Inge Redeker

Inge Redeker

5 vragen aan burgemeester Otwin van Dijk over de toegankelijke samenleving

Otwin van Dijk is naast burgemeester van de gemeente Oude IJsselstreek ook voorzitter van de programmaraad van Vilans. Gedurende zijn hele publieke carrière maakt Van Dijk zich hard voor een toegankelijke samenleving. 'Van het idee dat je met een beperking niet meer mee doet in de samenleving, zijn we nog echt niet af.'

23-10-2018

Waarom heeft u zich zo vast gebeten in dit thema?

‘Dat heeft natuurlijk met mijn eigen ervaringen te maken. Ik liep op mijn achttiende een dwarslaesie op door een ongeluk en zit daarom in een rolstoel. Vanaf dat moment merkte ik al heel snel dat we het voor mensen met een beperking wel heel apart geregeld hebben in dit land. Zo weet ik nog goed dat je van het toen nog bestaande GAK een vergoeding kon krijgen voor een speciale rolstoel van 40.000 gulden. Nu wilde ik een sportrolstoel die ik veel prettiger vond dan het model van het GAK en die bovendien een stuk goedkoper was dan 40.000 gulden. Ik heb moeten praten tot ik een ons woog, tot aan een bezwaarschrift aan toe, voordat ik uiteindelijk mijn voordelige sportrolstoel had. Dit is maar één van de vele kromme regels die ik sindsdien ben tegen gekomen waar mensen met een handicap door gehinderd worden.’

Daarom bent u ook de politiek in gegaan?

‘Zeker. Ik weet nog goed dat toen ik ging studeren, recht op een gratis OV-jaarkaart kreeg. Ik maakte daar echter geen gebruik van en toen ik de kaart probeerde om te zetten in budget voor bijzonder vervoer, botste ik tegen allerlei barrières op. Toen heb ik letterlijk een brief van de overheid gehad waarin zoiets stond als: 'Jij krijgt toch de rest van je leven een uitkering dus een studie heb je helemaal niet nodig.' Dat heeft me enorm opgewonden en aangespoord. In 1998 trad ik toe tot de gemeenteraad van Duiven als raadslid namens de PvdA. Van 2005 tot 2012 was ik wethouder van de gemeente Doetinchem. In september 2012 werd ik gekozen tot lid van de Tweede Kamer. En op 5 juli 2016 beëindigde ik mijn Kamerlidmaatschap in verband met mijn benoeming tot burgemeester van Oude IJsselstreek.’

Veel zorg is van het Rijk naar gemeenten overgeheveld. Zien we daar de beloofde voordelen van?

‘Over het algemeen zie ik dat wel. De nieuwe Wmo is in 2015 ingegaan met de gedachte dat gemeenten veel dichter bij hun burgers staan dan de Rijksoverheid. Door die nabijheid zijn veel meer individuele oplossingen mogelijk. Dat is natuurlijk heel belangrijk voor mensen met een beperking. Dat je de mogelijkheid krijgt om je eigen oplossing te vinden en om mee te doen en directe zeggenschap te hebben. We waren allemaal zo trots in de jaren '60 op de actie ‘Open Het Dorp’, met Mies Bouwman. Maar dat was feitelijk een beweging om mensen met een beperking letterlijk apart te zetten in hetzelfde dorp. Je moet jezelf juist niet aan de kant laten zetten. Ook als je in een zorginstelling woont moet je gewoon mee blijven doen met de rest van de samenleving. Daar heb je binnen de Wmo meer instrumenten voor dan voorheen binnen de AWBZ.’

Ook als je in een zorginstelling woont moet je gewoon mee blijven doen met de rest van de samenleving.

Hoe zien die mogelijkheden er uit in uw eigen gemeente, Oude IJsselstreek?

‘We bieden de mensen met een zorgbehoefte de mogelijkheid om een persoonlijk plan te maken. Dat is nadrukkelijk wat anders dan het bekende keukentafelgesprek. Bij het keukentafelgesprek wordt het toch vaak iets van wat een gemeente in de aanbieding heeft qua voorzieningen en wat een cliënt dan daar uit mag kiezen. Een persoonlijk plan werkt andersom. De persoon in kwestie schrijft eerst zelf op wat diegene nodig heeft om actief mee te kunnen doen. En daar past de gemeente dan op aan in plaats van andersom. In onze gemeenten kunnen mensen voor het schrijven van zo’n plan kiezen voorafgaande aan het keukentafelgesprek. Daarnaast werken we hier op het gemeentehuis met zoveel mogelijk banen voor mensen met een beperking. In de postkamer, onze bode, noem maar op. Want meewerken en meedoen is gewoonweg het allerbelangrijkste. We vinden het belangrijk om zichtbaar te werken aan een inclusieve arbeidsmarkt.’

En dat is nog niet voldoende ingebed?

‘Nee, van het idee dat je met een beperking niet meer honderd procent mee doet in de samenleving, zijn we nog echt niet af. Ook al hebben we het VN-verdrag voor de rechten van de mens geratificeerd. Zo zijn de doelstellingen wat betreft het aantal arbeidsplaatsen voor mensen met een arbeidshandicap nog niet gehaald. Daar hebben we nog flinke stappen in te zetten. Mooi om te zien hoe een kenniscentrum als Vilans hier aan meewerkt, onder andere in campagnes als ‘Ik doe mee’. Vilans kan helpen de kennis die er bij zorgorganisaties zit over meedoen met een beperking, ontsluiten. Waarom zou je als zorgaanbieder de kennis die je hebt over ouderen of mensen met een beperking voor jezelf houden? Leer de samenleving hoe je ermee om kan gaan. Kortom, zorgaanbieders kunnen niet langer hun eigen kunstje doen, maar moeten hun kennis delen om zo mensen met een beperking of ouderen mee te kunnen laten doen aan de samenleving.’

Van het idee dat je met een beperking niet meer honderd procent mee doet in de samenleving, zijn we nog echt niet af.

Lees meer over toegankelijkheid

Meer informatie? Neem contact op met:

IngeExpert
Inge
Redeker
Expert i.redeker@vilans.nl 06 29 97 00 46
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl