Twitter
Facebook
LinkedIn
Google+
E-mail

Zorg op afstand in de gehandicaptenzorg: risico’s en alternatieven

Derde generatie sensorische en videobewaking maakt minder inbreuk op de privacy en heeft minder valsmeldingen

De gehandicaptensector past steeds meer uitluistersystemen toe om bewoners ’s nachts op afstand in de gaten te houden. Hierbij slaapt niemand meer in de buurt van de bewoners. Op 5 september 2017 presenteerden zowel het NOS Journaal als Nieuwsuur een nieuwsitem over dit onderwerp onder de titel Ouders gehandicapten en Inspectie zien risico’s van zorg op afstand.

Een rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg uit 2013 meldt incidenten, zelfs met dodelijke afloop, die in relatie worden gebracht met de uitluistersystemen. Hoe zit het met de veiligheid van zorg op afstand? Johan van der Leeuw is expert zorgtechnologie bij Vilans en weet alles van nachtzorgdomotica. In dit blog deelt hij zijn kennis en visie op veilige zorg in de nacht met inzet van toezichthoudende domotica.

Zorg op afstand in de gehandicaptenzorg: risico's en alternatieven

Uitluisteren, ook wel akoestische bewaking genoemd, is een vorm van toezichthoudende domotica. In de kamer van de bewoner hangt een microfoon. Wanneer een bepaalde geluidsdrempel wordt overschreden geeft het systeem een melding aan een centrale, waar een of meer centralisten zitten. Als de melding aanleiding geeft voor nader onderzoek, kunnen zij het geluid terugluisteren en zo nodig hulp inschakelen. De gehandicaptenzorg past deze technologie in deze vorm al meer dan dertig jaar op grote schaal toe.

Valsmeldingen

Maar akoestische bewaking geeft veel valsmeldingen. Een harde snurk kan bijvoorbeeld een melding geven terwijl er niets aan de hand is, net als geluiden zoals onweer of een schreeuwende meeuw. De valsmeldingen leggen niet alleen een zware druk op de schouders van zorgprofessionals. Belangrijker is dat zij soms ook relevante meldingen missen. De cliëntveiligheid is dan onvoldoende geborgd. Dit blijkt ook uit het rapport van de Inspectie voor de Gezondheidszorg uit 2013. 

Verbeterde technologie

In de afgelopen jaren is de technologie echter sterk verbeterd. Er is ondertussen een derde generatie toezichthoudende domotica (derde generatie sensorische en videobewaking). Deze geeft onder andere minder valsmeldingen, wat betekent dat er een kleinere kans bestaat op een gemiste of verkeerde beoordeling. Een bijkomend voordeel is dat deze een minder grote inbreuk maakt op de privacy van cliënten.

Veelbelovende resultaten van derde generatie domotica

In 2014-2015 onderzocht ik met een collega deze nieuwe technologie in de praktijk bij gehandicaptenzorgorganisatie Prisma. De huidige resultaten zijn veelbelovend. Prisma had een aantal jaar geleden 1100 cliënten onder bewaking, met 25.000 meldingen per nacht. Het percentage loze meldingen lag op ongeveer 98 procent. Door een visieverandering en de inzet van derde generatie videobewaking is het aantal meldingen per nacht teruggebracht naar 5000. Dat is ongeveer 20 procent van het oorspronkelijke aantal. Dit geeft veel minder druk op de centralisten en vermindert het risico om een relevante melding te missen. Inmiddels zijn er ruim vijftig locaties in de dementiezorg met deze sensorische of videobewaking.

Schijnveiligheid?

Steeds vaker vervangen toezichthoudende domotica op locaties in de wijk de slaapwachten, aangevuld met een ambulant team. Een slaapwacht op locatie is relatief duur, waardoor het vaak ten koste gaat van de zorg overdag en in de avonduren. Daarnaast is het maar de vraag in hoeverre een slaapwacht op tijd de juiste zorg kan verlenen als een cliënt die ’s nachts nodig heeft. Wij zijn bij een kleinschalige woonvorm met 24 cliënten geweest waar een slaapwacht in de hoek van het gebouw slaapt. Hij kan daardoor niet horen wat er op de tweede verdieping gebeurt. Eigenlijk gaat het hier dus om schijnveiligheid. Er is wel iemand aanwezig, maar als hij niets hoort, kan hij ook niet ingrijpen.

Meer veiligheid met mens en technologie

Naar mijn idee geeft derde generatie domotica, in combinatie met een ambulant team dat binnen 10 minuten ter plekke kan zijn, meer veiligheid voor minder geld vergeleken met mensen die een nachtdienst draaien op locatie. Daarnaast worden zorgprofessionals beter ondersteund in hun werk met de technologie. Het ambulante zorgteam wordt minder onnodig op pad gestuurd en degenen die achter de centrale zitten hoeven zich minder in te spannen om te voorkomen dat ze een melding missen.

Samen mogelijkheden verkennen

Wij als Vilans werken samen met diverse organisaties in de gehandicaptenzorg die bereid zijn verder te kijken dan alleen de akoestische bewaking. Samen verkennen we de mogelijkheden van zorg op afstand in de nachtzorg. We hopen dat meer organisaties bereid zijn deze verkenning voort te zetten en uit te breiden. Zodat we met elkaar het risico dat de cliëntveiligheid onvoldoende is geborgd, zo veel mogelijk kunnen reduceren.

Meer informatie over domotica

Deel deze pagina via E-mail Deel deze pagina op LinkedIn Deel deze pagina op Facebook Deel deze pagina op Twitter Deel deze pagina via WhatsApp Deel deze pagina op Google+

Wij horen graag uw mening. Laat uw reactie achter.

Wilt u een link invoegen in de tekst? Zet deze tussen [].
Voorbeeld: [www.vilans.nl].

We willen graag weten met wie we in gesprek gaan, daarom vragen wij uw naam en e-mail. Uw e-mailadres zal niet online geplaatst worden.

Plaats het getal '400' in onderstaand controle veld.

2 reacties geplaatst
  • Natascha van de Wiel

    schreef op 14 sep 2017

    Mijn ervaring in het verpleeghuis is dat bij dementerende mensen met een omgekeerd dagnachtritme het aanwezig zijn van een mens die geruststelt en waar ze mee rond kunnen lopen heel belangrijk is.

    Voor deze doelgroep zie ik een andere behoefte.

  • P. Hogervorst

    schreef op 13 sep 2017

    schijnveiligheid?

    vanuit organisatieperspectief snap ik deze term, daar moet het echter blijven in die kamers als vakjargon. De term doet geen recht aan de beleving van de belangenbehartiger. Daar vind ik de term ongeschikt en zelfs beledigend naar de beleving van de belangenbehartiger.

Mantelzorger en oudere dame lezen een krant

Contact

030 789 23 00

Bezoekadres

Catharijnesingel 47
Postbus 8228
3503 RE Utrecht

Routebeschrijving

Volg ons op

LinkedIn
toggle_closeSluit

Top

vilans.nl gebruikt cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verbeteren. Lees meer over cookies. melding sluiten