Mirella Minkman

Mirella Minkman

Hoe brengen we de langdurende zorg naar het volgende niveau?

Grenzen slechten, partijen mobiliseren, implementaties begeleiden en kennis bijeenbrengen om te helpen de langdurende zorg naar het volgende niveau te brengen, naar de next level. Dat is wat prof. dr. Mirella Minkman drijft. ‘Want de onderlinge verbondenheid in de zorg laat nog veel te wensen over.'

24-09-2018

Minkman is directeur Innovatie en Onderzoek. Bij Vilans signaleert, agendeert en onderzoekt ze de invloed van grote, maatschappelijke thema’s op de langdurende zorg. Denk bijvoorbeeld aan het voeren van eigen regie over je leven, voor zover dat mogelijk is. Het is in de zorgsector nog lang niet altijd vanzelfsprekend in te spelen op de vraag wat iemand belangrijk vindt in het leven of de dood. ‘Daarom is het nodig anders te gaan denken over de zorg’, zegt Minkman. ‘Zowel over het aanbod als over de bekostiging daarvan. De onderlinge verbondenheid van de dienstverlening in de zorg laat namelijk nog veel te wensen over. Als Vilans willen we grenzen slechten, partijen mobiliseren, implementaties begeleiden en kennis bijeenbrengen om te helpen de zorg, met name de langdurende zorg, naar het volgende niveau te brengen. Naar de next level zoals wij het noemen. Daar hoort mogelijk zelfs een andere beleving van kennis bij.’

Uitkomstinformatie benutten

Eind juni van dit jaar maakte het Zorginstituut Nederland in het rapport 'Meer patiëntregie door meer uitkomstinformatie in 2022' bekend hoe zij al over vier jaar voor de helft van de Nederlandse ziektelast uitkomstinformatie tot stand wil brengen.

Het vergt nog veel praktijkonderzoek om ook echt iets kunnen doen met al die uitkomstinformatie.

Daartoe wordt een hele IT-logistiek opgetuigd in combinatie met onder meer ICHOM-vragensets. Dit past natuurlijk in de gesignaleerde trend van zelfregie in de zorg. ‘Ik begrijp die beweging, maar toch vergt het nog veel nader onderzoek in de praktijk om ook echt iets kunnen doen met al die uitkomstinformatie’, zegt Minkman. ‘Weten wat uitkomsten zijn geeft nog niet direct aan wat je kan doen of juist moet laten om die uitkomsten te beïnvloeden.’ Haar team gaat daarom onderzoek doen naar het benutten van uitkomstinformatie om beter samen (cliënt en professional) te beslissen over keuzes in het ziekteproces. 

Technologische vooruitgang  

Samen beslissen is misschien nog wel het moeilijkst bij het thema van 'voltooid eeuwig leven', zoals het binnen Vilans heet. Minkman legt uit dat de levensverwachting de afgelopen 70 jaar met 10 jaar is toegenomen. Nanotechnologie zal mogelijk in de toekomst onze gebreken van binnenuit kunnen genezen, weefsel-engineering kan lichaamsdelen repareren of vervangen, het lichaam is in staat tot een uitgebreide samenwerking met apparaten en gentechnologie kan afwijkingen voorkomen. Door technologische vooruitgang zullen wellicht vormen van ‘eeuwig’ - een eeuw is immers 100 jaar - (of extreem lang) leven worden bereikt. ‘Veroudering wordt daarom steeds meer gezien als ziekte’, zegt ze. ‘De vraag dient zich direct aan of we dat allemaal wel willen. Wanneer is een leven voltooid? En wie bepaalt dat? Hoe maak je een einde aan een voltooid leven? Wat mag een lang leven kosten?’

Wanneer is een leven voltooid?

Digitalisering en zelfregie 

Natuurlijk speelt ook digitalisering een belangrijke rol in de toekomst van de langdurende zorg. Het is in zekere zin volgens Minkman juist de digitalisering die een toenemende zelfregie mogelijk maakt. ‘Op zijn minst zorgt verdergaande digitalisering voor meer zelfstandigheid van ouderen, ook als ze zieker en hulpbehoevender worden’, zegt ze. ‘Onderzoek moet laten zien hoe sensoren kunnen worden ingezet die het mogelijk maken dat mensen langer thuis wonen en bijvoorbeeld afwijkingen in levensstijl signaleren én deze doorgeven aan zorgverleners, familie of mantelzorgers. Dergelijke techniek kan ook in verbinding staan met sociale robotica, zodat een vriendelijk uitziende robot een suggestie geeft om wat te drinken te nemen, als dat verstandig lijkt te zijn. Warme, menselijke zorg blijft altijd nodig en maakt ons tot de mensen die we zijn. Maar techniek kan het leven ondersteunen en juist ook menselijker maken.’

Warme, menselijke zorg blijft altijd nodig maar techniek kan het leven ondersteunen.

Digitalisering helpt kennisontwikkeling  

De ontwikkeling van de zorg gaat zo snel dat individuen of zelfs zorginstellingen dat niet of nauwelijks kunnen bijhouden. Het zou ook veel tijd en geld kosten als iedereen dat zelf zou doen en dan nog zou het effect niet optimaal zijn. Ook hier biedt digitalisering hulp. Minkman wijst op de digitale kennispleinen en KICK-protocollen. Daar vinden zorgprofessionals actuele praktische informatie over handelingen in de zorg. ‘Denk aan wondverzorging of het geven van injecties’, geeft Minkman aan. ‘Op de kennispleinen wordt veel publieke kennis gedeeld en informeren professionals elkaar over de nieuwste ontwikkelingen uit de praktijk.’

Wat we willen, is dat beschikbare kennis wordt aangereikt op het moment dat het nodig is.

Een van de belangrijkste doelen hierbij is om kennis uit de wetenschap te vertalen naar de praktijk en praktijkvragen op te halen voor de wetenschap. ‘Wat we uiteindelijk willen, is dat beschikbare kennis wordt aangereikt op het moment dat het nodig is in plaats van dat iemand vooraf of achteraf een website moet bezoeken’, zegt Minkman. Ze weet dat daarvoor onder meer nog een doorontwikkeling naar bijvoorbeeld artificiële intelligentie nodig is. 

De optimale balans 

‘Het mooie is dat het mes aan twee kanten snijdt’, zegt Minkman. ‘Als we in staat zijn data te genereren tijdens zorghandelingen, kunnen we die ook verzamelen en analyseren. Daarmee kunnen we de wetenschappelijke kennisontwikkeling in de zorg echt vernieuwen.’

Digitalisering en veiligheid staan soms op gespannen voet met elkaar. Daar sluiten we onze ogen niet voor.

Hoe enthousiast ze ook is over dit soort mogelijkheden, ze weet ook dat er een andere kant van de medaille is. ‘Digitalisering en veiligheid, individualiteit en privacy staan soms op gespannen voet met elkaar. Daar sluiten we onze ogen niet voor. We proberen juist van alle gesignaleerde en geschetste ontwikkelingen steeds de positieve én de negatieve aspecten te benoemen en in acht te nemen’, zegt ze. 'Want ze zijn er allebei. Misschien ligt de uitdaging wel in het vinden van de optimale balans.'

Lees meer

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het Vilans magazine. Dit is een uitgave van het landelijke kenniscentrum voor de langdurende zorg Vilans en wordt gratis verspreid tijdens de Vilans Relatiedag.

Meer informatie? Neem contact op met:

MirellaDirecteur Innovatie & Onderzoek
Mirella
Minkman
Directeur Innovatie & Onderzoek m.minkman@vilans.nl 06 12 28 54 16
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl