Janneke Haan

Janneke Haan

Veranderverhaal maakt effecten bewonerscollectief zichtbaar

Als bewonerscollectief ziet u vaak zelf wel wat uw initiatief voor medebewoners, de wijk of het dorp oplevert. Lastiger is het om die effecten goed zichtbaar te maken voor de gemeenschap of financiers. Een veranderverhaal opstellen helpt hierbij. Zorgcorporatie Mariënvelde heeft goede ervaringen met deze methode.

17-06-2021

Op lokaal niveau hebben collectieven behoefte aan inzicht in de impact van wat zij doen op hun eigen lokale gemeenschap, zo blijkt uit de eerste Monitor Zorgzame Gemeenschappen. Vooral om er zelf van te leren en verbeteren, maar ook als verantwoording naar hun achterban en naar samenwerkingspartners of financiers. Movisie heeft hierover een brochure ‘Effecten zichtbaar maken’ samengesteld. De basis van de methode in deze brochure is het veranderverhaal, ook wel Theory of Change genoemd.

Concepttool veranderverhalen maken

Om lokale bewonerscollectieven verder toe te rusten hebben Movisie, Nederland Zorgt voor Elkaar en wij als Vilans een experiment uitgevoerd met een concepttool, die het opstellen van een veranderverhaal gemakkelijker maakt. U ziet de vier stappen in de figuur. Klik op de figuur voor een groter beeld.

De resultaten van de monitor zijn omgezet naar bouwstenen voor een veranderverhaal. In de tool staan voorbeelden van doelgroepen, activiteiten, directe effecten en hogere effecten van bewonerscollectieven. Klik op de figuur met bouwstenen voor een groter beeld. Gebruik de voorbeelden die op uw initiatief van toepassing zijn als inspiratie om uw veranderverhaal op te bouwen.

Experiment

De concepttool is nog in ontwikkeling. Als onderdeel van de ontwikkeling heeft Zorgcorporatie Mariënvelde de tool getest. Deze zorgcorporatie streeft naar meer leefbaarheid in Mariënvelde. Op het gebied van wonen, zorg en welzijn regelen actieve inwoners veel zelf. De zorgcorporatie heeft naast alle vrijwilligers drie betaalde krachten. Samen met twee van hen, zorgcoördinatoren Fleur Wieggers en Iris Nieuwenhuis, hebben we met de concepttool het veranderverhaal van Mariënvelde doorlopen.

Verschil directe effecten en hogere effecten

‘De stappen om tot het veranderverhaal te komen structureren je manier van denken’, vertelt Wieggers. ‘Ze maken duidelijk waar je als initiatief direct en indirect aan bijdraagt.’ De zorgcorporatie geeft aan dat het opstellen van een veranderverhaal ook kan helpen in het verkrijgen van financiering. Door de toegenomen contacten te meten maakt u voor financiers en de gemeenschap aannemelijk en inzichtelijk dat u bijdraagt aan het verkleinen van bijvoorbeeld eenzaamheid in de wijk.

Een veranderverhaal helpt in de communicatie met fondsen en de gemeente.

Preventie

Om effectmeting behapbaar te houden, is het belangrijk om tot de kern te komen: waarmee maak je het verschil? De preventieve werking van een zorgcorporatie is zo’n onderscheidend element. In de volgende figuur ziet u het veranderverhaal dat helder maakt hoe deze preventie werkt. De zorgcorporatie heeft allerlei activiteiten waar veel buurtbewoners op afkomen. Denk daarbij aan ontmoeting, vragen, een kopje koffie, een gesprek en luisterend oor. Tijdens deze activiteiten signaleren de zorgcoördinatoren van de zorgcorporatie en lokale professionals behoeften en vragen bij inwoners. Vaak nog voordat inwoners zelf hun hulpvraag stellen. De zorgcorporatie zorgt voor tijdig signaleren en passend oppakken van buurtbehoeften. Hiermee voorkomen ze crisissituaties.


Het veranderverhaal maakt duidelijk welke aspecten van de aanpak van de zorgcorporatie gezamenlijk bijdragen aan dit effect. Bijvoorbeeld het laagdrempelig contact, professionals die verder kijken dan hun opdracht en korte lijnen tussen zorgcoördinatoren en reguliere professionals. Klik op de figuur voor een groter beeld.

Aanleiding tot dialoog

Nieuwenhuis: ‘Het opstellen van een veranderverhaal kun je als initiatiefnemers en gemeenteambtenaren aangrijpen als aanleiding om in dialoog te gaan. Uiteindelijk is het gesprek het belangrijkste.’ Wieggers en Nieuwenhuis zijn het erover eens dat een veranderverhaal vooral ook een mooi middel is voor initiatieven die nog niet zo lang bezig zijn. ‘Dit helpt in de communicatie over je toegevoegde waarde als initiatief naar fondsen en naar de gemeente toe.’

Waarom een veranderverhaal maken?

Een veranderverhaal beschrijft wat een initiatief wil veranderen: ‘als we dit doen, dan hopen we dat te bereiken’. Een voorbeeld: als initiatief wilt u contact tussen bewoners stimuleren. Vervolgens onderneemt u activiteiten die hieraan bijdragen. Denk aan een koffie-uurtje in het dorpshuis. Het veranderverhaal maakt de samenhang tussen de activiteiten van een initiatief en de effecten op het beoogde doel expliciet. Het veranderverhaal vertaalt u daarna naar indicatoren en vragen voor betrokkenen. Zo achterhaalt u of de beoogde resultaten ook daadwerkelijk behaald worden en wat mogelijke neveneffecten zijn.

Lees meer over de verschillende stappen van de veranderverhaalmethode in de publicatie ‘Effecten zichtbaar maken’.

Verder met de Veranderverhaalmethode

Door de positieve ervaringen van Mariënvelde is Nederland Zorgt voor Elkaar van plan om samen met Movisie en Vilans de Veranderverhaalmethode en de concepttool verder te verfijnen en waar nodig aan te passen.

Los van de doorontwikkeling van de concepttool, zijn er ook andere mogelijkheden. Wilt u zelf aan de slag met een veranderverhaal opstellen en outcome-meting? Movisie start op 21 juni aanstaande met de leerkring ‘outcome-meting voor bewonersinitiatieven’.


Dit bericht is een samenvatting van een artikel op movisie.nl. Het maakt deel uit van de rapportage van de eerste Monitor Zorgzame Gemeenschappen.

Meer informatie? Neem contact op met:

FransExpert innovatie
Frans
van Zoest
Expert innovatie f.vanzoest@vilans.nl 06 55 44 03 68
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl