Alies Struijs

Alies Struijs

Steeds meer ethische vraagstukken in langdurende zorg

Zorgprofessionals krijgen in hun dagelijkse werk veel te maken met ethische vraagstukken en dilemma’s. Toch blijkt het lastig om deze vraagstukken te herkennen en te bespreken. Hoe denkt u binnen uw organisatie na over wat goede zorg is? In een interviewreeks over ethiek in de langdurende zorg delen professionals uit de ouderen- en gehandicaptenzorg hun ervaringen over en perspectief op ethiek. Deze keer vertelt Alies Struijs, adviseur ethiek bij Vilans, wat ethiek volgens haar betekent.

06-04-2018

Nadenken over goede zorg

‘Ethiek is nadenken over welke waarden en normen je doen en laten bepalen. Dat kan echt over van alles gaan. Van grote levensvragen tot kleine, dagelijkse keuzes. Zoals wie je eerst moet helpen als twee mensen tegelijkertijd een beroep op je doen’, legt Alies uit.

De zorg is complexer geworden, met veel en soms lastige ethische keuzes.

Alies: ‘In de langdurende zorg neemt het aantal ethische vragen toe. Dat heeft te maken met allerlei ontwikkelingen en nieuwe inzichten. Mensen leven bijvoorbeeld langer, hebben vaker een stapeling van gezondheidsproblemen, wonen langer thuis en zijn meer aangewezen op zorg van familie. Daarnaast leidt de verschuiving naar persoonsgerichte zorg ertoe dat we steeds opnieuw moeten afwegen wat goede, passende zorg is. De zorg is dus complexer geworden, met veel en soms lastige ethische keuzes.’

‘From God to guide’

‘De rol van zorgprofessionals is verschoven. Vroeger was het oordeel van de dokter leidend. Zo rond de jaren zestig begon dat idee langzaam te veranderen. De patiënt werd mondiger en wilde zelf een stem hebben in de behandelkeuze’, vertelt Alies. ‘Tegenwoordig hebben zorgprofessionals dan ook veel meer een begeleidende rol. Patiënten nemen niet meer alles klakkeloos aan. Ze zoeken vaak zelf op internet naar informatie over hun aandoening en beslissen soms iets anders dan wat de dokter adviseert. Zo kan het zijn dat een cliënt ervoor kiest om met een behandeling te stoppen, ook al weet hij dat hij daardoor korter leeft. Kennelijk wegen andere waarden voor hem dus zwaarder dan de lengte van zijn leven.’

Tegenwoordig hebben zorgprofessionals veel meer een begeleidende rol. Patiënten nemen niet meer alles klakkeloos aan.

Ethiek als hulpmiddel

Zowel zorgprofessionals als cliënten moeten de hele dag keuzes maken. Alies: ‘Wat doe je als thuiszorgmedewerker bijvoorbeeld als een cliënt niet meer wil eten, terwijl zijn vrouw er bij jou op aandringt dat hij moet eten? Of hoe kun je als patiënt een goede keuze maken uit alle behandelopties? Het kan dan helpen om een ethische bril op te zetten en zo’n lastige situatie goed onder de loep te nemen. Welke waarden spelen een rol? Wat zijn de verschillende gezichtspunten en wat zijn de opties? Uiteindelijk is de hamvraag: wat is goede, passende zorg voor deze persoon met dit levensverhaal?’

Toegankelijker

We gaan een handreiking maken voor zorgprofessionals en cliënten om grip te krijgen op lastige, ethische kwesties. ‘Veel zorgprofessionals, mantelzorgers en cliënten vinden ethiek maar iets abstracts, terwijl zij in de praktijk dag in dag uit bezig zijn met ethische keuzes. Dat komt omdat ze het vaak niet als zodanig herkennen. Daarom is het belangrijk om concrete en begrijpelijke taal te gebruiken en aan te sluiten bij actuele en herkenbare vraagstukken. Zo groeit de bewustwording onder zorgprofessionals, cliënten en hun naasten en leren ze met moeilijke keuzes om te gaan.’

In het volgende interview vertelt Tim van Iersel, geestelijk verzorger en ethicus hoe WoonZorgcentra Haaglanden aandacht besteedt aan lastige, ethische vraagstukken.

Deel uw ervaringen

Hoe gaat uw organisatie om met ethische vraagstukken en dilemma’s? Wilt u uw voorbeelden en ervaringen uit de praktijk delen? Stuur een mail naar Alies Struijs. Dan nemen we graag contact met u op voor een telefonisch interview.

Lees meer

Meer informatie? Neem contact op met:

AliesAdviseur
Alies
Struijs
Adviseur a.struijs@vilans.nl 06 11 79 70 53
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl