Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+
E-mail

Technologie versterkt rol van praktijkondersteuner

‘Wij zien positieve resultaten als praktijkondersteuners tools inzetten met bijbehorende zorgprogramma's'

Sanne van der Weegen en Renée Verwey ontwikkelden en testten tijdens hun promotietraject een tool om mensen met COPD of diabetes type 2 meer te laten bewegen. Uit onderzoek bleek deze combinatie van tool en zorgprogramma effectief. Op 16 september 2015 promoveerden Van der Weegen en Verwey aan Universiteit Maastricht. ‘Wij zien positieve resultaten als praktijkondersteuners de tool inzetten met het bijbehorende zorgprogramma.’

Wat was de aanleiding voor het onderzoek?

‘Veel mensen bewegen te weinig. Voor mensen met COPD of diabetes is het soms nog lastiger om voldoende te bewegen door kortademigheid of overgewicht. Wij wilden met een hulpmiddel mensen ondersteunen bij het aannemen van een gezonde levensstijl zodat hun kwaliteit van leven verbetert.

Mensen moeten zelf beslissen de trap te nemen in plaats van de lift. Of de fiets in plaats van de auto. Daar wilden wij bij helpen door techniek in te bedden in de zorg. Iedereen denkt dat hij wel 30 minuten per dag beweegt, maar dat valt in de praktijk tegen. Wij willen mensen inzicht geven in hun gedrag en zelf doelen laten stellen met de praktijkondersteuner. Het zit in mensen om doelen te willen realiseren.’

Waaruit bestaat de tool?

‘Het is een bewegingsmeter die de patiënt met een clip aan de broek kan bevestigen. Deze staat in verbinding met een smartphone. Zo zien mensen hoeveel ze bewegen op hun smartphone en op een website. De informatie gaat automatisch naar de praktijkondersteuner. Deze bespreekt de gegevens met de patiënt. Waarom lukt het de ene dag wel voldoende te bewegen en de andere dag niet? Dit inzicht maakt mensen bewust van hun handelen. Het is een eye opener.’

Hoe is de tool ontwikkeld?

‘De tool kwam tot stand in samenwerking met zorgverleners en patiënten. Zorgverleners en patiënten zijn geïnterviewd en 2 patiëntvertegenwoordigers woonden alle onderzoeksvergaderingen bij. Daarna hebben wij de gebruiksvriendelijkheid getest. Vervolgens organiseerden wij een pilot waarbij 20 patiënten de tool gebruikten in het dagelijks leven. Zij ontvingen hierbij ook de bijbehorende zorg. Ten slotte deden we evaluatieonderzoek in 24 huisartsenpraktijken.’

Waarom is er gekozen voor COPD- en diabetespatiënten?

‘Voldoende bewegen is natuurlijk belangrijk voor iedereen, maar voor het onderzoek moesten we een afbakening maken. Wij denken echter dat de tool en het zorgprogramma geschikt zijn voor iedereen die baat heeft bij meer bewegen. Het zou bijvoorbeeld ook goed kunnen werken voor mensen met obesitas of hart- en vaatziekten.’

Hoe zag het evaluatieonderzoek eruit?

‘We hebben onderzoek gedaan bij 24 huisartsenpraktijken verdeeld in 3 groepen. De eerste groep werkte met de tool en het zorgprogramma. De tweede groep werkte alleen met het zorgprogramma en de derde groep ontving reguliere zorg. Op deze manier konden we de resultaten goed vergelijken.’

Welke belangrijke inzichten leverde het onderzoek op?

‘De groep patiënten die de tool en het bijbehorende zorgprogramma kreeg, bleek direct na de interventie 12 minuten meer te bewegen per dag dan de groep die reguliere zorg ontving. Ze bewogen 8 minuten per dag meer dan de groep die alleen het zorgprogramma ontving.

3 maanden na de interventie bewogen zij nog 11 minuten meer dan de groep die reguliere zorg ontving en 9 minuten meer dan de groep die alleen van het zorgprogramma ontving. Wij vonden het opvallend dat alleen het zorgprogramma geen effect had. De gegevens van de meter zijn dus van groot belang.’

Technologie versterkt rol van praktijkondersteuner

Hoe helpen de tool en het zorgprogramma de zorgprofessional?

‘De zorgverlener heeft met de tool objectieve gegevens waarmee hij het gesprek aan kan gaan. Dankzij deze gegevens komt er meer focus op het onderwerp bewegen. Als er barrières zijn om meer te bewegen, zijn die ook bespreekbaar. In zogenoemde dialoogsessies in de tool vullen mensen onder andere in wanneer het bewegen lukt, en wanneer niet. De praktijkondersteuner ziet de antwoorden op die dialoogsessies op een website. Er is dus hele concrete informatie. Dat maakt het gesprek met de patiënt makkelijker.

De praktijkondersteuners vonden de interventie nu nog erg tijdrovend. Als de tool en het zorgprogramma echt ingebed zijn in de praktijk kost het minder tijd. De rapportages die noodzakelijk waren voor onderzoek vallen dan weg. Dan zou de zorgprofessional de tool ook flexibeler kunnen inzetten, bijvoorbeeld om mensen gedurende een paar weken inzicht te geven in hun gedrag. Of om op basis van de resultaten te kunnen besluiten om iemand door te verwijzen naar een fysiotherapeut.’

Hoe zijn patiënten betrokken bij de ontwikkeling?

‘Wij hebben patiënten met COPD en diabetes type 2 tussen de 40 en 70 jaar geïnterviewd. Hoe moet zo’n tool eruit zien? Wilt u ‘m om de pols, enkel of aan de broekriem? Welke gegevens mag een zorgverlener zien? Hoe wilt u de resultaten zien? Deze en meer vragen stelden wij aan de patiënten. Het waren eerst hele open interviews, daarna werden ze steeds meer gesloten. Na de ontwikkeling hebben wij een prototype van de tool gepresenteerd aan de patiënten. Toen volgden enkele aanpassingen in kleur- en woordgebruik. Daarna was er een bruikbaarheidstest.’

Voor wie is de tool geschikt?

‘Naar verwachting komt de tool in maart 2016 op de markt. Dan zou iedere praktijkondersteuner er mee aan de slag kunnen. Iedere praktijkondersteuner die mensen begeleidt die meer zouden moeten bewegen kan de meter inzetten. Eigenlijk zou elke zorgverlener die beweging wil stimuleren de tool kunnen gebruiken, bijvoorbeeld ook fysiotherapeuten of diëtisten. De focus ligt op het dagelijks leven. Het gaat om bewustwording bij de patiënt.’

Voor welke patiënten is de tool geschikt?

‘Wij hebben de tool en het zorgprogramma ontwikkeld voor mensen met COPD en diabetes type 2 tussen de 40 en 70 jaar. Zorgverleners kunnen ze inzetten voor iedereen die meer zou moeten bewegen en iets meer ondersteuning nodig heeft.’

Hoe helpt het de hulpverlener in het toepassen van persoonsgerichte zorg?

‘Zorgprofessionals vinden het een meerwaarde dat zij nu over objectieve gegevens beschikken. Zij kunnen hun patiënten daardoor meer op maat, dus persoonsgericht, begeleiden. Ze zijn in staat persoonlijke feedback te geven. Uit de gegevens blijkt dat iemand bijvoorbeeld 22 minuten per dag beweegt. Daarover kun je praten. Is dat het maximale of is er meer mogelijk? Vervolgens kun je persoonlijke doelen stellen en de resultaten en eventuele barrières bespreken.

De doelen moeten zo concreet mogelijk zijn. Ze stellen daarom een doel op in minuten per dag, maar moeten ook de acties plannen om dit doel te behalen. Door de doelen zo concreet mogelijk te maken, help je mensen ze te realiseren. Zo is een doel als  “ik wil afvallen” veel lastiger te behalen dan een concrete actie als “ik stop met het gebruik van suiker in de koffie”. De objectieve beweeggegevens zorgen voor maatwerk. Als de praktijkondersteuner en patiënt samen kijken wat er nodig is, dan is de zorg echt persoonsgericht.’

Wat vraagt het van de praktijkondersteuner?

‘Het is vooral een tijdsinvestering. Je hebt gegevens om over te praten. Daar moet je tijd voor vrij maken. De meter is een ondersteunend middel.’

Welke belangrijke voordelen bieden de tool en het zorgprogramma?

‘Het helpt patiënten bij het aannemen van een actieve levensstijl. Zorgverleners kunnen patiënten beter ondersteunen dankzij objectieve gegevens. Patiënten hebben inzicht in hun eigen gedrag en kunnen daar naar handelen.’
Zijn er nadelen?

‘De techniek is nog niet optimaal, maar problemen worden snel opgelost. Mogelijk zien praktijkondersteuners de tijdsinvestering op dit moment als nadeel. Verder willen we de feedbackberichten nog persoonsgerichter maken. Als iemand invult dat hij een hond heeft, zouden feedbackberichten daar bijvoorbeeld op in kunnen spelen.’

Hoe ziet de toekomst van de tool en het zorgprogramma eruit?

‘We zitten nu nog in de onderzoeksfase. Het is de bedoeling dat de tool in maart 2016 op de markt komt. Dan zijn er betere feedbackberichten en zijn de verbindingsproblemen verholpen. Het zou een goede toevoeging zijn als de praktijkondersteuner ook via de tool feedback kan geven. De technologie kan de rol van de praktijkondersteuner versterken dankzij beter inzicht in het gedrag van de patiënt.’

Meer informatie over eHealth

Deel deze pagina op Twitter Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op LinkedIn Deel deze pagina op Google+ Deel deze pagina via E-mail Deel deze pagina via WhatsApp

Wij horen graag uw mening. Laat uw reactie achter.

Wilt u een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.vilans.nl].

We willen graag weten met wie we in gesprek gaan, daarom vragen wij uw naam en e-mail. Uw e-mailadres zal niet online geplaatst worden.

Plaats het getal '252' in onderstaand controle veld.

3 reacties geplaatst
  • Sanne van der Weegen

    schreef op 09 dec 2015

    Beste Angelique, mooie suggestie! Sananet is de It’s LiFe! tool momenteel aan het verbeteren. Alle suggesties zijn welkom en ze gaan graag met u in gesprek. Het zou mooi zijn als het onderzoek een vervolg krijgt in de praktijk.

  • Angelique lensen

    schreef op 22 nov 2015

    Super wacht met spanning af . Is het mogelijk de app ook in andere talen in te gaan instellen? Onder de allochtonen onder ons is het zeer nodig dat ze zich bewust worden van meer bewegen.

  • Wilma Dijk

    schreef op 22 nov 2015

    Prachtig! Meten is weten en dus bewustwording. Past perfect in het individuele zorgplan en het bevorderen van de eigen verantwoordelijkheid van de patiënt. Meer bewegen is een betere en goedkopere interventie dan het starten of ophogen van medicatie. Deze investering loont meteen en betaald zichzelf terug.

Mantelzorger en oudere dame lezen een krant

Contact

030 789 23 00

Bezoekadres

Catharijnesingel 47
Postbus 8228
3503 RE Utrecht

Routebeschrijving

Volg ons op

LinkedIn
toggle_closeSluit

Top

vilans.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten