddag, op mijn eigen appartement of in lounge 1, 2 of 3 of met een begeleider buiten de deur in een lunchroom. De keuze's in het dagelijks leven die wij allemaal maken worden voortgezet in het Boeijend Huys.

  • Petra Crombag

    24 januari 2012 om 15:16

    Beste Koen, Patrick en Saskia,

    dank voor jullie reacties en aanvullingen op de woonvormen. Ik zal jullie tips en verwijzingen zeker gaan bekijken. Ook het filmpje van In voor Zorg is een goede tip om ook anderen te laten weten en te gebruiken als demo.

    Ik hoop dat er nog meer mensen met aanvullingen jullie voorbeeld volgen.

    Petra Crombag

  • LEAS Peter Hop

    24 januari 2012 om 18:26

    Kent iemand voorbeelden van kleinschalige woonvormen voor dementerenden, waarbij vooral een verbinding met de natuur/ landelijke omgeving/ juist niet in het centrum geldt als unieke meerwaarde. Of kom ik dan uit bij het wonen voor dementerenden op eenzorgboerderij? Ik ben op zoek naar inspirerende voorbeelden.

    Peter Hop

  • Marianne Sybesma

    25 januari 2012 om 22:10

    Waarom is iedereen toch bezig met het oprichten van kleinschalige woonvoorzieningen voor mensen (dementerenden) zonder partner.

    Alleen Patrick van Boeijen realiseert zich dat mensen wel eens met hun partner willen blijven samenwonen en een deel van de (mantel)zorg willen blijven verrichten.Wij, de stichting gemeenschappelijk wonen met afasie gaan uit van de behoefte van mensen om niet van elkaar gescheiden te worden. Maar omdat de (mantel)zorg voor mensen met afasie en ook andere lichamelijke problemen op den duur vaak heel zwaar wordt, zoeken we naar oplossingen waar je als partners zelfstandig kunt wonen maar daarbij ook samen met lotgenoten dingen als zorg maar ook ontspanning kunt regelen.

  • Patrick van Boeijen | Boeijend Huys

    25 januari 2012 om 23:34

    @ Peter Hop

    Het Boeijend Huys wordt een kleinschalige woonvoorziening in een landelijk gebied, nabij de stad Groningen. Wij willen een provinciale cq landelijke uitstraling hebben en ons dus vestigen buiten de stad. Ik geloof absoluut in ons concept om juist rumte en vrijheid te kunnen bieden buiten de stad, maar er ook weer niet ver vandaan. Het Boeijend Huys wordt geen zorgboerderij, waarbij we niet uitsluiten om ter recreatie beestjes (kippen, konijnen, geiten ed) te nemen.

    Daarbij willen we een parkachtige, natuurbelevingstuin. Zoals een pluktuin, moestuin en dergelijke. Maar ook een tuin waar heerlijk in kan worden gerelaxed. Dat is het voordeel van het wonen buiten de stad, je hebt de ruimte om dit te kunen realiseren.

    @ Marianne Sybesma.

    Het is helemaal in ons plan opgenomen om echtparen te laten wonen in het Boeijend Huys, waarvan er één zorg nodig heeft agv dementie. Soms moet je gewoon van je zelf uitgaan en bedenken of je zelf gescheiden van je partner zou willen worden agv een verhuizing naar een verpleeghuis. Ik moet er niet aan denken.

    Voor mensen met dementie is het belangrijk dat bij de achteruitgang van het geheugen er zoveel mogelijk herkenbaaheid is. Dat kan dmv voorwerpen uit het verleden en uit het eigen huis, maar meer nog met dierbaren om hen heen en dan voor al de partner natuurlijk. De appartementen worden op een manier geconstrueert dat het voor de gezonde partner geen belasting is om bij zijn of haar demente partner te blijven wonen, wanneer de zorgvraag toeneemt. Ook kan de gezonde partner eigen keuzes maken in (mantel)zorg voor zijn of haar partner.

  • Wolfgang Balliel

    29 januari 2012 om 22:22

    Beste Petra,

    bedankt voor de info.

    Zoals jij hebt kunnen ervaren, is de methode VillaKeizersKroon http://www.villakeizerskroon.nl zeker ook een aanvulling op de flexibele aanpak van de zorg voor mensen met een geheugenprobleem / Dementie. Graag laten wij iedereen op locatie zien, hoe het werkt.

    Overigens, tweede locatie gaat eind van 2012 open ..

    GRTZ, Wolfgang

  • hetti willemse

    30 januari 2012 om 10:59

    op de website http://htttp://www.zorgvisite.nl staan in middels zo'n 30 verpleeg en verzorgingshuizen in alle soorten en maten en over het hele land verspreid beschreven op het thuis voelen gevoel. De Herbergier en Hogeweijk staan hier al lang op. Ook bevat de website inmiddels bijna 200 heel practische tips. En kun je drie boeken erover, waaronder een practische gids downloaden. Elke veertien dagen ook een nieuwsbericht.

Laat een reactie achter

Laat een reactie achter

Wilt u een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.vilans.nl] of [http://www.vilans.nl]


Over de auteur

thumbnail

Petra Crombag

Programmamedewerker versterking cliënt en cliëntsysteem

(030) 789 25 32 / 06 81 85 07 99
Petra Crombag: 'In huiselijke sfeer een volwaardig leven kunnen leiden' In deze tijd van bezuinigen, hoge werkdruk en behoefte aan andere zorgvormen is de zorgsector hevig onderworpen aan veranderingen. Dit...

Gerelateerd

Alle gerelateerde artikelen

Producten

Diensten