Spelregels samenwerking bij ketenzorg

Bij toezicht van de NMa ligt de focus op de samenwerking tussen aanbieders uit dezelfde discipline. Hiervoor heeft de NMa richtsnoeren voor de zorgsector opgesteld. In deze richtsnoeren staat uitgelegd welke vormen van samenwerking wel en welke niet zijn toegestaan. De richtsnoeren vormen een checklist waarmee zorgaanbieders, zorgverzekeraars en andere partijen in de zorg zelf hun samenwerkingsvormen kunnen toetsen aan de Mededingingswet. De mededingingswet is geen verbod op samenwerking, samenwerking mag tenzij het de keuzemogelijkheden van cliënten beperkt of de prijzen te hoog oplopen.

Wie doet wat?

Twee instanties houden toezicht op concurrentie tussen zorgaanbieders: de NMa en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). De NMa ziet (ex-post) toe op naleving kartelverbod. Een kartelverbod is een verbod op afspraken die ertoe leiden dat de onderlinge concurrentie onnodig wordt belemmerd. Daarnaast zien zij (ex-ante) toe op de vorming van grotere concentraties (NZa kan een zienswijze geven). De NZa treedt als eerste (ex-ante) op bij Aanmerkelijke Markt Macht (AMM). Wanneer een machtpositie van een onderneming in potentie de publieke belangen schaadt door uitbuiting of uitsluiting treedt de NZa daartegen op.

Dit mag wel:

• samenwerking die er zuiver op gericht is om betere kwaliteit aan de patiënt te bieden
• multidisciplinaire samenwerking
• samenwerking over de grenzen van de lokale markt heen
• samenwerking binnen één onderneming
• gezamenlijk optreden concurrenten onder de grenzen van de bagatelbepaling

Dit mag niet:

• prijsafspraken en marktverdeling tussen concurrerende zorgaanbieders
• algemeen afspraken die de concurrentie beperken

Is uw samenwerkingsverband toegestaan?

Beantwoord de volgende vragen om na te gaan of het samenwerkingsverband toegestaan is:

• Wat is de intentie van de samenwerking? Betere kwaliteit of betere prijs? Betere samenwerking of minder concurrentie?
• Is de samenwerking en/of alle onderdelen daarvan noodzakelijk voor het bereiken van het kwalitatieve doel?
• Heeft de patiënt/verzekeraar nog iets te kiezen? Wat kan een patiënt doen als hij/zij niet tevreden is? Wat kan een verzekeraar doen als hij/zij niet tevreden is?

Door de invoering van marktwerking in de zorg hebben zorgaanbieders een nieuwe positie. Zorgaanbieders worden beschouwd als ondernemers die met elkaar kunnen concurreren. Waar (gereguleerde) marktwerking is, speelt de NMa een belangrijke rol. Taken van de NMa zijn toezien op eerlijke concurrentie, kartelvorming en prijsafspraken voorkomen en bestrijden, misbruik van economische machtsposities bestrijden, fusies en overnames toetsen. De afspraken hierover en de uitzonderingen op deze regels zijn vastgelegd in de Mededingingswet. Sinds 2004 is de NMa ook actief in de gezondheidszorg.

Hoofdregel toezicht

De hoofdregel voor toezicht van de NMa en de NZa in de zorg is:

1. ‘Samenwerking is toelaatbaar, tenzij…’.
2. Goede zorg draait vaak om effectieve samenwerking.
3. De NMa en NZa grijpen alleen dan in als de cliënt de dupe is of dreigt te worden.
   

Links

Richtsnoeren voor de zorgsector (externe link)
Lees de spelregels van de NMa over wat wel en niet mag bij het opzetten van samenwerkingsverbanden in de zorgsector.

Beleidsregel AMM (externe link)

NMA (externe link)
De NMa is een belangrijk instrument bij de uitvoering van het algemeen mededingingsbeleid. Het mededingingsbeleid is gericht op versterking van concurrentie met als doel economische efficiëntie en technologische en economische vooruitgang te stimuleren.

Informatielijn NMA
Wilt u meer informatie over de spelregels van het NMa? Belt u dan de informatielijn, telefoon 0800-0231885.

Documenten

Brochure Samenwerken en concurreren in de zorgsector (pdf)

Richtsnoeren zorggroepen (pdf)