Interview - Methode 'moreel beraad' maakt je minder risicomijdend

‘Ze wilde zo graag even naar huis, om haar man te zien die lang geleden overleden is. Moesten we haar laten gaan voor een kort bezoek? Zou het haar helpen in haar verdriet of alles juist erger maken? We hebben er een moreel beraad over gehouden. Heel mooi om dat samen te doen’, vertelt Quirine Slik, psycholoog bij zorgaanbieder Topaz, in de interviewreeks over ethiek in de langdurende zorg.

11-02-2019

Quirine merkte dat het zorgteam het heel prettig vond om tijdens een moreel beraad - een methode om via een gestructureerd gesprek een ethisch dilemma te verhelderen - met elkaar van gedachten te wisselen over dit soort dilemma’s, om zo tot een gedragen besluit te komen. ‘De vraag in dit geval was: heeft het meerwaarde? Helpt het deze vrouw met dementie of versterkt het juist haar verdriet? Belangrijk is om ook de familie in een vroeg stadium te betrekken bij dit soort vragen. Anders overval je ze. Uiteindelijk hebben we besloten haar een kans te geven. Niet te lang, in de ochtend, en via een leuk restaurantje langzaam weer terug naar de afdeling. Met familie, de EVV'er en de teammanager bespreken we nu wat haalbaar is.’ 

Moreel beraad helpt oude gewoontes open te breken

‘Ik heb nu 3 keer een moreel beraad bijgewoond’, vertelt Quirine. Elke gespreksleider geeft er zijn eigen draai aan. De een vraagt wie voor is en wie tegen, een ander gaat meer verkennend te werk. Weer een ander vraagt of we ons willen verplaatsen in de rol van de belangrijkste personen: de cliënt, de zorgmedewerker, de familie, de arts. Dat geeft mooie inzichten en zorgt voor meer onderling begrip. Van nature hebben we in de zorg de neiging risicomijdend te zijn en beslissingen voor anderen te nemen. Met een moreel beraad breek je dat open. Je durft dan meer.’

Van nature hebben we de neiging risicomijdend te zijn. Met een moreel beraad breek je dat open.

Beelden liegen niet

Quirine volgt nu een opleiding video-interventies. Ze vindt het een waardevolle aanvulling. ‘Je krijgt snel een beeld van de interactie tussen bewoner en zorgmedewerker’, zegt ze. ‘Vooral nu mensen steeds slechter binnenkomen en steeds korter in het verpleeghuis wonen, is het een mooie manier om snel tot de kern te komen. Je ziet bijvoorbeeld meteen het effect van een goede opening, als een zorgmedewerker inspeelt op wat de cliënt zegt. Je komt dan heel dicht bij waar het echt om gaat.’ Niet alle collega’s zijn trouwens meteen enthousiast. Sommigen willen niet gefilmd worden, dus dat vraagt aandacht en duidelijke afspraken over doel en gebruik. Dat geldt trouwens ook voor de familie. Niets gebeurt zonder hun toestemming. En zodra de casus is afgerond, worden de beelden gewist.

Vooral nu mensen steeds slechter binnenkomen en steeds korter in het verpleeghuis wonen, is het goed om snel tot de kern te komen.

Persoonsgerichte zorg staat voorop

Quirine heeft veel positieve ervaringen met moreel beraad bij ethische vraagstukken. ‘Ik denk dat het de zorg echt naar een hoger plan kan tillen. Zeker in deze tijd, met steeds complexere bewoners en steeds mondiger familie. Maar vooral omdat mensen met gevorderde dementie in een verpleeghuis vaak zelf maar zo beperkt een beslissing kunnen nemen. Het wordt steeds belangrijker dat wij dat doen, maar dan wel met oog voor zijn of haar wensen. Ik ben heel blij dat we het moreel beraad zo mooi op de kaart hebben in onze organisatie. Ook onze raad van bestuur ondersteunt dat. Persoonsgerichte zorg staat voorop, regels en protocollen zijn van minder belang.’ 

Lees ook de andere interviews over ethiek

Meer informatie? Neem contact op met:

LiaAdviseur
Lia
Davelaar
Adviseur l.davelaar@vilans.nl 06 15 14 90 44
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl