De beleving van dementie door Marokkaanse Nederlanders

Onderzoek naar de beleving van dementie onder Marokkaanse migranten in Nederland wijst uit dat:

• Dementie door Marokkaanse Nederlanders niet als ziekte wordt (h)erkend.
• Er nog een taboe rust op dementie. Ouder worden is een taboe, laat staan in combinatie met een ouderdomskwaal als dementie. Het taboe uit zich in de vorm van (ziekte-) ontkenning, schaamte en emotie. 
• Verschillende symptomen van dementie, onder andere de veranderingen in karakter, maken het voor familieleden van dementerende ouderen moeilijk om zorg te bieden. 
• De behoefte aan cultureel specifieke zorgvoorzieningen (thuiszorg, dagopvang en verzorgingshuizen) onder deze doelgroep neemt toe. Voorzieningen waar de ouderen zich begrepen voelen, zich thuis voelen.
• Dementerenden migranten en hun familie zijn lastig te bereiken voor ondersteuning en hulp. Terwijl ze juist gebaat zijn bij extra aandacht. 
• Het bieden van kennis over dementie helpt. Bijvoorbeeld het geven van informatie over de symptomen en de prognose van de ziekte. Maar ook hoe naasten met de zieke om kunnen gaan en waar patiënten en hun familie terecht kunnen voor medische en psychische steun.

Dementie komt voor bij één op de twintig vijfenzestigplussers, waarbij het aantal patiënten tussen de vijfenzestig en de vijfennegentig jaar elke vijf jaar verdubbeld (Iliffe & Manthorpe 2002:243). De eerste generatie Marokkaanse migranten in Nederland wordt ouder en dementie onder deze groep komt dus steeds vaker voor.

Marokkaanse Nederlanders hebben relatief vaker dementie dan autochtone Nederlanders. Waarschijnlijk omdat ze vaker diabetes, hoge bloeddruk en hoog cholesterol hebben. Dit zijn risicofactoren voor dementie.

Migranten maken minder gebruik van zorgvoorzieningen voor ouderen, zoals dagopvang, professionele thuiszorg en verzorgingshuizen (Schellingerhout 2004). De vraag om hulp is laag, ook nadat de diagnose dementie is gesteld. Zonder externe hulp is de belasting voor mantelzorgers hoog.

De eerste generatie Marokkaanse migranten vergrijst. Nog onbekend is wat hun specifieke wensen en behoeften zijn ten opzichte van de zorg. Onderzoek is nodig om te bepalen wat de zorgbehoeften van deze groep mensen precies zijn.

Dit is het eerste onderzoek naar de omgang met dementie onder Marokkaanse migranten in Nederland. Onderzoekers van het Slotervaartziekenhuis en het AMC starten in 2011 een cross-culturele dementiescreening voor Marokkaanse, Turkse en Surinaamse ouderen (Goudsmit, Parlevliet, van Campen, Schmand, 2011).

Links

Cross-culturele Dementiescreening (CCD) (externe link
CCD is een screeningsbatterij waarmee bij niet-Nederlandssprekende ouderen kan worden nagegaan of sprake is van cognitieve stoornissen (in geheugen, executief functioneren, tempo) passend bij een dementiesyndroom.

Netwerk NOOM (externe link)
De DVD Meer dan Vergeten (2010) van NOOM brengt de familie in beeld van dementerenden Turkse en Surinaamse ouderen.

Sefkat (externe link)
Zorghuis Şefkat in Boxtel wil intramurale zorg op lichamelijk en/of psychogeriatrisch gebied bieden, die in de thuissituatie niet (meer) geboden kan worden, voor mensen afkomstig uit Turkije en Marokko.

Moderne dementiezorg (externe link)
Uitgebreide databank met onderzoeken over dementie. De zorg voor mensen met dementie is volop in beweging. Op deze site vindt u informatie over deze moderniseringsslag.

Documenten

Scriptie Dementie onder Marokkaanse Nederlanders door Caroline Rijkers - 2010 (pdf)