Hoorzitting Wmo

De raadszaal puilt niet uit op maandagmiddag 3 oktober 2011. Via een huis-aan-huisblad ben ik als burger van Maastricht uitgenodigd voor de openbare hoorzitting over de Wmo. De zitting duurt de hele middag, ik schuif om 16.00 uur aan. De gemeente heeft zorg-, welzijns-, vrijwilligers- en maatschappelijke organisaties uitgenodigd om hun visie te geven op het voorgenomen Wmo-beleidsplan. In totaal hebben 30 organisaties zich aangemeld. Elke organisatie krijgt 10 minuten spreektijd.  De gemeente zal de input gebruiken in de besluitvorming over het nieuwe Wmo-beleidsplan 2012-2015. 

16.10 uur - Humanitas

Humanitas heeft vooral projecten met een hoog ‘maatjesgehalte’. Spreekster geeft aan dat de opeenstapeling van bezuinigingen een knelpunt is voor cliënten. Een commissielid vraagt of Humanitas wel is toegerust voor dit aanbod. ‘Natuurlijk wel’, zegt spreekster, ‘Humanitas heeft geen moeite om vrijwilligers te vinden.’ Tja, wat moet je anders zeggen? Dat het moeilijk is om vrijwilligers te vinden? Dan krijg je misschien geen opdracht van de gemeente en dus geen subsidie. Hoe eerlijk moet je zijn?

16.20 uur - Buddyzorg Limburg

Een buddy is een ‘georganiseerde vriend’ om mensen met een levensbedreigende of chronische ziekte bij praktische en emotionele zaken te ondersteunen. Openhartig vertelt de woordvoerder (c.q. contactpersoon c.q. enige betaalde kracht) dat het moeilijk is vrijwilligers te vinden. En dat ze heel veel tijd kwijt is met het aanvragen van subsidies. Bij de start van Buddyzorg was één aanvraag bij de provincie voldoende. Nu, met de Wmo, moet ze eigenlijk bij elke gemeente van de provincie Limburg een aanvraag indienen. Zij pleit er hartstochtelijk voor dat gemeenten hierin gaan samenwerken.

16.30 uur - Decanaat Maastricht

Een pastoor vertelt namens het decanaat dat zij gestopt zijn met het aanvragen van subsidie in het kader van de Wmo. Het is voor hen te complex en ze houden daardoor te weinig tijd over voor het eigenlijke werk: zorgen voor en betrokken zijn bij mensen in de parochie. Ook merkt hij in de praktijk hoezeer mantelzorgers en vrijwilligers steeds meer worden overvraagd.

16.40 uur - Platform Mantelzorg Limburg

De volgende organisatie op het programma, het Platform Mantelzorg Limburg, heeft zich afgemeld. De medewerkers konden voor deze activiteit geen tijd vrijmaken..

16.50 uur - ROC, sector zorg en welzijn

De directeur van de sector zorg en welzijn van het ROC vertelt dat zij kunnen voorzien in scholing en training. Ook kunnen zij leerlingen aanbieden voor stages bij vrijwilligersorganisaties. ‘Maar zal zo’n stagiaire daar nu wel voor kiezen?’ vraagt een commissielid. De directeur moet toegeven dat een stagiaire daarna wel moeilijker een betaalde baan vindt. De voorkeur zal dus uitgaan naar een stageplek in de betaalde zorg.

17.00 uur - Woonzorg- en dagcentrum

De volgende spreker is manager van een woonzorg- en dagcentrum. Hij vindt dat er een cultuuromslag nodig is bij de zorggebruikers. Tot nu toe was er recht op zorg (AWBZ). Straks gaat het vooral om de meest adequate voorziening om zelfredzaamheid te behouden en mee te kunnen doen in de maatschappij. Dit besef moet zich nog nestelen in de hoofden van de burgers. Regelmatig komt het voor dat cliënten met de folder langskomen om hem te wijzen op hun recht op zoveel uren begeleiding/dagbesteding. ‘Tja’, zegt hij, ‘zo hebben we de mensen zelf opgevoed, tot mondige burgers die opkomen voor zichzelf!’

17.10 uur – SGL

SGL is een provinciale organisatie met woonvormen en activiteitencentra voor mensen met een lichamelijke handicap. Zij vragen speciaal aandacht voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel (NAH), zo’n 70% van hun clientèle. Zij benadrukken het initiatiefprobleem. Mensen met NAH zullen daardoor moeite hebben om bij de gemeente aan te kloppen. Gevolgen: verwaarlozing, eenzaamheid en schulden. Begeleiders die ervaring hebben met NAH kunnen hen de nodige structuur, beschermde omgeving, afleiding en aansporing bieden. SGL verzoekt om geen scheiding aan te brengen tussen de functies begeleiding, persoonlijke verzorging (PV) en verpleging (VP). Want mensen met een zware lichamelijke handicap hebben bij hun dagbesteding óók hulp nodig bij toiletbezoek, drinken en eten. 

Bedreigingen…

Is dit hoe het gaat worden? Moeten vrijwilligersorganisaties concurreren met elkaar en met huidige AWBZ-gefinancierde instellingen? Gaat het straks (net als bij de aanbestedingen voor huishoudelijke hulp in 2007) vooral om zo goedkoop mogelijke krachten? Gaan er dan weer organisaties het loodje leggen en moeten de begeleiders voor zo laag mogelijke lonen werken? En als de dagbesteding niet meer categoraal maar buurtgericht wordt aangeboden (dan zijn die vervoerskosten ook niet zo hoog) hoe bepaal je dan de mate van diversiteit? Wie kan wel en wie kan niet bij elkaar in de groep? En hoe bereid je de huidige activiteitenbegeleiders voor op groepen mensen met verschillende ziektebeelden (lichamelijk, verstandelijk en psychiatrisch)?

…en kansen

Natuurlijk zijn er ook kansen. Waarom zou dat mooie atelier voor mensen met een verstandelijke beperking niet ook geschikt zijn voor iemand met een psychiatrisch ziektebeeld die om de hoek woont? En die fietswerkplaats van de GGZ, waarom zou daar niet iemand met een verstandelijke beperking kunnen werken die nu met een busje een stuk moet reizen naar zijn ‘eigen’ dagbesteding? Of die licht demente gepensioneerde fietsenmaker?

Zijn er al goede voorbeelden bekend van heterogene groepen? En wat kunnen we hiervan leren? Vilans wil deze voorbeelden graag verzamelen en de ervaringen verspreiden. Laat het ons weten!