Wouter van den Elsen

Wouter van den Elsen

Rapport SCP - Wat als huishoudelijke hulp en mantelzorg wegvallen

Zonder huishoudelijke hulp komen veel meer mensen dan doorgaans gedacht in het verpleeghuis terecht. Dat is de hoofdconclusie uit het recent verschenen SCP-rapport ‘Wat als zorg wegvalt’. Onderzoeker Isolde Woittiez van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) legt uit: ‘Het beeld dat mensen ook wel zonder deze lichte ondersteuning kunnen, blijkt niet te stroken met de werkelijkheid.’

02-12-2019

Maatregelen om de zorgkosten in de hand te houden worden vaak gezocht in bezuinigingen bij de lichtere vormen van zorg en ondersteuning, zoals huishoudelijke hulp. ‘Wij vragen ons in dit onderzoek af wat er zou gebeuren als een groot deel van dit soort zorg zou wegvallen’, zegt Woittiez. ‘Bijvoorbeeld doordat huishoudelijke hulp wordt wegbezuinigd. Het antwoord daarop is dat een vrij grote groep mensen dan aangewezen zou zijn op veel duurder vormen van zorg zoals verpleeghuiszorg en wijkverpleging. Niet alleen is dat onwenselijk voor mensen die niet in een verpleeghuis willen wonen maar ook vanuit het oogpunt van financiële houdbaarheid van het zorgstelsel. Er is momenteel al weinig plek in het verpleeghuis en in sommige gebieden is de wijkverpleging overbelast.’ 

Wegvallen huishoudelijke hulp

Samen met collega-onderzoekers Evelien Eggink en Debbie Verbeek-Oudijk becijferde Woittiez wat de effecten zouden zijn als huishoudelijke hulp wegvalt. ‘Het aandeel mensen dat geen zorg en ondersteuning meer zou ontvangen bij het wegvallen van huishoudelijke hulp is 42 procent. En dat zijn lang niet allemaal mensen die makkelijk zonder deze hulp kunnen. Het was opvallend te zien hoeveel relatief kwetsbare mensen gebruik maken van lichte ondersteuning. Twintig procent van deze groep zou zonder huishoudelijke hulp aangewezen zijn op het verpleeghuis. In absolute cijfers gaat het om 15.000 mensen die bij het verpleeghuis zouden aankloppen. Meer mensen nog zouden op wijkverpleging aangewezen zijn. Dat gaat om 47.000 mensen.’

Wegvallen mantelzorg

Woittiez en collega’s keken ook naar de effecten van het wegvallen van mantelzorg. ‘We zien dat de beschikbaarheid van mantelzorg voor mensen die daarnaast geen andere hulp ontvangen een belangrijke factor is bij het voorkomen van publiek gefinancierde zorg en ondersteuning. Veertig procent van alle ontvangers van mantelzorg ontvangen daarnaast geen betaalde zorg. Wanneer mantelzorg zou wegvallen voor deze groep, is een kwart van deze groep aangewezen op publiek gefinancierde zorg en ondersteuning. Mede in het kader van de financiële houdbaarheid van de zorg en ondersteuning is het dus van belang om mantelzorgers zo goed mogelijk te ondersteunen.’

Nieuwe generatie ouderen(zorg)

Woittiez vergelijkt het ondersteunen van mantelzorg en het investeren in huishoudelijke hulp met preventie. ‘Door hierin te blijven investeren, voorkom je veel grotere knelpunten in het latere zorgproces.’ Woittiez was eind november aanwezig op het congres Een nieuwe generatie ouderen(zorg), waar ook SCP-directeur Kim Putters sprak over het belang van mantelzorg. ‘We moeten ons vooral niet te rijk rekenen met het aantal mensen dat in de toekomst mantelzorg kan verlenen’, zegt hij. ‘Het aantal mensen dat mantelzorg kan verlenen loopt in sommige gebieden terug naar minder dan drie mensen per hulpbehoevende.’

Download het rapport ‘Wat als zorg wegvalt’

Meer informatie? Neem contact op met:

HenkDirecteur strategie en ontwikkeling
Henk
Nies
Directeur strategie en ontwikkeling h.nies@vilans.nl 06 22 49 88 62
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl