Monique Spierenburg

Monique Spierenburg

Blog - Hoe voorkomen we spoedsituaties bij kwetsbare ouderen?

Mevrouw Smit komt na een valpartij met een gebroken heup op de spoedeisende hulp (SEH) terecht. Na de operatie maakt zij tijdelijk gebruik van het eerstelijnsverblijf (ELV), omdat zelfstandig wonen even geen optie is. Na enkele weken komt zij thuis, maar dan gaat het weer mis. Vanwege een delier, moet zij naar het ziekenhuis. Het ziekenhuisverblijf duurt langer dan gedacht, omdat mevrouw moet wachten op een indicatie voor het verpleeghuis. Eenmaal opgenomen in het verpleeghuis sterft mevrouw binnen een maand.

08-01-2019

Dit voorbeeld maakt duidelijk hoe belangrijk integrale en persoonsgerichte samenwerking is bij kwetsbare ouderen die terechtkomen op de SEH of huisartsenpost (HAP). Mevrouw Smit wordt onnodig verplaatst en ontvangt de zorg die ze nodig heeft te laat. Om dit te voorkomen is er betere samenwerking en afstemming nodig tussen organisaties en professionals die bij een oudere betrokken zijn. Denk bijvoorbeeld aan de thuiszorg, huisarts, paramedici, ziekenhuis, geriatrie, verpleeghuis, geriatrische revalidatiezorg, psycholoog, psychiater en het wijkteam. Bij elkaar opgeteld is er voldoende expertise aanwezig. Maar wat is deze expertise waard als zorgprofessionals niet weten wanneer het raadzaam is om samen op te trekken of naar de ander te verwijzen?

Ouderenexpertise beter benutten

Verder is het belangrijk dat ouderen en hun naasten goed geïnformeerd worden over mogelijkheden in zorg en ondersteuning. Alleen zo kunnen zij immers goed geïnformeerde besluiten nemen. En tot slot moet ouderenexpertise in de thuissituatie en op de spoedeisende hulp beter benut worden. Bijvoorbeeld door de inzet van een specialist ouderengeneeskunde en verpleegkundig specialist in de thuissituatie. Op de SEH zou de triage beter kunnen door de inzet van een geriater of een cure- en care-verpleegkundige.

Voorbeelden uit de praktijk

Gelukkig zie ik in de praktijk veel mooie voorbeelden van integrale en persoonsgerichte zorg die ervoor zorgen dat kwetsbare ouderen niet onnodig hoeven worden opgenomen. Bijvoorbeeld het APOP-programma. APOP is een screeningsmethode en staat voor Acuut Presenterende Oudere Patiënt. Het geeft zorgverleners meer inzicht in de individuele situatie en kwetsbaarheid van de oudere patiënt. Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) heeft hier de afgelopen 5 jaar onderzoek naar gedaan. Hiervan is onlangs een handboek verschenen met praktische handvatten.

Het model ‘Spoed in de ouderenketen’

Als Vilans ontwikkelen we het model ‘Spoed in de ouderenketen’. Dit model richt zich op samenwerking in de ouderenketen in spoedsituaties en daagt uit tot een beweging naar preventieve en proactieve zorg en ondersteuning. Als er meer aandacht is voor ondersteuning in het voortraject, kunnen zorgprofessionals een crisis zien aankomen en daarmee mogelijk voorkomen. Het is daarbij van belang om breder te kijken, door niet alleen medische, maar ook sociale, psychische aspecten in kaart te brengen en te vragen naar wat de oudere zelf wenst.

Werkende principes

Uitgangspunt is om de oudere zo min mogelijk te verplaatsen en aan te sluiten bij zijn wensen en behoeften voor een betere kwaliteit van leven. Het model ‘Spoed in de ouderenketen’ onderscheidt negen stappen in de ouderenreis (‘patientjourney’). Hierbij loopt de ondersteuning en zorg op in zwaarte van één tot en met negen. Per stap hebben we de werkende principes geïdentificeerd. Deze zijn gebaseerd op voorbeelden uit de literatuur en interviews met professionals en experts in de spoed- en ouderenzorg. Binnenkort publiceren we dit interactieve model op deze website. Zo kunnen we in spoedsituaties samen de beweging maken naar meer preventieve en proactieve zorg en ondersteuning voor kwetsbare ouderen.

Lees meer over eerstelijnszorg

Meer informatie? Neem contact op met:

MoniqueExpert
Monique
Spierenburg
Expert m.spierenburg@vilans.nl 06 29 32 15 42
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl