Vormen van domotica in de gehandicaptenzorg
Introductie
Domotica geeft mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking meer vrijheid. Zo is een uitvinding als dwaaldetectie een lichter alternatief voor traditionele maatregelen als een bedhek of de deur op slot.
Voor het personeel biedt domotica ondersteuning bij hun zorgtaken. Sommige toepassingen kunnen het werk zelfs voor een groot deel overnemen, zoals toezichthouden ’s nachts.
Feiten
We onderscheiden drie vormen van domotica voor de gehandicaptenzorg:
-
technologie die woonactiviteiten ondersteunt, zoals op afstand het licht bedienen en de deur van het slot doen
-
technologie die zorg en begeleiding ondersteunt, zoals akoestische nachtbewaking in combinatie met cameraregistratie
-
communicatietechnologie, zoals videocommunicatie voor contact op afstand tussen bewoner en zorgverlener
Domotica werkt alleen als het maatwerk is – ieder mens is anders, met een unieke combinatie van eigenschappen en beperkingen.
Nieuwe ontwikkelingen
Nieuwe vormen van domotica zijn in ontwikkeling, zoals camera's met beeldinterpretatie en nieuwe vormen van dwaaldetectie.
Camera's met beeldintepretatie
Als iemand op de bank ligt, interpreteert de camera dit als een ‘logische’ en dus normale situatie. Ligt dezelfde persoon op de grond, dan interpreteert de camera dit als een ‘onlogische’ situatie en dus als mogelijke noodsituatie. Vilans is actief betrokken bij innovatieve projecten met deze technologie. Verpleeghuis Lückerheide zet al een eenvoudige vorm van deze technologie in. De camera’s worden steeds intelligenter en herkennen mensen in het beeld beter als zodanig. Een andere pilot gaat in België van start, in samenwerking met TNO.
Dwaaldetectie
Vilans is verder actief betrokken bij nieuwe vormen van dwaaldetectie. TNO ontwikkelt bijvoorbeeld het gebruik van RFID-chips (RFID: Radio Frequency Identification) in de zorg, die goed draagbaar zijn omdat ze zonder batterijen werken. Het prototype is gebaseerd op user driven design: de ontwerper gaat uit van de wensen en eisen van de gebruiker.
Historie
Nog voordat het woord ‘domotica’ bestond, kwam het al voor in de gehandicaptensector. Vroeger ondersteunden deze technologieën vooral de zorg binnen de instelling, tegenwoordig zijn ze zo doorontwikkeld dat ze ook extramuraal, dus buiten de instelling, toepasbaar zijn.
Centraal toezicht
In de oude situatie hielden medewerkers vanaf een centrale plek toezicht op de bewoners, bijvoorbeeld op de verschillende paviljoens van een groot zorgcomplex. Dat deden ze met een akoestisch meldsysteem. Dat waarschuwde de nachtdienst als op een locatie lang en hard geluid werd waargenomen. De nachtzorg kon dit geluid dan terugluisteren en via microfoons op de afdeling luisteren of er iets aan de hand was. Later kwamen daar camera’s bij, zodat de nachtzorg de geluiden nu kan verifiëren met beeld.
Toezicht in woningen
Inmiddels is een groot deel van de gehandicaptenzorg extramuraal. In de woningen is vaak akoestische bewaking geïnstalleerd. De technologie wordt voor deze individuele toepassing verder ontwikkeld en verfijnd.
Meer weten
Links
De Lichtenvoorde (externe link)
Een organisatie voor gehandicaptenzorg die intensief bezig is met domotica.
Kenniscirkel Domotica voor Wonen en Zorg (externe link)
De Kenniscirkel Domotica voor Wonen en Zorg is de plek waar u terecht kunt voor onafhankelijke informatie over domotica. Met een abonnement krijgt u toegang tot het besloten deel van de website van de kenniscirkel.

