Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+
E-mail

Tegen welke prijs laten we ouderen vallen?

Vallen zijn geen 'ongelukjes', maar behoren tot de grootste gezondheidsproblemen voor ouderen

Iedereen kent wel zo'n 'geval', iemand op leeftijd die lelijk is gevallen. Heup gebroken, hoofdletsel of bont en blauw en erg geschrokken. Valongevallen zijn dus geen 'ongelukjes', maar behoren tot de grootste gezondheidsproblemen voor ouderen.

In 2013 overleden 2.645 ouderen na een val. Daarnaast leidden valongevallen bij ouderen tot 40 duizend opnamen in het ziekenhuis en 80 duizend behandelingen op een Spoedeisende Hulp. Dat betekent veel ongemak en ellende. De gevolgen voor welbevinden en zelfstandigheid zijn desastreus en permanente opname in een verpleeghuis is dan vaak nodig. Daarnaast kost het de samenleving veel geld. Alleen al de directe zorgkosten bedragen 780 miljoen euro per jaar. Dat komt vooral ten laste van de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet Langdurige zorg (Wlz), maar ook voor de Wmo zijn de kosten fors.

Laisser faire

Dit probleem gaat helaas snel veel groter worden, door vergrijzing en door het langer thuis wonen van kwetsbare ouderen. Als we niets doen hebben we over 15 jaar alleen al door vergrijzing rond de 4.700 dodelijke valongevallen bij ouderen. Als het jaarlijks aantal verkeersdoden even groot zou zijn, zou het land te klein zijn! In de zorg accepteren we dat, zo lijkt het. Alsof er niets aan te doen is. De vraag is waar deze laisser faire-houding uit voortkomt. Kosten kunnen het niet zijn, die gaan namelijk bij ongewijzigd beleid omhoog naar zo’n 1,3 miljard euro in 2030 per jaar!

Deze trend is wel degelijk om te buigen door vallen te voorkomen. We weten bij welke ouderen we het valrisico kunnen beperken en wat daarbij effectief is. Gecombineerde maatregelen rond bewegen, verantwoord medicijngebruik, de woonomgeving, visus en vitamine D. Voor een belangrijk deel zijn het interventies die in het gewone leven van mensen een plaats moeten krijgen. Ze kosten een stuk minder dan ze aan zorgkosten besparen, een positieve business case dus! Maar het zijn maatregelen die voor een belangrijk deel buiten de Wlz en Zvw vallen.

Ouderen vallen valpreventie verminder valongevallen

Eén pot nat

We zien hier een klassiek geval van dat de effectiviteit van ons zorgstelsel tekort schiet door de vele schotten. Een investering in valpreventie kan tientallen, zo niet honderden miljoenen besparen in de cure, care en in het sociale domein. Maar we doen het niet, omdat je geen geld mag overhevelen van het ene naar het andere potje. En dat terwijl het allemaal één pot nat is: collectieve lasten. Dat probleem is niet nieuw en doet zich op allerlei gezondheidsthema’s voor.

Er zijn ook verschillende oplossingen voorgesteld, samengebracht in een in opdracht van ZonMw geschreven rapport Financiering van preventie: een regionaal preventiefonds, Health Impact Bonds, Shared savings, Populatiebekostiging, Opname Preventie Kosten Groepen in de risicoverevening en nog meer goede ideeën.

Commissie, proeftuin, lokale pilot

Nu zal in ons land al snel de discussie ontbranden welke van deze opties wel en niet kunnen en wat beter, best of niks is. Ook is de kans groot dat een commissie om advies gevraagd wordt over hoe dit allemaal opgelost moet worden in wetgeving en financiering. We doen dan nog een proeftuin, of een lokale pilot. Onderwijl tikt de klok door.

Vilans en VeiligheidNL willen met valpreventie een grote slag maken met de in 2013 door de Nationale Denktank 2013 voorgestelde 'Health Impact Bond'. Kort en goed: externe investeerders leggen in in een fonds, waaruit de interventies worden betaald. Vervolgens worden de besparingen onafhankelijk vastgesteld op basis van tevoren opgestelde criteria, de besparingen gaan met een maatschappelijk acceptabel rendement naar de investeerders terug en worden geherinvesteerd. Zo is het vliegwiel op gang en besparen we structureel collectieve lasten en persoonlijk leed. Vilans en VeiligheidNL hebben een animatievideo gemaakt over valpreventie.

Systeemfalen is mensenwerk

Het klinkt simpel, maar in de praktijk moeten veel technische zaken worden opgelost en ingevuld. Het moeilijkste zijn de bestaande systemen. Die zijn en blijven ingewikkeld zolang gevestigde belangen daar baat bij hebben. Systeemfalen is mensenwerk: het zijn mensen die systemen maken en in stand houden. Dus we hebben mensen nodig om het op te lossen!

Zoals gezegd, wij willen aan de slag. Geen debat of commissie, maar gewoon starten, tegen barrières aan lopen en dan met oplossingsgerichte systeem-eigenaren deze overwinnen. Welke investeerders en systeem-eigenaren laten ouderen niet vallen? Wie deelt onze ambitie en kan meehelpen om de prijs van vallen te verlagen?

Henk Nies (Raad van Bestuur Vilans) en Marco Brugmans (directeur VeiligheidNL)

Deel deze pagina op Twitter Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op LinkedIn Deel deze pagina op Google+ Deel deze pagina via E-mail Deel deze pagina via WhatsApp

Wij horen graag uw mening. Laat uw reactie achter.

Wilt u een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.vilans.nl].

We willen graag weten met wie we in gesprek gaan, daarom vragen wij uw naam en e-mail. Uw e-mailadres zal niet online geplaatst worden.

Plaats het getal '96' in onderstaand controle veld.

13 reacties geplaatst
  • Sanne

    schreef op 26 sep 2016

    Inderdaad is preventie erg belangrijk. Waar liggen de risico's en hoe kunnen deze beperkt worden of vermeden worden. Echter kan iedereen dan nog in of buitenshuis vallen. Zeker oudere mensen met last van duizigheid raad ik aan om een http://www.hulpwinkel.nl/heupbeschermer heupbeschermer te gebruiken. Deze reduceerthet risico op heupfacturen en biedt bescherming bij een val.

  • Wil Peters

    schreef op 04 jun 2015

    * die veel bewegen vallen zelden.

    * met een zittend leven vallen nooit!

    * met een zittend leven die gaan bewegen(naar toilet, trap, bed of douche) vallen.!!!!

    Wie zijn die mensen die vallen:

    Mensen die zich optrekken aan een leuning om de trap op te komen. (in het geval van onbalans, hebben ze te weinig kracht om zich vast te houden.

    Een tweede trapleuning verhoogd de veiligheid. De functie van de leuning is voor het geval van onbalans en instabiliteit om u van een val te behoeden en vooral NIET om u aan op te trekken! Wanneer u de de leuning(en) gebruikt om aan op te trekken is het risico om te vallen hoog en raden u contact op te nemen met uw fysiotherapeut.

    Voor ouderen is het vaak al een automatisme om achterwaarts naar beneden te lopen. Zij weten uit ervaring dat dat veiliger is.(net als bij een ladder of vlisotrap)

    met minimaal 6 keer per dag traplopen blijft u uit de gevaren zone van "kwetsbare" mensen.

    Lees ook het artikel USE-it or LOSE-it! op en de overeenkomst tussen marathon lopen en traplopen: op : http://www.enocent.nl/nieuws.html

  • Wil Peters

    schreef op 30 mei 2015

    "use it or lose it!"

    Hulpmiddelen worden ingezet ter ondersteuning. Echter vaak nemen zij taken en functies over, waardoor we de kunst verleren (=functieverlies).

    • Sinds het navigatiesysteem, weten we de weg niet meer zo goed.

    • Sinds de mobiele telefoon, weten we bijna geen telefoonnummers meer.

    • Sinds het bestaan van elektrische mobiliteits hulpmiddelen, .....

    We kiezen voor algemeen gangbare oplossingen, zonder te realiseren wat de nadelige gevolgen op termijn zijn. Denk aan functieverlies en versnelde algehele conditie verlies.

    Neem bijvoorbeeld het traplopen:

    Wanneer traplopen een probleem wordt, heb je traditioneel 3 prijzige oplossingen:

    1. Een traplift;

    2. Het verbouwen van uw huis en beneden gaan wonen of

    3. Verhuizen.

    Nu is er een 4e oplossing: Easysteppers!

    Easysteppers:

    Easysteppers zijn stevige tussentreden op de trap, waarmee de staphoogte wordt gehalveerd en de belasting op de spieren en gewrichten wordt verminderd. Deze oplossing is voordeliger dan de traditionele oplossingen. Bovendien blijven we traplopen (=functiebehoud) en tegelijkertijd aan de conditie werken.

    Trainen is belangrijk:

    3x per dag traplopen staat gelijk aan 1 uur fitness per week. Daarnaast worden met traplopen dezelfde spiergroepen getraind die men nodig heeft bij het opstaan uit een stoel, bed, bad of van het toilet. Door te blijven traplopen kunt u eventuele verbouwingen in huis voorkómen.

    Voor wie:

    Neem bijv. mensen die moeite hebben met het optillen van de knieën. Een kleinere staphoogte zorgt voor een minder extreme en belastende beweging van het kniegewricht. U kunt zich tevens voorstellen dat kleine mensen hun gewrichten nog meer moeten buigen dan grote mensen. Kleine mensen zouden daardoor eerder in aanmerking kunnen komen voor de Easysteppers.

    Traplopen met Easysteppers is een symmetrische beweging; het maakt dus niet uit aan welke zijde van de trap de Easysteppers liggen, of aan welk been men meer klachten heeft.

    Use it or lose it!

    Met de Easysteppers maakt u minder extreme gewrichtsbewegingen en is het traplopen minder belastend voor de beenspieren. In tegenstelling tot de traditionele oplossingen blijft men bij deze manier van traplopen de vitaliteit, flexibiliteit, kracht en coördinatie behouden.

    Met Easysteppers kunt u langer in uw eigen huis blijven wonen.

  • Wil Peters

    schreef op 30 mei 2015

    Overeenkomst tussen marathonlopen en traplopen>

    De eerste marathonloper (De boodschapper) sprak na aankomst in Athene de woorden: "Verheug u, wij hebben gewonnen!" en viel dood neer.

    Was hij onvoldoende getraind?

    Om een (halve) marathon te lopen moet je trainen. Conditie, techniek en loopritme staan centraal. Bij bergopwaarts lopen probeert men het loopritme in stand te houden door kleinere stapjes te nemen, omdat je tegen je grens aan loopt.

    Traplopen daarentegen is voor gezonde mensen vanzelfsprekend.

    Wat als traplopen een probleem wordt? Oorzaken en gevolgen?

    Indien je ouder wordt en beperkingen hebt, is traplopen opeens niet meer vanzelfsprekend en wordt het een opgave. De trap is de gevaarlijkste plaats in huis waar de meeste ongevallen plaatsvinden. Eén op de 5 ouderen boven de 80 jaar, die een heup breekt, komt binnen 1 jaar te overlijden en vaak met een verschrikkelijk pijnlijke laatste periode. Vallen gebeurt niet plotseling. Achteraf signaleert men vaak in de geriatrierevalidatiecentra: ”men was bang voor de trap” of “men meed de trap al een tijdje”. Oorzaken hiervoor zijn bijvoorbeeld: onzekerheid of pijn.

    Trapmijdend gedrag? Valpreventie?

    Het mijden van de trap is vaak het begin en eerste signaal van de achteruitgang van spierkracht en vaardigheid om trap te lopen. Al snel kan iemand dan in de "gevarenzone" terecht komen waarbij het valrisico toeneemt. Onze mantelzorgers en zorgprofessionals zouden hierop kunnen letten. De stap naar een dure traplift of verhuizen wel erg groot. Anderzijds heeft de trap ook voordelen. De trap, eventueel met Easysteppers, is de beste dagelijkse “trainer” in huis.

    Het stimuleren en het trainen voorkomen fysieke en cognitieve achteruitgang. Het vroegtijdig signaleren van trapmijdend gedrag kan veel leed voorkomen.

    http://www.enocent.nl/beweging.html

    en TV omroep brabant: https://www.youtube.com/watch?v=VcA6dRd99yM

  • Wil Peters

    schreef op 29 mei 2015

    Verminderen van ongevallen bij ouderen vereist een omslag van ons eigen denken en van de rol van ons zorgsysteem. Het huidige sociale zorg systeem stimuleert proactief, dat de iedereen versneld kwetsbaar wordt!

    Men praat al snel over kwetsbare ouderen. Wat is de definitie hiervan?

    In mijn ogen is een kwetsbare oudere is iemand die geestelijk of fysiek zich niet kan handhaven in een omgeving. En dat de omgeving een gevaar kan zijn voor de fysieke of geestelijke gezondheid.

    Zelfredzaamheid is een gezond uitgangspunt. Je eigen doelen nog weten te bereiken.

    Door de betutteling in onze levenswijze, in ons zorgsysteem en in ons sociale ziekenkosten systeem, ontnemen we individuen de sociale-, medische- en financiële verantwoording en bewustwording dat er mensen afglijden naar een kwetsbare levenssituatie.

    Wanneer ik de marathon wil lopen moet ik zelf hardloop schoenen kopen en zelf 3 keer per week trainen.

    Wanneer iemand langer thuis wil blijven wonen, hoeft hij (of zij) niet te trainen of levensstijl aan te passen, maar krijgt bijna gratis, een traplift, een aangepaste badkamer en toilet, huishoudelijke hulp en -zorg. Een rollator en een scootmobiel. Het hele zorgsysteem staat klaar om te helpen. Deze levensstijl is volledig geaccepteerd en ons zorgsysteem is zeer gemotiveerd, volledig gratis en geïnstitutionaliseerd in onze samenleving.

    Van kwetsbaar naar Fit-for-life of “ blijvend kwetsbaar”

    6 keer per dag traplopen zou voor iedereen verplicht moeten zijn (buiten kwetsbare zone) en anders krijg je het predicaat kwetsbaar. Een fysiotherapeut of een valpreventie voorlichting kan hier in bijdragen om buiten de gevarenzone te komen. (medicijnen of verkeerde levenstijl vereist een andere aanpak)

    Traplopen is de beste manier van fit blijven.

    Voorlichting speelt hierbij een belangrijke rol. Voorlichting Politiek, Voorlichting naar 500000 verzorgenden, en van de verzorgenden naar individuen.

    Alle hulpmiddelen maken mensen afhankelijk:

    Het uitgangspunt moet zijn: USE-it or LOSE-it en hoe creëren we een nieuwe “blauwe zone” met 100 jarigen.

    Bekijk dit korte filmpje 85 jarige die perse niet naar een verzorgingstehuis wil en thuis blijven wonen :

    https://www.youtube.com/watch?v=pqpg1LqNHSo

  • Anna

    schreef op 25 mei 2015

    De reactie van Willie Velinga spreekt me aan. In beweging blijven/ spierkracht optimaal houden door dagelijks lopen en fietsen, op tijd naar de opticien, passend stevig schoeisel en zorgen voor een veilig huis is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van elke mens. Een 80 jarige die binnen wil blijven, op pumps wil lopen en het belang niet ziet van een nieuwe bril, zal vroeg of laat vallen over de niet verwijderde drempel en opstapjes.

  • Jan van de Rakt

    schreef op 24 mei 2015

    Valpreventie is een utopie! Maar ouderen trainen zodat ze langer een betere balans behouden, vraagt om gerichte training en dan kunnen we het uitstellen! We zouden kunnen beginnen met alle mensen die een rollator nodig hebben. Maar zoek bij iedereen uit waarom de balans verstoord is. Jan van de Rakt

  • e.pereboom

    schreef op 21 mei 2015

    grootste winst is te behalen op aanpakken van grootste oorzaak: aandacht voor woningbouw, zoals stroeve badkamer vloer , geen drempels e.d. en apothekers en huisartsen aandacht voor medicatieverstrekking maakt veel verschil in (langere) thuissituatie.

  • Margriet Tolsma

    schreef op 20 mei 2015

    Belangrijk punt waar veel geld mee bespaard kan worden.

    Voorkomen is beter dan genezen!

    Ik mis een belangrijke oorzaak van vallen bij ouderen, de Orthostatische Hypo RR. Onze cliënten en familie zijn allemaal op de hoogte wat het is en hoe we dus vallen zoveel mogelijk kunnen voorkomen. Onze cliënten die een verhoogd risico hebben op vallen adviseren wij direct een Safe Hip. De Safe Hip heeft binnen onze organisatie al veel Collum fracturen ( en dus veel dure ziekenhuisopnames) voorkomen. De mentale schade die een opname teweeg brengt is niet in te schatten.

  • MCS Keuken & Comfort

    schreef op 18 mei 2015

    Wij, als MCS Keuken & Comfort, verkopen comfortaanpassingen die aansluiten op de wensen van mensen die zo lang mogelijk zelfstandig thuis willen blijven wonen. Dat wil zeggen dat we bijvoorbeeld bij het verkopen van een Kinemagic (bad eruit en XXL douche erin binnen 1 dag) er bij voorkeur een stroeve vloer bij verkopen. Dit betekent dat de bestaande vloer stroef gemaakt kan worden.

    Mocht iemand dan alsnog ergens in huis komen te vallen dan hebben wij de MCS Wuzzi Alert: een mobiel alarm voor binnen en buiten. MCS Wuzzi Alert zorgt voor een zeker en veilig gevoel, met een druk op de knop is hulp altijd dichtbij, dag en nacht.

  • Willie Velinga

    schreef op 15 mei 2015

    Hierbij mijn reactie op : "We weten bij welke ouderen we het valrisico kunnen beperken en wat daarbij effectief is".

    Want we ontdekken soms ook dat we het valrisico (extramuraal) niet kunnen beperken: zorgmijders, slechte eters, pantoffel-sloffers, losse kleedjes die in de woning niet weg te praten zijn...de oudere is immers eigen baas in eigen huis.

    En al die ouderen die zeggen ik val wel eens .. ja,daar hoort erbij, daarvoor heb ik mijn alarm om.

    Ik vind dat een lastige groep, ik kan elke keer weer met mijn valpreventie-advies komen...de volgende keer zie ik weer kleedjes en pantoffels. Daar helpt geen vitamine D tegenaan.

    Heeft u een advies?

  • Josephine Dries

    schreef op 15 mei 2015

    Dag Henk en Marco

    Wij delen zeker de ambitie en denken ook prima mee te kunnen helpen. Ons platform http://www.MijnHuisOpMaat.nl probeert op het gebied van wonen en ouder worden het DOEN voorop te stellen, en inderdaad niet weer pilotproject 631A op te zetten. Maar we blijven ook tegen vragen en muren oplopen. We nodigen jullie graag uit voor koffie om verder te praten!

    Josephine Dries / Mieke Koot

    http://www.generatiethuis.nl

  • Leon Damen

    schreef op 13 mei 2015

    Geachte heren Nies en Brugmans,

    Sinds een jaar is er een innovatie op de markt welke al in diverse verzorgings- en ziekenhuizen is toegepast, namelijk VARI-STEPP. Dit geeft vele positieve reacties ook omdat het vallen tegen gaat en daarbij ideaal is voor rollend verkeer. Zie http://www.vari-stepp.com en wordt verkocht door Storax in Zwijndrecht http://www.storax.nl. Dit kan dus zeker een bijdrage leveren in het probleem dat u schetst.

Mantelzorger en oudere dame lezen een krant

Contact

030 789 23 00

Bezoekadres

Catharijnesingel 47
Postbus 8228
3503 RE Utrecht

Routebeschrijving

Volg ons op

LinkedIn
toggle_closeSluit

Top

vilans.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten