Yvonne de Jong

Yvonne de Jong

Informele zorg - Cordaan werkt aan hecht samenspel

De beroepskracht in de langdurige zorg werkt steeds directer samen met mantelzorgers en vrijwilligers. Dat is alleen niet altijd eenvoudig. Hoe zorg je ervoor dat deze samenwerking zo goed en zo gelijkwaardig mogelijk verloopt? Anna Riemersma, programmamanager Informele zorg bij zorgaanbieder Cordaan, deelt haar aanpak.

25-02-2019

In 2015 heeft Cordaan een programma opgesteld gericht op de samenwerking met zowel verwanten als vrijwilligers. ‘We hebben daarvoor eerst de locaties bezocht: waar liggen de knelpunten en waar zien medewerkers kansen voor verbetering? En is er vervolgens een aanpak te ontwikkelen die op iedere zorgbehoefte aansluit? We werken hard aan een hecht samenspel tussen beroepskracht, mantelzorger en vrijwilliger en dat vereist echt een cultuuromslag, hebben we gemerkt.'

Cultuuromslag in ouderenzorg 

‘Vooral in de zorg voor ouderen was een echt andere cultuur noodzakelijk’, aldus Riemersma. ‘We werken daar intensief samen met familie, vaak ook kinderen. Dat vinden we belangrijk, maar beroepskrachten vinden dat best ingewikkeld. Ze waren gewend om aan het roer te staan: wij weten wat goed is voor de client. Terwijl je het ook om kunt draaien: de verwanten zijn de ervaringsdeskundigen en wij moeten kijken waar we ze kunnen ondersteunen. Onze zorgprofessionals hadden daar alleen in hun opleiding weinig van meegekregen. Ik ben nu wel met opleidingsinstituten in gesprek om in het lesprogramma te krijgen. Ook de meer dan 2000 vrijwilligers werden niet altijd serieus genomen. Ze kregen bijvoorbeeld een kerstpakket en een reiskostenvergoeding, maar zaten wel apart aan de koffietafel.’ 

Tools voor verbeteren samenwerking

Riemersma: ‘Van Vilans kregen we gerichte tools aangereikt om de samenwerking te verbeteren en het gesprek op gang te brengen, zoals het SOFA-model. Waardevol bleken ook de Familiefabels en de Couptrainingen. Vervolgens zijn we dialoogsessies gestart met alle vier partijen: cliënt, naasten, vrijwilligers en zorgprofessionals. Er werden stellingen besproken als: beroepskrachten zijn gelijkwaardig aan informele zorgverleners. Op sommige locaties kwamen heftige reacties en aannames naar boven. Iedereen vond iets van elkaar maar dit werd vaak niet uitgesproken.'

Denk aan procesbewaking

Riemersma: ‘Als je als zorgprofessional de juiste stappen neemt in het samenwerkingsproces, vanaf het eerste contactmoment, komen er minder stroeve situaties voor. Ik kijk naar mezelf, als het met mijn kind niet goed gaat op school en ik word niet betrokken en gehoord in het proces daaromheen, voel ik me niet serieus genomen. Misschien word ik dan zelfs als een lastige moeder gezien. Om ervoor te zorgen dat de samenwerking met de informele zorg op de agenda blijft, zijn er op sommige locaties stuurgroepen ingericht.’

Veel aandacht voor vrijwilliger

Ook de samenwerking met vrijwilligers heeft veel aandacht gekregen. Er zijn 9 vrijwilligerscoördinatoren, voor alle sectoren. In de GGZ en VGZ werkt Cordaan met aandachtsfunctionarissen die de taak hebben van het werven van en samenwerken met vrijwilligers, waarbij de coördinator vrijwilligerswerk meer op afstand staat en steeds meer de rol van adviseur Informele zorg op zich neemt. Ook zijn er specifieke thema’s opgepakt. Zo zijn er zo’n 100 zorgteams getraind op het gebied van palliatieve zorg en de begeleiding van vrijwilligers in deze fase.

De resultaten van de inspanningen

Riemersma: ‘De beweging is in gang gezet. Het is een veranderproces dat begint met bewustwording. Het besef voor een goed samenspel tussen beroepskrachten, verwanten en vrijwilligers is doorgedrongen in de hele organisatie. De zorgprofessionals moeten het nu doen, ondersteund door hun leidinggevenden. Gelukkig merken medewerkers zelf ook de resultaten. Stroeve situaties komen minder vaak voor en de samenwerking is verbeterd. Als locaties zich daarnaast laten inspireren door collega-locaties waar het al heel goed gaat, dan komt er hopelijk een sneeuwbaleffect op gang’. 

Lees meer over informele zorg

Meer informatie? Neem contact op met:

YvonneSenior adviseur
Yvonne
de Jong
Senior adviseur y.dejong@vilans.nl 06 22 81 03 76
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl