Hart voor Nederland: interculturele thuiszorg in hart en nieren
Thuiszorginstelling Hart voor Nederland (HvN) heeft een divers klanten- én personeelsbestand. ‘Juist die afwisseling in culturele achtergrond van cliënten maakt het zo leuk om hier te werken’, vertelt verpleegkundige en manager ketenzorg Noortje Rozema. Samen met directrice H. Arbaji vertelt zij over het succes van hun interculturele aanpak.
HvN staat midden in Kanaleneiland, de meest multiculturele buurt van Utrecht. De website van de instelling ademt niet direct een interculturele sfeer uit. ‘Daar hebben we bewust voor gekozen’, zegt Arbaji. ‘HvN is in hart en nieren een interculturele thuiszorg. Dat is zo gegroeid door de samenstelling van de wijk waarin we ons bevinden. Maar we brengen dit niet te prominent in beeld om te zorgen dat we niemand uitsluiten. Ons klantenbestand bestaat uit Hollandse, Marokkaanse, Turkse, Surinaamse, Chinese, Spaanse, Griekse en Somalische cliënten en we zijn trots op die diversiteit.’
Individuele wensen
Rekening houden met individuele wensen is een centraal thema van HvN. Noortje geeft direct een aantal concrete voorbeelden: ‘Eén van de mantelzorgers wil na elk thuiszorgbezoek precies weten wat we hebben gedaan. Dat zetten we dan even op de mail. Omdat we een goede verstandhouding met de familie belangrijk vinden. Ook doen we altijd de schoenen uit bij mensen die dat willen. Soms horen we van collega’s bij andere instellingen dat dit zo’n gedoe is, wij vinden het inmiddels al normaal.’
Investeren in mantelzorgers
HvN werkt met kleine vaste teams. Daardoor zien cliënten vaak dezelfde gezichten. ‘Wij kunnen dit doen omdat ons personeel breed is opgeleid’, vertelt Arbaji. ‘Dit betekent dat we functies koppelen. Onze maatschappelijk werksters leiden we bijvoorbeeld ook op tot verzorgenden. Cliënten zien dus vaak één vast persoon voor begeleiding en verzorging.’
Sommige cliënten willen helemaal geen ‘vreemde handen aan het bed’. Noortje: ‘In zo’n geval bieden we mantelzorgers een verkorte cursus tot verzorgende aan. Zij hebben dan beperkte bevoegdheden. Geregeld komt een volledig bevoegde medewerker van HvN langs om de vinger aan de pols te houden en om handelingen uit te voeren die meer bevoegdheden vereisen.’
‘Deze werkwijze bevalt erg goed. De cliënt is tevreden en de mantelzorger krijgt een vergoeding voor de inzet. Geregeld bevalt het werk de mantelzorger zo goed dat de mantelzorger besluit om ook de uitgebreide opleiding te volgen en bij ons te komen werken. Dan verzorgt hij of zij ook andere cliënten.’
Werven op straat
HvN heeft geen problemen met het invullen van vacatures. Noortje: ‘Zoeken we nieuw personeel, dan schakelen we eerst het eigen personeel in. Vacatures sturen de medewerkers door naar vrienden en bekenden. Zo bereikt de vacature mensen uit verschillende culturen. Daarnaast gaan bevlogen medewerkers de straat op, op zoek naar nieuwe collega’s met een achtergrond in de zorg. Die vinden ze in winkelcentra, op scholen of in de moskee.’
Wellicht is het personeel zo betrokken omdat bij HvN rekening wordt gehouden met hun wensen. Arbaji: ‘Als Marokkaanse mannen aangeven geen Marokkaanse vrouwen te willen wassen omdat dit niet gepast is, dan hoeft dat niet. Gaat een medewerkster trouwen en haar man wil niet dat ze nog langer nachtdiensten draait, dan niet. We zijn ze liever rijk dan kwijt.’
Tips voor diversiteit
Noortje en Arbaji van HvN geven tips waar je als zorginstellingen rekening mee moet houden wil je intercultureel werken:
- ‘Zorg ervoor dat je zelf allochtonen in dienst hebt. Maak ze bijvoorbeeld warm om bij je te komen werken door jongeren aan te spreken op school, in de wijk of op andere plekken waar ze zich bevinden. Ga de wijk in! Wij zoeken met name naar mensen die al een achtergrond hebben in de zorg. Soms, als iemand heel erg gemotiveerd is en potentie heeft, bieden we een opleiding aan.
- Doe kennis op over de cultuur. Verdiep je, praat met mensen met een niet-Nederlandse achtergrond. Ga met ze om.
- Accepteer dat je elkaar soms niet meteen begrijpt. Accepteer dat verschillen er nu eenmaal zijn. Dat is prima. Juist die verschillen maken het werk leuk en afwisselend.
- Zorg dat je kennis hebt over cultuur, geloofsovertuiging en de achtergrond van je cliënten. Heb er ook respect voor en houd er rekening mee. Wij geven ons personeel hier intern trainingen in.
- Leer een paar woorden van de taal van je cliënt. Zo laat je zien dat je je verdiept in iemands achtergrond.
- Zorg dat je echt luistert en kijkt naar de cliënt. Ook al spreek je elkaars taal niet, dan begrijp je toch bijna alles wat er aan de hand is. Kom je er toch niet uit, zet dan een tolk of collega in.’
Meer informatie
Hart voor Nederland (externe link)
Thuiszorg hart voor Nederland
Contactpersoon
