Blog - Op het juiste moment op- of afschalen

60 tot 70% van de vragen die aan de huisarts gesteld worden zijn van sociaal maatschappelijk aard en vraagt een andere, niet-medische oplossing. 40% van de oudere patiënten die een Spoedeisende Hulp (SEH) bezoeken hebben geen medisch probleem. De urgentie is hoog. We zien veel drukte bij de huisarts, huisartsenpost en spoedeisende hulp in een ziekenhuis. Dit vraagt om meer preventieve ondersteuning.

04-11-2019

Door Johan Huttinga (preventiemedewerker bij Sociaal Werk Nederland) en Vilans-adviseur Monique Spierenburg

Spoed bij ouderen vraagt om een brede scope. Want ook in de war zijn, eenzaam voelen, schulden hebben en vermageren zijn problemen die tot een spoedprobleem kunnen leiden. Deze problemen vragen in de kern om een sociaal maatschappelijke oplossing. Met respect voor elkaars deskundigheid van zowel sociaal maatschappelijke ondersteuning als medische hulpverleners is het van belang dat we elkaar beter weten te vinden en elkaars taal en wereld beter leren kennen. Zodat de zorg eerder gedeeld wordt en we vroegtijdig die ondersteuning leveren waardoor we aansluiten bij de behoeften van ouderen. Waar dat nodig is verwijzen we naar elkaar, als de vraag dat rechtvaardigt. 

Probleem niet langer centraal

Tot voor kort stond de inzet van de medische zorg, de huisarts en/of de specialist gelijk aan het oplossen van een probleem. De specialist zegt steeds vaker: ik kan dit, maar heb anderen nodig voor de revalidatie, begeleiding, thuiszorg, dagopvang en dergelijke. Het probleem dient niet overgeheveld te worden naar een specialist, en de generalist trekt zich terug. Nee. De sociaal maatschappelijke ondersteuning blijft gecontinueerd, met ondersteuning en inzet van een specialist. Dit vraagt om nieuwe vormen van samenwerking en communicatie. Er is een grote slag in denken gemaakt. Niet het probleem staat centraal maar de mens, met al zijn vermogen en mogelijkheden.

Eigen verantwoordelijkheid

Je eigen gezondheid is meer en meer een verantwoordelijkheid waar je op aangesproken wordt. Niet de gezondheidsstatus zelf, maar wat je er mee doen. Het idee daarbij is dat mensen zelf of samen met hun eigen netwerk meer kunnen oplossen dan veelal wordt gedacht. Het denken is verschoven naar wat er nog wel kan, ook al heb je een of meer aandoeningen. Dat is bekend onder positieve gezondheid. Wat gaat goed en hoe kun je dat uitbouwen? Dat neemt niet weg dat er aandacht besteed wordt aan de ervaren problemen en de gevolgen daarvan. Waarbij de gedachte is dat niet het probleem centraal staat maar het leven van iemand. Mensen zijn goed in staat om zelf te verwoorden wat ze nodig hebben, nu en straks als er meer zorg nodig is. Dan maak je mogelijk andere afwegingen en geeft dit mogelijkheden om zorg af te stemmen op de persoonlijke behoefte.

Elkaars expertise benutten

Er is veel te winnen als er meer respect is voor elkaars expertise en je met elkaar de dialoog aangaat voor de zorg en ondersteuning van ouderen. Wat kun je daar zélf aan doen?

Stap 1
  • De huisarts kan beter samenwerken met het sociaal maatschappelijk veld. Welzijn op recept is hiervan een goed voorbeeld.
  • De SEH kan beter filteren op sociaal maatschappelijke problemen en aandacht besteden aan ouderen. APOP is hiervan een goed voorbeeld.
Stap 2
  • De huisarts ziet vooraf al, bij patiënten die veelvuldiger de praktijk bezoeken, bij welke patiënten opgeschaald moet worden naar het sociaal maatschappelijk veld. Advance care planning is hier een goed voorbeeld van.
  • De POH en ouderenondersteuning signaleren toename van kwetsbaarheid bij ouderen en bespreken dit met de ouderen en hun netwerk. Ondersteuning van een ouderenadviseur is hier een goed voorbeeld van.
Stap 3
Stap 4
  • Leer je partner in samenwerking kennen en weet wat elkaars kwaliteiten zijn en benut deze.
  • Veel ondersteuning kan op voorhand al ingeschat worden. Niet altijd het moment waarop.
  • Breng samen met de ouderen de behoefte aan ondersteuning in beeld. Maak afspraken over deze belangrijk vindt. Dat heeft een belangrijke preventieve functie en geeft de professional de ruimte om zich voor te bereiden op de zorgvraag.

Meer informatie? Neem contact op met:

MoniqueExpert
Monique
Spierenburg
Expert m.spierenburg@vilans.nl 06 29 32 15 42
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl