Over het hoofd gezien

‘Militairen die een explosie meemaken en niet zichtbaar gewond raken, worden allemaal onderzocht op hersenletsel’, aldus minister Middelkoop van Defensie in Trouw, augustus 2010. Veel militairen hebben na extreem geluid of een harde klap vage klachten, maar ze melden zich niet of pas na enige tijd. Daarom worden deze militairen nu automatisch gescreend op symptomen als concentratie- en geheugenverlies. Een prachtig initiatief!

Maar hoe doen we dat met de kinderen in Nederland die na een val of een klap op het hoofd met vage klachten lopen? In Nederland komen per jaar naar schatting 16.000 kinderen en jongeren tot en met 24 jaar met traumatisch hersenletsel op de spoedeisende hulp. Toch melden zich bij de Nederlandse revalidatiecentra relatief weinig kinderen en jongeren voor de gevolgen van hersenletsel. Waarschijnlijk komt dit door onderschatting van het probleem en gebrek aan herkenning van gevolgen. De gevolgen van niet aangeboren hersenletsel kunnen zich met vertraging manifesteren en zijn niet altijd letterlijk zichtbaar.

Tekeergaan om niets

De moeder van Joep vertelt: ‘Toen Joep 12 jaar was werd hij aangereden door een personenauto. Na twee dagen ziekenhuisopname mocht hij weer naar huis. Volgens de neuroloog had Joep een klein scheurtje in zijn schedel, maar was er verder niets aan de hand. Hij kon gewoon weer naar school. Maar Joep was veel moe en had last van heftige hoofdpijnen. Was onzeker en had geheugen- en concentratieproblemen. Hij toonde weinig emoties, maar kon vreselijk tekeer gaan om niets. Zijn vriendjes begrepen dat niet en gingen steeds minder met hem om. Ook de leerkrachten begrepen niet dat Joep de ene keer een negen haalde, en dan weer een drie. “Jij doet je best niet Joep, dan doe ik ook niks voor jou”.’

De zorg en het onderwijs voor deze kwetsbare groep kinderen en jongeren met NAH, zoals Joep, staat in Nederland nog letterlijk in de kinderschoenen. De aard en de omvang van het probleem vragen nú om een massieve aanpak naar een naadloos systeem van zorg en begeleiding voor kinderen met hersenletsel en hun gezinnen. Gelukkig slaat een groep deskundigen landelijk de handen ineen. Revalidatieartsen, (kinder)neurologen, (kinder)psychiaters, psychologen, pedagogen, onderwijskoepels, gezinsondersteuners, kennisinstituten en belangenverenigingen werken aan een nationale aanpak naar zorg in de acute fase, zorg in de revalidatiefase, onderwijs, gezinsondersteuning en ketenzorg. Vilans maakt deel uit van deze groep en voert momenteel nationale projecten uit ter verbetering van gezinsondersteuning en onderwijs voor kinderen en jongeren met hersenletsel.

Wij roepen de toekomstige minister van Jeugd en Gezin op om deze landelijke groep te ondersteunen. En bevelen aan dat alle kinderen die zich op de spoedeisende hulp melden na een val met de fiets, bij het trampolinespringen, kitesurfen of waveboarden, gedurende langere tijd gevolgd worden om blijvende gevolgen van hersenletsel tijdig op het spoor te komen!