Paulien Vermunt

Paulien Vermunt

Positieve Gezondheid: gewoon doen!

Als kind leerde mijn moeder mij een Indonesisch spreekwoord over lef tonen: ‘wie het oerwoud niet in durft, zal nooit een tijger vangen’. Dat gaat ook op voor het werken vanuit het concept van Positieve Gezondheid. Dit gedachtengoed van Machteld Huber werkt voor veel zorgorganisaties als inspiratiebron, omdat het kijkt naar de mens als geheel, uitgaat van eigen regie en bovenal: gezondheid niet beschouwt als doel, maar als middel voor een zinvol bestaan.

27-07-2017

De uitdaging is echter om dit inspirerende concept in de praktijk handen en voeten te geven. Het werken vanuit Positieve Gezondheid vraagt immers om bewustwording en verandering op verschillende niveaus.

Contact maken

Op het meest basale niveau – dat van de zorgdriehoek – gaat het over contact maken en oprechte aandacht hebben voor een cliënt. Dat vraagt bij zorgmedewerkers allereerst om een kritische blik naar binnen: wat geeft waarde aan mijn eigen leven en hoe zit ik zelf in mijn (werk)vel? Die zelfreflectie kan spannend zijn, maar helpt wel om je goed te verplaatsen in de belevingswereld en wensen van een cliënt. Daarnaast zien veel medewerkers tijd als een belangrijke belemmerende factor voor contact en diepgang. En hoewel we de werkdruk en administratieve last in de zorg zeker niet weg moeten wuiven, is het ook belangrijk om niet alleen maar te denken in beren op de weg. Een goed gesprek kan ook plaatsvinden tijdens reguliere zorgmomenten en het zijn vaak kleine dingen die voor cliënten al een groot verschil maken. Bovendien kan goed luisteren naar de wensen van een cliënt een veel gerichter (en dus goedkoper) zorgaanbod tot gevolg hebben.  

Een lerende omgeving

Op het niveau van het (zorg)team is het belangrijk om een lerende omgeving in te richten, waarin intervisie en feedback centraal staan en waarin fouten én successen worden gedeeld. Volgens de zogenoemde ’70 20 10-regel’ leren mensen het meest door te oefenen in de praktijk en door met elkaar te bespreken waar dat wel en niet goed gaat. Dat vraagt om onderling vertrouwen en om betrokkenheid van alle leden van het team: je hebt elkaar immers hard nodig om tot verandering te komen. Ook vrijwilligers en naasten zijn een belangrijk onderdeel van dat team: zij weten vaak als geen ander wat er voor iemand toe doet (juist als de cliënt dat zelf niet meer kan aangeven) en kunnen meedenken én meedoen bij het realiseren van de wensen en behoeftes van een cliënt. 

De juiste voedingsbodem

Op het niveau van de organisatie gaat het om het creëren van de juiste voedingsbodem om het gedachtengoed van Positieve Gezondheid te laten bloeien. Allereerst is het belangrijk om uit te dragen waarom je als organisatie waarde hecht aan Positieve Gezondheid en wat het werken vanuit het concept op kan leveren voor zowel cliënten als medewerkers. Ook moeten zorgmedewerkers de vrijheid en het vertrouwen ervaren om hun werk op een andere manier in te richten. Daarnaast is het nodig om na te denken over de randvoorwaarden voor duurzame borging van Positieve Gezondheid. Hoe stel je als organisatie bijvoorbeeld de beleving van de cliënt centraal bij het evalueren van de zorg en hoe gebruik je die informatie om continu te verbeteren? Hoe kun je de informatie die je ophaalt over de cliënt goed vastleggen in het elektronisch cliënten dossier (ECD)? En wat betekent het werken vanuit dit concept voor het vrijwilligers- en mantelzorgbeleid? 

Positieve Gezondheid als succesverhaal

Het centraal stellen van het concept Positieve Gezondheid gaat dus niet zonder slag of stoot. Dat kunnen de deelnemers aan het transformatieprogramma Positieve Gezondheid zeker beamen. In dit programma ontdekken het Institute for Positive Health (iPH) en wij, samen met inmiddels 14 organisaties uit de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg wat het betekent om vanuit een ander paradigma zorg te verlenen. Maar naast al deze uitdagingen levert Positieve Gezondheid ook heel veel mooie resultaten op. De dementerende dame die ’s ochtends weer zelf haar kleding uitkiest; de collega’s die er samen over nadenken hoe een cliënt zelfstandig naar het toilet kan blijven gaan; de teamleider die medewerkers vrij roostert om rustig de tijd te kunnen nemen voor een cliënt. Juist al deze kleine en grotere successen samen maken het de moeite waard om toch dat soms spannende oerwoud in te gaan. Want een tijger als Positieve Gezondheid vangen, dat doe je niet zomaar!

Meer informatie over Positieve Gezondheid

Meer informatie? Neem contact op met:

PaulienSenior adviseur
Paulien
Vermunt
Senior adviseur p.vermunt@vilans.nl 06 46 27 42 45
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl