Dirk Lukkien

Dirk Lukkien

Oproep - Deel uw voorbeeld van AI in de langdurige zorg

Kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI) is een drijvende kracht achter allerlei technologieën in de langdurige zorg zoals beslissingsondersteunende software en toezichthoudende domotica. AI is een verzamelterm voor producten, services en systemen die zich gedragen op een manier die we als ‘slim’ zouden aanmerken. Vilans inventariseert de komende tijd welke AI-toepassingen worden ontwikkeld en ingezet in de langdurige zorg en doet daarom deze oproep: denk mee en deel uw voorbeelden van AI via onze vragenlijst!

23-06-2020

Vul de vragenlijst in

AI dringt steeds meer door in het dagelijks leven en ook binnen de langdurige zorg. De term AI verwijst naar 'systemen die intelligent gedrag vertonen door hun omgeving te analyseren en - met een zekere mate van zelfstandigheid - actie te ondernemen om specifieke doelen te bereiken' (Europese Commissie, 2019). Het is een verzamelterm voor producten, services en systemen die zich gedragen op een manier die we als ‘slim’ zouden aanmerken.

Project Datagedreven zorg

In een artikelenreeks van het project Datagedreven zorg lieten we zien hoe AI aan de basis staan van computerfuncties zoals beeld- en spraakherkenning en natuurlijke taalverwerking en een drijvende kracht is achter allerlei technologische toepassingen, zoals beslissingsondersteunende software, toezichthoudende domotica, wearables, sociale robots en smart glasses. Zulke technologische hulpmiddelen dragen bij aan het beter herkennen en voorspellen van de zorgvraag van cliënten of het ondersteunen van fysieke handelingen of beslissingen die zorgprofessionals nemen over de juiste zorg op het juiste moment. Ze kunnen hier ook steeds beter in worden naarmate ze meer data - oftewel voorbeeldsituaties - verzamelen om van te leren. 

Voorbeelden van AI

Vilans doet de komende tijd een inventarisatie van AI in de langdurige zorg. We vragen aan zowel gebruikers als ontwikkelaars van AI-gedreven systemen welke voorbeelden zij kennen. Vervolgens gaan we verder onderzoek doen naar verschillende van deze voorbeelden om te stimuleren dat verschillende partijen binnen de langdurige zorg hierover (en van elkaar) kunnen leren. 

Klik hier om direct door te gaan naar de survey of lees hieronder eerst verder over het doel van deze inventarisatie. 

Leren van elkaar

De verdere opmars van AI in de langdurige zorg heeft baat bij goede (en slechte) voorbeelden van AI waar men in vertrouwt en kán vertrouwen. Vilans helpt graag bij het zichtbaar maken van deze voorbeelden. We doen een inventarisatie van AI in de langdurige zorg zodat initiatieven onderling van elkaar kunnen leren en om bij te dragen aan bewustwording in de zorgpraktijk over de kansen én uitdagingen die deze ontwikkeling met zich meebrengt. Het gebruik van AI-systemen kan namelijk leiden tot betere, snellere en soms transparantere beslissingen dan die van mensen, maar brengt meestal ook uitdagingen en dilemma’s met zich mee.

Er is bijvoorbeeld een continu spanningsveld tussen het delen van data ten behoeve van de ontwikkeling van AI-toepassingen en verbetering van de zorg en het niet delen van data ten behoeve van iemands persoonlijke privacy. En bij het toenemend gebruik van AI, bijvoorbeeld in apparaten die de fysieke gezondheid of veiligheid van cliënten monitoren, is het aannemelijk dat men vaker normen af gaat spreken voor wat ‘normaal’ is. Hierbij bestaat het risico dat bepaalde mensen worden buitengesloten of zich buitengesloten voelen wanneer ze niet aan de ‘norm’ voldoen. Meer hierover kunt u lezen in ons artikel met 10 dilemma’s bij AI in de zorg.

Voor- en nadelen afwegen

Om AI op een verantwoorde manier in te zetten is het dus belangrijk om de beloften en voordelen van AI zorgvuldig af te wegen tegen de risico's en nadelen ervan. Hierover moet worden nagedacht door ontwikkelaars, gebruikers en andere belanghebbenden gedurende de gehele innovatiecyclus, dus van vroege fase van ontwikkeling tot het gebruik van AI-toepassingen in lokale context. Een kritische houding vanuit de zorgpraktijk hoeft de verdere ontwikkeling van AI in de langdurige zorg zeker niet in de weg te staan, maar kan juist bijdragen aan gefundeerd vertrouwen in deze systemen. 

Onderzoek naar AI

Vilans gaat de komende jaren verschillende voorbeelden van AI in de langdurige zorg volgen. Wat is de beoogde impact? En welke meerwaarde ervaren verschillende belanghebbenden? Tegen welke uitdagingen loopt men aan, bijvoorbeeld op ethisch vlak? En welke ervaringen en praktische ideeën heeft men ten aanzien van de verantwoorde toepassing? We bieden een podium aan een aantal initiatieven, maar zullen ook stimuleren dat AI-initiatieven onderling hun ervaringen uitwisselen. Stap 1 is deze inventarisatie.

Vilans doet deze inventarisatie met een specifieke focus op de langdurige zorg. Vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn & Sport wordt momenteel een bredere inventarisatie gedaan van voorbeelden van AI in de zorg. Daarnaast werd onlangs ook vanuit de Nederlandse AI Coalitie (NL AIC) geïnventariseerd welke veelbelovende use cases van AI er zijn. Een paar voorbeelden worden de komende tijd actief door de NL AIC ondersteund bij verdere opschaling. Indien we daarvoor uw toestemming krijgen, zullen wij uw voorbeeld(en) en input met beide initiatieven delen. Natuurlijk kunt u zich ook direct zelf aanmelden voor het overzicht van VWS.

Meer informatie? Neem contact op met:

DirkSenior onderzoeker
Dirk
Lukkien
Senior onderzoeker d.lukkien@vilans.nl 06 12 41 65 13
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl