Marit van der Meulen

Marit van der Meulen

Richtlijnen RIVM voor beschermingsmiddelen aangepast

Omdat er een tekort dreigt aan ademhalingsbeschermingsmaskers bij toenemend gebruik, heeft het RIVM de richtlijnen voor persoonlijke beschermende middelen aangepast. Het gaat hierbij om de richtlijnen voor de verpleeghuiszorg, huisartsenzorg, thuiszorg en gehandicaptenzorg. 

06-04-2020

Laatste update: 6 april

De nieuwe richtlijnen gaan over het beter inzetten van persoonlijke beschermingsmiddelen in geval van hoestende en/of niezende medewerkers en hoestende en/of niezende cliënten. Let op: Het gaat hierbij dus niet om cliënten bij wie sprake is van corona.

Kijk of de zorg kan worden uitgesteld

Het RIVM adviseert om te kijken of de zorg kan worden uitgesteld bij een hoestende/niezende cliënt. Op die manier zijn er geen persoonlijke beschermingsmiddelen nodig. Daarnaast kan er sprake zijn van een hoestende en/of niezende medewerker. In dat geval luidt het advies om te kijken of een andere medewerker die geen klachten heeft de zorg kan verlenen, of om te kijken of de zorg kan worden uitgesteld. 

Bescherming cliënten  

Omdat er een tekort is aan mondneusmaskers, is het belangrijk om de volgende stappen te doorlopen om per medewerker na te gaan of het echt nodig is om een persoonlijk beschermingsmiddel te gebruiken.

  1. Kan de zorg uitgesteld worden tot de medewerker klachtenvrij is? Zo ja, de zorg uitstellen tot de medewerker klachtenvrij is.
  2. Kan een andere medewerker de zorg verlenen? Zo ja, klachtenvrije medewerker zorg laten verlenen.
  3. Betreft het een kwetsbare patiënt? Kwetsbare patiënten zijn personen met ernstig onderliggend lijden en ouderen ouder dan 70 jaar.

Indien het noodzakelijk is dat een hoestende/niezende medewerker met klachten zorg verleent aan een kwetsbare patiënt, overweeg dan een persoonlijk beschermingsmiddel aan de hand van onderstaande stappen.

  1. Is de afstand tot de patiënt meer dan 1,5 meter? Zo ja, geen persoonlijk beschermingsmiddel nodig.
  2. Is er sprake van vluchtig contact, bijvoorbeeld het aanreiken van medicijnen? Zo ja, geen persoonlijk beschermingsmiddel nodig.
  3. Is er sprake van persoonlijke verzorging of lichamelijk onderzoek? Zo ja, wel een persoonlijk beschermingsmiddel nodig.

Bescherming medewerkers

Omdat er een tekort is aan mondneusmaskers, is het belangrijk om de volgende stappen te doorlopen om per medewerker na te gaan of het echt nodig is om een persoonlijk beschermingsmiddel te gebruiken:

  1. Kan de zorg uitgesteld worden tot patiënt klachtenvrij is? Zo ja, zorg uitstellen, geen persoonlijk beschermingsmiddel nodig.
  2. Is de afstand tot de patiënt meer dan 1,5 meter? Zo ja, geen persoonlijk beschermingsmiddel nodig.
  3. Is er sprake van vluchtig contact, bijvoorbeeld het aanreiken van medicijnen? Zo ja, geen persoonlijk beschermingsmiddel nodig.
  4. Is er sprake van persoonlijke verzorging of lichamelijk onderzoek? Zo ja, wel een persoonlijk beschermingsmiddel nodig.

Gebruik mondneusmaskers 

Het mondneusmaker kan 3 uur achtereen gedragen worden (bij verschillende patiënten). De handschoenen moeten per patiënt gewisseld worden.

Gebruik materialen bij schaarste

Omdat sommige beschermingsmiddelen schaars worden, is er nu het advies om samen met een deskundige infectiepreventie te bekijken welke second best maatregelen er genomen kunnen worden. Bekijk hieronder per beschermingsmiddel de opties:

Schort

  • Een schort met lange mouw met PE-coating. Indien er geen schort met PE-coating aanwezig is: gebruik ‘normaal’ schort met lange mouwen en draag er een halterschort overheen.

Masker

  • Een chirurgisch neusmondmasker of een FFP1 masker (keuze afhankelijk van landelijke beschikbaarheid).
    • Uitzondering: gebruik een FFP2-masker bij handelingen waarbij het bekend is dat veel aerosolen kunnen ontstaan zoals handelingen aan tracheastoma en uitzuigen. 
    • Gebruik een FFP1-masker bij:
      - afname testmateriaal
      - intensief en langdurig direct patiëntencontact op een cohortafdeling, zeker als er sprake is van kleine ruimtes én weinig ventilatie
      - N.B. bij tandenpoetsen volstaat een chirurgisch neusmondmasker
  • Verlengd gebruik van een FFP-/chirurgisch masker:
    • Het masker mag aan 1 stuk gedragen worden (bij verschillende patiënten met COVID-19) totdat de ademhalingsweerstand (moeilijker is om te ademen) te hoog wordt (na ca. 3-4 uur) of het masker heel nat.
    • Maskers hoeven i.t.t handschoenen niet te worden gewisseld bij de zorg voor meerdere patiënten achter elkaar.
  • Anticiperen op hergebruik van de FFP-/chirurgisch maskers: Bewaar FFP- en chirurgische maskers die gebruikt voor (her)sterilisatie en later hergebruik. Methoden worden onderzocht. De gebruikte mondneusmaskers kunnen vooralsnog in een plastic zak verzameld worden, die afgesloten wordt. Laat duidelijk natte maskers eerst drogen en verzamel deze in een aparte plastic zak. Informatie over de verdere afhandeling volgt.
  • Wees bij hergebruik extra voorzichtig bij het afdoen van het masker.
    • Pas handhygiëne toe.
    • Mondneusmasker alleen aan de elastiek en aan de zijranden vastpakken. Eerst onderste elastiek losmaken, dan bovenste.
    • Voorkom dat het mondneusmasker met de buitenkant tegen je gezicht aan komt.
    • Pas handhygiëne toe.

Spatbril

  • Die goed aansluit op de huid omdat het virus ook via de traanbuis naar binnen kan komen, een gewone bril volstaat dus niet:
  • Bij tekorten: hergebruik is mogelijk. Desinfecteer na gebruik met alcohol 70%. Dus niet weggooien!

Plaats van omkleden

  • Aankleden: buiten de ‘isolatie’ kamer (of afdeling/unit in geval van cohort)
  • Uittrekken op de kamer buiten een cirkel van 2 meter

Reiniging en desinfectie

  • Reinig en desinfecteer dagelijks de ‘isolatie’ kamer met nadruk op handcontactpunten.
  • In geval van een cohort waarbij zieken en niet-zieken op één unit/afdeling verblijven: reinig minimaal dagelijks; reinig en desinfecteer (alcohol 70%) de handcontactpunten zolang dit haalbaar is.

Hergebruik persoonlijke beschermingsmiddelen

  • Het masker mag aan één stuk door worden gedragen (bij verschillende patiënten) totdat de ademhalingsweerstand te hoog wordt, dat wil zeggen het moeilijker is om te ademen (na ca. 3-4 uur) of het masker heel nat is.
  • Wissel de handschoenen bij iedere patiënt.

Lees Uitleg mondneusmaskers over verschillen en gebruik op de website van Nursing.

Meer weten?

Ga naar de overzichtspagina over het coronavirus

Meer informatie? Neem contact op met:

JohanSenior adviseur
Johan
Vesseur
Senior adviseur j.vesseur@vilans.nl 06 31 93 49 40
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl