Lotte Cornelisse

Lotte Cornelisse

ICT&health in Estland - een mooie basis met ruimte voor verbetering

In Estland is de digitale samenleving strak georganiseerd. Wil je een auto kopen of verkopen? Je belasting regelen? Een afspraak bij de huisarts maken? Het kan allemaal met je smart-ID. 30 Nederlandse innovators uit de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg hoorden er alles over tijdens een tweedaagse studiereis rond ICT&health eind juni 2018. Vilans-adviseur Lotte Cornelisse was erbij en schreef dit blog.

Iedere burger in Estland krijgt bij de geboorte een smart-ID met een uniek nummer. De kaart biedt toegang tot alle mogelijke diensten. De website eesti.ee is het toegangsportaal. Daar kunnen Estlanders alles regelen wat ze nodig hebben. Van pensioen tot online stemmen, van slachtofferhulp tot juridisch advies, van een visvergunning tot een nieuw paspoort of rijbewijs. Burgers hebben bovendien inzicht in alle handelingen die zij zelf of een betrokken instantie hebben verricht in hun dossier.

Nog niet alles kan digitaal. Zo is het bijvoorbeeld niet mogelijk om digitaal te trouwen, te scheiden of een huis te kopen. Beslissingen waarvan je wilt dat mensen er goed over nadenken en die je dus niet te makkelijk wilt maken.

Onbeperkt internet voor 6 euro per maand

Het systeem E-Estonia is geïntroduceerd in 2000. De reden: de grote afstanden die mensen moeten overbruggen. Estland is iets groter dan Nederland en heeft 1,3 miljoen inwoners. In zo’n dunbevolkt land is het niet mogelijk in elke plaats of dorp een overheidsloket te onderhouden. De opkomst van internet bood mogelijkheden en die heeft Estland aangegrepen. De dekkingsgraad is groot en voor nog geen € 6 per maand heb je onbeperkt internet.

E-Estonia werd snel omarmd, in 2004 regelde 70% van de bevolking digitaal zijn belasting. Mensen worden verleid het systeem te gebruiken met kortingen. Als je digitaal aangifte doet van je belasting, betaal je minder dan op de oude manier. Een waardevolle les die ze ons meegaven: maak het systeem voor iedereen beschikbaar, zorg dat het gebruiksvriendelijk is en zorg dat de gebruiker direct de voordelen merkt.

Waarom hebben we dit in Nederland nog niet, dacht ik meteen. Ik was natuurlijk vooral geïnteresseerd in de mogelijkheden voor de zorg. En ik zag direct tal van mooie toepassingen voor me. Het klonk allemaal als een sprookje. Maar is het dat ook en is zo’n systeem wel toegankelijk voor iedereen, vroeg ik me af.

Wél een smart-ID, geen sluitende systemen

Naast een bezoek aan de showroom van E-Estonia bezochten we het Science Park Tehnopol. Hier kregen we meer inzicht over toepassingen van technologie in de zorg. Een van de start-ups ontwikkelde een apparaatje dat je in je oor stopt en protocollen voorleest. Als je dan een infuus moet aanleggen, hoor je stap voor stap wat je moet doen. Een andere presenteerde een chip die je bij je draagt en waarmee je continu iemands temperatuur kunt meten.

Mooie ontwikkelingen, maar tegelijkertijd erg vergelijkbaar met wat ik in Nederland zie gebeuren. Qua toepasbaarheid zijn we hier zelfs al stappen verder. Hoe meer we het over de inzet hadden van toepassingen in de zorg, hoe meer mij duidelijk werd dat het in Estland niet zo eenvoudig ligt. De meeste innovaties worden nog niet in de praktijk gebruikt, de meeste systemen sluiten niet op elkaar aan, werd ons verteld. We waren verbaasd. Hoe kan dat als je zo’n mooie, goed-functionerende innovatie als de smart-ID hebt? Maar naast de centrale database van die smart-ID hebben organisaties ook andere, vaak verschillende systemen en dan blijkt dat niet alles via de ‘centrale cloud’ loopt. En daar zit het probleem. De digitale taal is niet altijd hetzelfde. En ook over toegankelijkheid van de systemen kunnen ze nog van ons leren, zo bleek toen we het over zorg hadden.

Mooie basis, nu de praktijk

Ik kijk terug op een inspirerende reis waarin we veel nieuwe kennis en informatie konden uitwisselen, ook tussen de Nederlandse innovators onderling. Met een groot deel van de groep sloot ik de reis af in Den Haag, bij de ICT&Health World Conference 2018. We arriveerden rond de lunch. Een van de keynote sprekers kwam uit Estland en had net een presentatie gegeven. Hun digitale basis was hét gespreksonderwerp en misschien wel de droom van velen. Door mijn reis keek ik daar net wat anders tegenaan. Inderdaad, er is een mooie basis die veel kansen biedt. Maar de uitwerking in de praktijk ligt net even anders.

Meer informatie over eHealth

Meer informatie? Neem contact op met:

LotteAdviseur
Lotte
Cornelisse
Adviseur l.cornelisse@vilans.nl 06 46 05 38 26
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl