Kleinschalig wonen in een persoonlijke sfeer, midden in de wijk

‘Ouderenzorg moet en kan beter.’ Die overtuiging bracht Anita Schimmel en Jarcine Spaander ertoe hun goede banen als respectievelijk vastgoedmakelaar en organisatieadviseur op te geven. In 2009 richtten ze samen de King Arthur Groep op, die kleinschalige woonconcepten voor ouderen initieert.

Waarom King Arthur? Jarcine Spaander legt het uit: ‘In de legende van King Arthur zitten de ridders als gelijken met elkaar aan de ronde tafel. Iedereen heeft evenveel inspraak en gaat voor hetzelfde doel. Zo willen wij ook met de oudere bewoner, de familieleden, de verpleegkundige, de verzorgende en de arts als gelijken om de tafel zitten. Met elkaar bepalen we welke zorg nodig is.’

Beste locaties

Op de tekentafel liggen inmiddels drie bouwtekeningen voor ‘De Huizen van de ronde tafel’. Dat zijn kleinschalige woonvoorzieningen voor ouderen met dementie. Spaander vertelt: ‘We zochten de beste locaties om onze plannen waar te maken. In oktober 2011 gaat in Hilversum de eerste schop in de grond.’ Ze ziet het al helemaal voor zich: ‘We maken in Hilversum een bioscoopzaaltje. In Soest en Huizen hebben we prachtige locaties gevonden, met openslaande deuren en een besloten binnentuin, waar je in alle rust op een bankje of een schommelstoel kunt zitten terwijl je geniet van spelende kinderen of de bloeiende moestuin. Prachtig wordt het!’

YOPPIE’s

Om de concepten helemaal 50-plusser-proof te maken, deden Anita en Jarcine tientallen interviews. ‘Veel ouderen staan  best wel positief tegenover ouder worden’, zegt Spaander. ‘Wij hebben daar toen een term voor bedacht: YOPPIE: 'Youthfull Older People with Plenty of Interests and Experience'. (Jeugdige Oudere Mensen met Veel Interesses en Ervaring.) Dat is nog eens wat anders dan ‘patiënt’ of ‘zorgbehoeftige’! Ik zou het zelf ook helemaal niks vinden als ik later in zo’n benauwd hokje wordt geduwd.’

Huiselijke omgeving

Door al die interviews ontdekten Spaander en Schimmel dat ze met hun idee voor kleinschalige ouderenwoningen op het juiste spoor zitten. ‘Hoe ouder mensen zijn, des te belangrijker het contact met anderen, een veilig huis en goede zorg in de buurt. Kleinschalig wonen voorziet in die behoeftes’, aldus Spaander. ‘Ouderen houden in onze huizen de privacy van een eigen woonruimte, maar genieten ook van de huiselijke omgeving en de gezelligheid van de groep. Er is een vast team zorgverleners en ouderen blijven onder de mensen, want de woningen liggen midden in een woonwijk.’

Ontmoetingscentrum

De initiatiefnemers krijgen veel enthousiaste reacties op hun plan. Vooruitlopend op de realisatie van de woonvoorziening komen ouderen met geheugenproblemen wekelijks bij elkaar in een door King Arthur Groep geopend ontmoetingscentrum in Soest. Spaander: ‘De ouderen leren elkaar en de begeleiders kennen. En het team van begeleiders leert met elkaar werken. We maken praatjes, spelen een spelletje. Tussen de middag bereiden we een lekker verse lunch met fruitsalade of saucijzenbroodjes. Een tijdje geleden is ook het idee ontstaan om mooie en ontroerende levensverhalen van de bezoekers op te schrijven. Als herinnering voor straks.’

De koffie staat klaar

Spaander vervolgt: ‘We noemen deze samenkomst bewust geen ‘dagopvang’ of ‘seniorencentrum’, dat past totaal niet! Buiten staat alleen een bord met ‘De koffie staat klaar’. Allerlei mensen wandelen binnen, en dat is juist de bedoeling.’ Er schiet haar iets te binnen. ‘Laatst nog kwam er ineens een jonge man met laptop binnenlopen. Hij was te vroeg voor een zakelijke afspraak en op zoek naar een kopje koffie. Hij kwam gezellig aan de grote tafel zitten met een grote mok koffie, hij genoot zichtbaar. Een uur later kwam een vrouw binnen die het bord had gezien. We wilden net gaan lunchen en vroegen haar spontaan ‘Lunch je mee’? Ze was helemaal ondersteboven van die gastvrijheid. ‘Dat dit nog kan’, zei ze. ‘Juist wel’, zeiden wij. Wij hopen en geloven dat deze kleinschalige en persoonlijke aanpak de toekomst heeft.’

Tags: dementie, wonen, kleinschalig wonen