Interview - ‘Vervang verantwoording door vertrouwen op deskundigheid

‘We zijn doorgeschoten in de neiging om alles maar vast te leggen en te verantwoorden’, vindt Trudy Prins, bestuurder bij ouderenzorgorganisatie De Rijnhoven. ‘Als we willen dat er meer tijd vrijkomt voor de zorg, is een cultuurverandering echt noodzakelijk.’

29-07-2019

Binnen ActiZ is Trudy Prins de eerste cao-onderhandelaar en vanuit die rol actief met het thema administratieve lastenverlichting en het programma (Ont)Regel de Zorg. Hard nodig, want in de zorg hebben we te maken met een cultuur waarin administratie en verantwoording een dominante positie hebben gekregen. Zorgprofessionals zijn relatief veel tijd kwijt aan hun administratie, terwijl ze liever zorg verlenen aan hun cliënten. Beleidsmedewerkers zijn vooral bezig met verantwoordingsrapportages, in plaats van hun collega’s op de werkvloer te ondersteunen. En flexkrachten weten niet wat ze met al die formulieren en lijsten aan moeten.

Schijnzekerheid

‘Kennelijk denken we dat we door van alles vast te leggen de zorg kunnen regelen,’ aldus Prins. ‘Terwijl we allemaal weten dat het een schijnzekerheid is. Goede zorg ontstaat in het directe contact tussen cliënt en zorgverlener. Administratieve verplichtingen verhinderen dat eerder dan dat ze daaraan bijdragen. Het systeem gaat voor de klant, en dat lijkt me niet de bedoeling.’

Het kan anders

Het loslaten van administratieve verplichtingen vraagt om een andere manier van kijken naar de organisatie van zorg. ‘Vertrouwen is een veel betere basis voor goede zorg dan verantwoording,’ vindt Prins. ‘Dat begint met vertrouwen op de deskundigheid van medewerkers, op hun inzet en vermogens om de juiste dingen te doen. Als sector zullen we ook zelf moeten veranderen. Managers, controllers, teamleiders; we willen allemaal zicht hebben op wat onze zorgprofessionals doen, liefst in rapporten, lijsten en registraties. Zodat we ons kunnen verantwoorden naar toezichthouders, zorginkopers en verzekeraars. Maar is dat allemaal echt noodzakelijk? Durven we met externe partijen de discussie aan te gaan over wat ze van ons vragen? En dat al dat papierwerk soms ten koste gaat van de zorg aan de cliënt? Vaak zijn deze partijen zich daar niet echt van bewust.’

Managers willen zich kunnen verantwoorden naar toezichthouders, zorginkopers en verzekeraars. Maar is dat echt nodig?

Het kan minder

Zorgorganisaties kunnen ook zelf stappen zetten om de administratieve lastendruk te verminderen. Prins: ‘Binnen mijn eigen organisatie hebben we in ieder geval geprobeerd het werk zo in te richten dat dit tot minder administratie leidt. Op basis van gesprekken met de zorgprofessionals hebben we bijvoorbeeld gekozen voor een gebruiksvriendelijk ECD, dat veel cliëntgerichter is opgezet en administratieve last beperkt. Dat is ook mijn advies aan andere organisaties: ga in gesprek met je medewerkers en bouw van onderaf een nieuw systeem op. Natuurlijk zijn er noodzakelijke regels en moeten verschillende zaken vastgelegd worden. Maar het kan heus een stuk minder dan wat we ons zelf nu aandoen.’

Ga in gesprek met je medewerkers en bouw van onderaf een nieuw systeem op.

Partners

Ook wat betreft de externe partners heeft Prins gekozen voor een duidelijke benadering: ‘Ik nodig mensen van het Zorgkantoor en verzekeraars regelmatig uit om hier te komen kijken en mee te lopen. Onze opdracht is primair om goede zorg te leveren; dat lukt het beste met tevreden professionals. Door te laten zien hoe verantwoordingseisen invloed hebben op de dagelijkse gang van zaken, krijg je begrip. Dan ontstaan er mogelijkheden om de dingen anders te doen, zeker als je langdurig met elkaar samenwerkt.’

Goede zorg leveren lukt het beste met tevreden professionals.

Durf!

(Ont)Regel de Zorg vraagt aandacht voor het verminderen van de administratieve lasten en wil een beweging op gang brengen. Of dat voldoende is? Prins: ‘Het onderwerp staat op de agenda, nu moeten we doorpakken, intern maar ook in overleg met partners en toezichthouders. Mijn advies aan andere zorgorganisaties is om in gesprek te gaan, keuzes te maken en soms ook ‘burgerlijk ongehoorzaam’ durven te zijn!’

Redacteur: Paul van Bodengraven

Lees meer over regeldruk

Meer informatie? Neem contact op met:

ElseSenior Adviseur
Else
Stapersma
Senior Adviseur e.stapersma@vilans.nl 06 22 81 07 16
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl