Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+
E-mail

Het waarde(n)loze debat over verpleeghuiszorg

Wat mij opviel was dat het ontbrak aan alle belangrijke waarden voor een productief verbeterklimaat en goede zorg

Het waarde(n)loze debat over verpleeghuiszorg

Het debat over de verpleeghuiszorg van afgelopen weken was er een met veel verliezers. Wat mij opviel was dat het ontbrak aan alle belangrijke waarden voor een productief verbeterklimaat en goede zorg. Daar is het uiteindelijk toch om te doen. Wil je verbeteringen en goede zorg in een organisatie realiseren, dan moet je transparant zijn, de veiligheid bieden om over fouten te kunnen spreken, autonomie, verantwoordelijkheid en vertrouwen geven om het beter te kunnen doen, en respectvol te zijn naar gesprekspartners.

Goed en dienend leiderschap draagt deze waarden uit en laat ze zien. Ik denk dat we niet bepaald goed leiderschap hebben gezien in dit debat, laat staan dat het dienend was. Ik zie leiderschap dan niet alleen als iets van diegene die het hoogste in de hiërarchie staat. Ieder geeft leiding aan zijn eigen proces en heeft daar een eigen verantwoordelijkheid in.

Transparantie

Over de transparantie  van de gegevens is al veel gezegd. Als je gegevens hebt (en gegevens zijn erg nuttig bij verbeterprocessen), dan moet je je afvragen waar ze voor staan en wat ze zeggen. Dat bespreek je in de eerste plaats met degene die de gegevens levert. Je moet ze samen begrijpen, of beter gezegd duiden. Ze moeten voor een gedeelde werkelijkheid staan. Dan pas kun je zinvol spreken over wat er beter kan en moet.

Veiligheid

Als je een positief leerklimaat wilt scheppen moet je ook van je fouten kunnen leren. Dat vereist de veiligheid om fouten en vergissingen te delen, er over te reflecteren en er lessen uit te trekken. De schandpaal en openbare steniging helpen niet. Dat zijn Middeleeuwse middelen. Mensen gaan dan hun fouten verdoezelen en verzwijgen. Misschien dat ze er als individu iets van leren, maar dat houden ze voor zichzelf. We hebben hier collectief leren nodig.

Natuurlijk, het leven van kwetsbare oude mensen in verpleeghuizen is in het geding. Daar kun je je geen fouten permitteren. Dat wil ook niemand. Maar als ze toch gebeuren, moet je er van leren. Van de centralistische en onveilige leiderschapsstijl onder bijvoorbeeld het communisme hebben we geleerd, dat naar buiten toe de samenleving perfect georganiseerd lijkt te zijn, terwijl onderhuids echte misstanden woekeren.

Autonomie, verantwoordelijkheid en vertrouwen

In een zelforganiserende samenleving, waar zelforganiserende teams in bedrijven en publieke organisaties welhaast de norm zijn en waar participatie en burgerschap de dominante ideologie is, passen autonomie, vertrouwen en verantwoordelijkheid voor de steeds mondigere burgers en professionals. Zij moeten zelf hun verbetering kunnen ontwerpen, toetsen en daar verantwoordelijkheid voor nemen: plan-do-check-act. Zij moeten daar ook het vertrouwen voor krijgen.

De reflex van controleren en instrueren is te begrijpen, maar een beetje hedendaagse leider weet dat je je daarin moet inhouden. Als het ‘checken’ en handelen (‘act’) buiten de verantwoordelijke mensen ligt, zullen zij ook nooit hun verantwoordelijkheid nemen, noch hun handelingsruimte goed benutten.

Respectvol

Wil je als leider geloofwaardig zijn, dan moet je naar je volgers respectvol zijn. Een bestuurder die dat niet is of de integriteit van de medewerkers en collega’s in twijfel trekt, zal geen intrinsieke gemotiveerde medewerkers en collega’s krijgen. Die heb je wel nodig om goede prestaties te leveren. Je mag niet over ‘rotte appels’ spreken bij mensen die integer zijn en hun best doen. Zelfs bij incompetentie moet er nog met respect over mensen worden gesproken, met behoud van hun waardigheid.

Goed leiderschap

Het debat over de verpleeghuiszorg ging mis, omdat velen met maatschappelijke verantwoordelijkheid deze onderliggende waarden van goed leiderschap niet lieten zien. Om het nog breder te trekken, als samenleving hebben we er sowieso veel moeite mee om een waardevol en waardig gesprek te voeren over hoe met langdurige kwetsbaarheid en afhankelijkheid om te gaan.

Hoe kunnen we de ‘inconvenient truth’ bespreekbaar maken? Een basisvoorwaarde daarvoor is dat de basale waarden van goed leiderschap in acht worden genomen. Helaas. Ik vond het waarde(n)loze weken voor de verpleeghuiszorg!

Meer informatie over verpleeghuiszorg

Deel deze pagina op Twitter Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op LinkedIn Deel deze pagina op Google+ Deel deze pagina via E-mail Deel deze pagina via WhatsApp

Wij horen graag uw mening. Laat uw reactie achter.

Wilt u een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.vilans.nl].

We willen graag weten met wie we in gesprek gaan, daarom vragen wij uw naam en e-mail. Uw e-mailadres zal niet online geplaatst worden.

Plaats het getal '671' in onderstaand controle veld.

5 reacties geplaatst
  • Sjef Ramakers

    schreef op 03 aug 2016

    Geachte heer Nies ,

    Uw waarneming en getoog kan ik voor 100% ondersteunen. Mijn ervaring vanuit een clientenraad is van het zelfde statement.

    Men gaat in de zorg teveel uit van budget in plaats van zorg. Door dit belijdt van het management zijn clienten en medewerkers op de werkvloer de dupe. Laten wij kwalitatief goede zorg blijven leveren met ons gezonde verstand zonder Den Haag steeds de schuld toe te schuiven. Succes

    Sjef Ramakers

  • Keete Jansma

    schreef op 03 aug 2016

    Ls,

    het weblogartikel van Henk Nies is een verademing na de recente heftige en niets ontziende negatieve commotie. Een verademing om verschillende redenen:

    - het doet recht aan menselijkheid en goede intenties van de werkers in de zorg zonder de realiteit en de problemen daarin uit het oog te verliezen.

    - door waarden in te brengen, is het artikel inspirerend en richtinggevend en biedt dus perspectief voor verbetering.

    Kortom, deze inbreng is opbouwend i.p.v. afbrekend.

    Dank daarvoor !

  • Sven Gutker de Geus, trainer bij ZorgvoorKennis

    schreef op 03 aug 2016

    Goed om het gesprek over goede en veilige zorg voor ouderen op een opbouwende en waardige wijze aan te gaan. De afgelopen weken heb ik vaak met kromme tenen alle berichten gelezen. Met name omdat ik bij veel organisaties zie met hoeveel inzet en passie er wordt gewerkt. Tegelijkertijd vind ik het goed dat er signalen komen en acht ik de tijd voor vernieuwing in de ouderenzorg rijp. Daarbij zou ik de volgende ontwikkelingen toejuichen:

    - Introduceer het methodisch werken intramuraal. Als trainer met Omaha System zie ik de toegevoegde waarde van het methodisch werken bij thuiszorgorganisaties

    - Zorg voor meer niveaus 4 en 5 op de werkvloer van de ouderenzorg. Geef hen samen met de verzorgenden de verantwoordelijkheid voor goede en veilige zorg. Faciliteer dit met voldoende ICT, ook hier is de thuiszorg het goede voorbeeld.

    - Laat de verbetering en vernieuwing van onderop komen. Niet te veel van bovenaf opleggen hoe het moet. Laat zien wat er wel goed gaat en laat teams groeien.

    Het experiment dat CZ in Zuid Limburg gaat doen met persoonsvolgende bekostiging sluit goed aan bij de genoemde punten. Daar verwacht ik dan ook veel van.

    De ouderenzorg in ons land is bezig zichzelf opnieuw uit te vinden. Daar lever ik als trainer graag een bijdrage aan.

  • Trudie Siegerink

    schreef op 03 aug 2016

    Goede toevoeging om het begrip dienend leiderschap in de discussie te voegen. En het begrip te verbreden naar alle niveaus binnen een organisatie. Dienend leiderschap is op zich een waarde, die als vertrekpunt in dit maatschappelijke debat zo benoemd en erkend wordt. Een uitdaging dit te vertalen naar praktisch handelen in de praktijk!

  • Peter Koopman

    schreef op 03 aug 2016

    Intelligent en mooi beschreven, maar naar mijn mening te vroeg geschreven en vooral van belang voor "therapie". Eerst moet de fase van diagnostiek afgerond worden. Ik mis de vaststelling dat in "verpleeg"-huizen vooral verzorgd wordt. Zie de huidige functiemix: overwegend bestaande uit verzorgenden. In een verpleeghuis zal de verpleegkunde dominant moeten zijn en bestaat het aanbod derhalve uit een steeds passende combinatie van verzorging, verpleging, begeleiding en behandeling ( zie art. 33 Wet Big), gebaseerd op actuele verplegingswetenschappelijke inzichten ( oa Prof Jan Hamers, RN ) en een adequate functiemix van verpleegkundig specialisten chronische zorg ( Master), verpleegkundigen ( Bachelorniveau en mbo-niveau) en verzorgenden IG.

Mantelzorger en oudere dame lezen een krant

Contact

030 789 23 00

Bezoekadres

Catharijnesingel 47
Postbus 8228
3503 RE Utrecht

Routebeschrijving

Volg ons op

LinkedIn
toggle_closeSluit

Top

vilans.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten