Werken aan participatie en inclusie - professionals

Bij de professional 'nieuwe stijl' horen een aantal kenmerken.

Persoonlijke kenmerken

• De medewerker gaat ervan uit dat de cliënt de regie over zijn eigen leven heeft.
• De medewerker is zich bewust zijn van de eigen persoonlijkheid van de cliënt.
• Ondersteuning bij inclusie leidt tot een grote diversiteit in dienstverlening.
• De medewerker kan zich inleven in de situatie van de ander en kan daarop reflecteren.
• De medewerker kan in de omgeving hulpbronnen vinden en benutten.
• Partnerschap met de cliënt

Uitgangspunten

De professional ‘nieuwe stijl’ noemen we ook wel supportmedewerker of een bruggenbouwer. De supportmedewerker:

• voelt zich verbonden met de persoon met een beperking
• is een netwerker met een groot eigen netwerk
• is vertrouwd met de lokale omgeving van de persoon met een beperking
• neemt de tijd om mensen te leren kennen 
• werkt niet strak volgens een rooster
• werkt in de samenleving
• is niet uit op controle, geeft de regie aan de persoon met een beperking
• vertoont voorbeeldgedrag
• is stressbestendig
• is geen zekerheidszoeker maar een ontplooier

De professional ‘nieuwe stijl’ werkt volgens de uitgangspunten van het ondersteuningsparadigma. Het ondersteuningsparadigma gaat uit van iemands persoonlijke mogelijkheden en kwaliteiten. De regie ligt bij de persoon met een beperking zelf en diens netwerk. Het individu en diens ervaringskennis vormen het uitgangspunt van het handelen. Dit wordt aangevuld met de ervaringskennis van het netwerk en eventuele experts.

Kerntaken

De aanpak van een professional bestaat uit drie kerntaken.

1. De professional ondersteunt de cliënt en zijn netwerk, ouders en belangenbehartigers bij het realiseren van inclusie en de daaraan gekoppelde doelen. 
2. De professional bemiddelt tussen deelnemers en verschillende instanties in de gemeenschap (kwartiermaken).
3. De professional onderhoudt in- en externe contacten.

Aanpak

In de aanpak spelen de volgende processen een belangrijke rol:

• Ondersteuning bieden bij het formuleren en realiseren van toekomstwensen en toekomstplannen
• Buiten de gebaande paden denken en handelen om een toekomstwens te verwezenlijken
• Ondersteuning bieden bij het oprichten en onderhouden van een passend netwerk en contacten
• Informatie verschaffen over wet- en regelgeving die de mogelijkheden vergroten.
• In gesprek gaan met partijen uit de samenleving en hen beïnvloeden (kwartiermaken)
• Samenwerken met partijen in de samenleving
• Bewustzijn in de samenleving vergroten en inzicht geven in het belang van deelname van mensen met een beperking aan de samenleving

Strategieën

De professional ‘nieuwe stijl’ kan verschillende strategieën gebruiken om deze doelen te bereiken. Persoonlijke Toekomstplanning, Person Centered Planning, Pathplanning, ABCDmethode en Kwartiermaken zijn daarvan goede voorbeelden. Kijk bij 'Meer weten' voor informatie over deze strategieën.

Links

Ondersteuning en participatie (externe link)
Website van project dat methoden voor wens-, vraag- en behoeftebepaling rond de ondersteuning van cliënten wil professionaliseren

Kwartiermaken (externe link)
Website van het Landelijk Steunpunt Kwartiermaken. Het steunpunt wil een maatschappelijk klimaat bevorderen waarin meer mogelijkheden ontstaan voor kwetsbare groepen om erbij te horen naar eigen wens en mogelijkheden.

Inclusion (externe link)
(Engelstalige) website met onder andere informatie over Person Centered Planning (PCP)

Stichting De Toekomst (externe link)
Website over Persoonlijke Toekomst Planning (PTP)

Documenten

De professional nieuwe stijl werkt aan participatie en inclusie (pdf)
Factsheet van Manon Verdonschot en Hans Kröber (Vilans, 2011)

PATH: Planning Alternative Tommorows with Hope (pdf, externe link)
(Engelstalige) uitleg van de methode PATH, een hulpmiddel voor toekomstplanning

Gemixt Talent (pdf) 
Beschrijving van het project Gemixt talent in Joure: een poging om de lokale gemeenschap in Joure daadwerkelijk meer inclusief te maken door samenwerking tussen welzijn en gehandicaptenzorg.

Meedoen en erbij horen in je eigen wijk: wat is er nodig? (pdf). T. Overmars-Marx, NTZ, (4, 2011, pag. 244 - 259)

Professionals en inclusieve praktijken (pdf). H.R.Th. Kröber, M.M.L. Verdonschot, NTZ, (2, 2012, pag. 86 - 103)