Anne-Mieke den Ouden

Anne-Mieke Den Ouden

Onvoldoende aandacht voor diagnose en evaluatie psychofarmaca

De Inspectie voor de Gezondheidszorg concludeert dat er steeds meer aandacht is voor onbegrepen gedrag, maar dat er ook nog veel verbeterd kan worden. Zo luidt één van de bevindingen dat er binnen het behandelplan onvoldoende aandacht is voor diagnose en evaluatie van psychofarmaca. De inspectie onderzocht bij 23 instellingen hoe wordt omgegaan met onbegrepen gedrag bij dementie.

Probleemgedrag onderdrukken

In de praktijk van de ouderenzorg en de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking worden psychofarmaca vaak ingezet om probleemgedrag te onderdrukken. Uit  blijkt dat deze medicatie in sommige gevallen te vaak, te lang en ten onrechte wordt voorgeschreven.

Oneigenlijk gebruik psychofarmaca

Anne-Mieke den Ouden, expert psychofarmaca bij Vilans, begeleidde verschillende organisaties tijdens een pilot om psychofarmaca af te bouwen. Haar bevindingen komen overeen met de waarnemingen van de inspectie: ‘Met meer aandacht voor alternatieven bij de behandeling van probleemgedrag, neemt het oneigenlijk gebruik van psychofarmaca af. Het expliciet maken van de inzet van psychofarmaca binnen het behandelplan, voorzien van een tijdig evaluatiemoment voor afbouw, laat in de praktijk goede resultaten zien.’

Gevolgen afbouw psychofarmaca

‘Ik merk in de praktijk dat er soms onvoldoende doordacht psychofarmaca wordt voorgeschreven. Bijvoorbeeld door onvoldoende onderbouwing binnen het behandelplan, of zonder dat er aandacht is voor de medicatie review. Met als gevolg dat er niet snel genoeg wordt afgebouwd of toediening onnodig in stand wordt gehouden. Ook is er sprake van onjuiste beeldvorming over de gevolgen bij afbouw. Men is in de veronderstelling dat het gedrag van de cliënt weer acuut opleeft wanneer je gaat afbouwen.’

Onvoldoende aandacht voor diagnose en evaluatie psychofarmaca

Op zoek naar alternatieven

‘Niet alleen zorgverleners, maar ook familie en mantelzorgers geven vaak aan dat ze dit liever niet willen afbouwen, uit angst dat het probleemgedrag weer ontstaat.  Voor acuut probleemgedrag kan psychofarmaca noodzakelijk zijn, maar daarna moet er zo snel mogelijk gekeken worden naar oorzaken van het gedrag en naar alternatieve interventies. Als dat evaluatieproces niet goed is ingeregeld, bestaat het gevaar dat cliënten lange tijd onterecht psychofarmaca krijgen voorgeschreven.’

Landelijk programma bewust gebruik psychofarmaca

Naar aanleiding van de succesvolle pilot, startten we dit jaar het landelijke programma . Doel is het terugdringen van het oneigenlijk gebruik van psychofarmaca. Binnen de VVT zijn de eerste deelnemers gestart en zijn er nog enkele plekken beschikbaar om deel te nemen.

Psychofarmaca gehandicaptenzorg

Het programma voor de gehandicaptenzorg start in juni 2016. Organisaties worden van harte uitgenodigd om zich hier nog voor aan te melden. Naast de mogelijkheid om kosteloos onder begeleiding van ons te werken aan het terugdringen van psychofarmaca, bieden we binnen het programma ook tools voor u als organisatie om hier zelfstandig mee aan de slag te gaan.

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie

Dat er te weinig aandacht is voor de diagnose en evaluatie van psychofarmaca is slechts één van de bevindingen van de inspectie. De 6 belangrijkste bevindingen op een rij:

  1. Zorginstellingen en medewerkers hebben meer aandacht voor dementie en onbegrepen gedrag
  2. Zorginstellingen hebben een visie op onbegrepen gedrag, maar deze visie wordt nog niet voldoende toegepast
  3. Medewerkers kennen de cliënt vanuit de praktijk, maar deze kennis over de cliënt wordt niet standaard vastgelegd
  4. Op het onderwerp psychofarmaca is er te weinig aandacht voor diagnose en evaluatie
  5. De probleemstelling rondom een cliënt, is binnen het cliëntdossier niet altijd opgesteld door een multidisciplinair team
  6. Zorginstellingen betrekken het netwerk van de cliënt nog niet automatisch bij de zorgverlening

Lees een toelichting op deze bevindingen in deze factsheet van de inspectie.

Meer informatie over psychofarmaca

Meer informatie? Neem contact op met:

Anne-MiekeExpert
Anne-Mieke
den Ouden
Expert a.denouden@vilans.nl 06 24 54 27 89
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl