‘Talking Mats’ - communiceren met behulp van een deurmat!

Om mensen met communicatieproblemen te helpen effectiever te communiceren ontwikkelde de Sterling University in Schotland ‘Talking Mats’, letterlijk vertaald: pratende matten. Daniëlle Golsteijn (Vilans) maakte kennis met de methode tijdens een studiedag onder leiding van Joan Murphy en Lois Cameron van de Stirling University in Schotland. Zij vertelt hoe een simpele methode doeltreffend kan zijn.

Stel je een gesprek voor met je dementerende moeder, je zoon met een verstandelijke beperking of je partner met afasie. Of je bent begeleider in de gehandicaptenzorg en je praat met je cliënt over het ondersteuningsplan. Een gesprek waarin je graag te weten wilt komen hoe hij of zij denkt over nieuwe activiteiten of meer zeggenschap. Een gesprek dat door communicatieproblemen vaak moeizaam verloopt. ‘Talking Mats’ kan daarbij helpen.

Het principe van ‘Talking Mats’

De werkwijze is simpel, maar doeltreffend. Technologie komt er niet aan te pas. Het enige wat je nodig hebt is een deurmat (!) en kaartjes met klittenband aan de achterkant. Op elk kaartje staat een symbool van het gespreksonderwerp, bijvoorbeeld ‘de maaltijd’. Bovenaan de mat staat een schaalverdeling van (meestal) drie antwoorden zoals ‘ja - ik weet het niet - nee’ of ‘makkelijk - ik weet het niet - moeilijk’. De interviewer stelt een open vraag: ‘ben je tevreden over het eten?’ en laat een symboolkaartje zien. De cliënt legt het kaartje bij de schaal naar keuze of wijst met de handen of ogen. De kaartjes blijven op hun plaats liggen door gebruik van klittenband aan de achterzijde. Aan het eind van het gesprek laat de mat zien hoe de cliënt over bepaalde onderwerpen denkt. De methode is geschikt voor kinderen en volwassenen met verstandelijke beperkingen, mensen met afasie, mensen met lichamelijke beperkingen (zoals cerebrale parese en MS) en mensen met dementie.

Goede resultaten

De onderzoeksresultaten van de bruikbaarheid en het effect van ‘Talking Mats’ zijn zeer positief. De materialen die gebruikt worden zijn laag-technologisch en relatief gemakkelijk verkrijgbaar. Met een mat, een rol klittenband en kaartjes met foto’s of pictogrammen kom je al een heel eind. En de methode lijkt (na een dag met veel informatie, voorbeelden bekijken op DVD en zelf oefenen) goed toepasbaar in de praktijk. Kortom, voldoende redenen om hiermee aan de slag te gaan. Ik ben in ieder geval door de studiedag zo enthousiast geworden dat ik in mei naar Schotland ben afgereisd om daar de train-de-trainerscursus te volgen. Vanaf het najaar 2011 ga ik bij Vilans zelf trainingen geven over de methode. Want de methode is relatief eenvoudig, maar het kost tijd en oefening om vertrouwd te raken met de principes. Ook een goede voorbereiding en follow-up zijn belangrijk.

Meer weten?

Bekijk een filmpje over de werkwijze ‘Talking Mats’ in de praktijk (engelstalig, externe link)
Meer Informatie over ’Talking Mats’ vindt u op www.talkingmats.com (engelstalig, externe link)
Meer informatie over het onderzoek vindt u op www.aacscotland.com (engelstalig, externe link)

 

Tags: hulpmiddelen, totale communicatie, ondersteunde communicatie, zeggenschap, communiceren