Alies Struijs

Alies Struijs

Keuzes uitleggen helpt bij omgaan met ethische dilemma’s

‘Ik was net begonnen als leerling-verpleegkundige. Op de woongroep waar ik werkte, was de regel dat alle bewoners eerst een boterham met kaas of worst moesten eten. Pas daarna mochten ze een boterham met zoet beleg. Dat vond ik zo raar. De jongste bewoner was al 22, een jaar ouder dan ik destijds. En ik mocht toch ook zelf bepalen wat ik at? Waarom zij dan niet? Ik heb het aangekaart en uiteindelijk is de regel afgeschaft. Dat was mijn eerste kennismaking met ethiek’, vertelt Ellis Coombe, verpleegkundige bij Bartiméus, in de interviewreeks over ethiek in de langdurende zorg.

03-10-2018

Moeilijke keuzes

Ellis zit in de stuurgroep Ethiek. ‘Ons doel is om medewerkers bewuster te maken van ethiek. En ze te helpen bij het omgaan met ethische dilemma’s. Vaak denken ze dat ethiek iets voor de arts of de dominee is. Maar als ik dan voorbeelden geef zeggen ze 'o ja, dat herken ik'. Dan blijkt dat ze juist de hele dag met moeilijke keuzes te maken hebben’, vertelt Ellis.

Uitleggen belangrijk

‘Uitleggen waarom je iets doet is heel belangrijk. Niet alleen voor bewoners, maar ook voor collega’s. Soms moet ik bijvoorbeeld een medische handeling verrichten die er eng uitziet. Zoals het geven van een hoogopgaand klysma (een vorm van darmspoeling). Als ik merk dat medewerkers op de groep dat moeilijk vinden, leg ik uit waarom ik dat moet doen. En waarom een 'simpel pilletje' in deze situatie niet werkt. Ook vertel ik dat er altijd een mogelijkheid is om zulke kwesties te bespreken in een moreel beraad.’

‘Mensen met een beperking leven steeds langer. Dat brengt natuurlijk nieuwe dilemma’s met zich mee.’

Van verschillende kanten bekijken

Een belangrijke ethische vraag in de zorg is: Doen we er goed aan om deze patiënt op deze manier te behandelen? Ellis: ‘Het antwoord hangt af van iemands waarden. Van wat iemand belangrijk vindt dus. Ik wil medewerkers leren om zich in een ander te verplaatsen. En om iets van verschillende kanten te bekijken. Dat is ook wat we in een moreel beraad doen.’ Ellis vertelt dat de stuurgroep Ethiek een groep van 20 mensen heeft opgeleid om een moreel beraad te leiden. ‘Zij werken op allerlei afdelingen van Bartiméus, maar zijn in ieder geval niet inhoudelijk betrokken bij een casus. Die onafhankelijkheid werkt heel goed.’

Wel of niet behandelen

‘Mensen met een beperking leven steeds langer. Dat brengt natuurlijk nieuwe dilemma’s met zich mee’, zegt Ellis. ‘Want hoe lang ga je door met een behandeling? En moet je alles eigenlijk wel behandelen?’ Ellis verwacht dat het aantal ethische dilemma’s alleen maar toeneemt. ‘Juist daarom willen we dat medewerkers dilemma’s kunnen herkennen. En dat ze weten hoe ze ermee om kunnen gaan. Ik denk dat Vilans ons bij dat proces van bewustwording goed kan helpen.’

Vervolg interviewreeks

In het volgende interview gaan we in gesprek over ethiek met Klaartje Spijkers, senior projectmanager bij Patiëntenfederatie Nederland.

Deel uw ervaringen

Hoe gaat uw organisatie om met ethische vraagstukken en dilemma’s? Wilt u uw voorbeelden en ervaringen uit de praktijk delen? Stuur een mail naar Alies Struijs. Dan nemen we graag contact met u op voor een telefonisch interview.

Lees de eerdere interviews over ethiek in de langdurende zorg

Meer informatie? Neem contact op met:

AliesAdviseur
Alies
Struijs
Adviseur a.struijs@vilans.nl 06 11 79 70 53
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl