Pauline van Tienhoven

Pauline van Tienhoven

Interview - Ken uw netwerk, gebruik Sociale Netwerkanalyse

Zorgvragen worden ingewikkelder, oplossingen die recht doen aan de persoon liggen meestal niet bij één zorgaanbieder. Een integrale benadering wordt dus steeds belangrijker. Maar hoe weet u welke spelers er zijn? Wat hun aandeel is en hun belang? ‘Met het hulpmiddel Sociale Netwerkanalyse breng je dat snel en visueel aantrekkelijk in kaart,’ zegt Annemieke Wieringa, onderzoeker bij Vilans.

12-12-2019

In het programma Zorgvernieuwers verkennen wij de meerwaarde van de onderzoeksmethodiek Sociale Netwerkanalyse. Wieringa: ‘Leidende vraag voor ons was: kunnen we met een netwerkanalyse personen of organisaties ontdekken die bezig zijn met dezelfde thema’s als Vilans maar die we nog niet kennen of waarvan we nog niet weten dat zij met eenzelfde thema bezig zijn? We hebben dat geanalyseerd voor de thema’s diversiteit in de zorg en zorgonderwijs in de 21e eeuw. Daar zitten belangrijke partners voor ons.’

Soms voorspelbaar, soms verrassend

De eerste analyses leverden bruikbare informatie op. Soms voorspelbaar, soms verrassend. ‘Voor diversiteit in de zorg wilden we weten wie actief zijn op dit thema en of er specifieke subnetwerken zijn’, vertelt Wieringa. ‘We hebben een sociale media-analyse uitgevoerd op basis van Twitter. Daaruit bleek - niet zo verrassend - dat Pharos een grote speler in het veld is. Maar ook dat nog 9.235 andere personen of organisaties actief zijn op dit onderwerp. We kunnen dan analyseren wie veel zendt, wie het meest verbindend is en wie veel volgers en dus een groot bereik heeft.’

Jeukwoorden achterhalen

Taal is belangrijk bij Sociale Netwerkanalyse. Wieringa: ‘Soms levert een zoekopdracht niet op wat je wil. Dat was het geval bij onze analyse van het thema ‘21st century skills’, vaardigheden die belangrijk zijn in onze kennis- en netwerksamenleving. Ook hiervan deden we een social media-analyse. Al snel bleek dat de term ‘21ste-eeuwse vaardigheden’ niet veel wordt gebruikt. Veel mensen vinden het zelfs een jeukterm. Een waardevol inzicht, want als je wil dat je boodschap overkomt is het belangrijk dat je woorden gebruikt die mensen aanspreken.’

Meer manieren om data te verzamelen

De analyses die Vilans nu doet zijn gebaseerd op Twitterdata. Maar er is meer mogelijk. Wieringa: ‘Denk aan een hyperlinkanalyse. Hierbij ‘scrape’ (letterlijk: schrapen) je verschillende websites op zoek naar hyperlinks. De verwijzingen vormen een netwerk. Of je maakt een analyse van de vergaderstructuur in combinatie met een verdiepende survey om de bestuurlijke druk in kaart te brengen. Met verdiepende surveys krijg je meer inzicht in de kwaliteit van de relaties en in de inhoud van de onderlinge verbindingen. Het is ook mogelijk om netwerkanalyses uit te voeren op basis van databases, bijvoorbeeld congresregistraties of nieuwsbriefdata. Dan moet je natuurlijk wel rekening houden met de privacy van mensen.’ 

Voordelen voor netwerkzorg

Wat aanspreekt in deze methode is dat de resultaten aantrekkelijk worden gevisualiseerd. Die visualisatie maakt in één oogopslag duidelijk hoe het netwerk eruitziet en of dit overeenstemt met de verwachtingen. Maar uiteindelijk gaat het erom dat het de zorg verbetert. Wieringa ziet vooral voordelen voor netwerkzorg. ‘Bij mensen met dementie of een verstandelijke beperking zijn vaak veel partijen betrokken, zowel formeel als informeel. Als je dan helder in kaart kunt brengen of en hoe efficiënt zij samenwerken en wat daarvan het effect is, helpt dat enorm.' 

Nu verkennen, dan verder

Vilans is met de methode nog in de verkennende fase. ‘In de toekomst willen we meer (lokale, regionale en landelijke) netwerken binnen één vraagstuk in kaart brengen, ons verder verdiepen in de kwaliteit van relaties en ontwikkelingen over tijd onderzoeken’, zegt Wieringa. ‘Maar ook: wie mis je nog in jouw netwerk? En wat gebeurt er als een belangrijke persoon of organisatie uit het netwerk verdwijnt? Zo kun je samenwerking en kennisdeling binnen en tussen netwerken stimuleren. En onderzoeken wat het effect is als je twee of meer partijen bij elkaar hebt gebracht.’  

Wilt u weten wat Sociale Netwerkanalyse voor uw organisatie kan betekenen? Neem contact op met Annemieke Wieringa via a.wieringa@vilans.nl voor een verkennend gesprek.

Benieuwd naar de resultaten van de analyses die het team gedaan heeft? Bekijk de infographic met alle data.

Download de infographic

Meer informatie? Neem contact op met:

AnnemiekeOnderzoeker
Annemieke
Wieringa
Onderzoeker a.wieringa@vilans.nl 06 11 29 25 84
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl