Wouter van den Elsen

Wouter van den Elsen

Vrijheidsbeperking en eHealth, hoe zit dat?

De nieuwe Wet zorg en dwang (Wzd) verplicht zorgprofessionals per 1 januari volgend jaar om nog beter te kijken naar de cliënt en de alternatieven voor vrijheidsbeperkende interventies. Ook bij de inzet van eHealth moet altijd gezocht worden naar oplossingen om onvrijwillige zorg te voorkomen.

20-08-2019

Wat staat er specifiek in de Wzd over de inzet van eHealth-toepassingen? In het vijfde V&VN Magazine van dit jaar zegt verpleegkundig specialist Yvonne Haar hierover: ‘Er vallen in de nieuwe wet meer maatregelen onder onvrijwillige zorg. Dat kan bijvoorbeeld zijn als een cliënt zich verzet tegen domotica zoals bedsensoren, GPS-trackers en camera’s. Je moet dan een stappenplan doorlopen en bij ernstig nadeel voor een cliënt op zoek naar alternatieven.’

Navigatiehulpmiddelen

Vilans-onderzoeker Sandra Suijkerbuijk houdt zich in meerdere Europese ontwikkelprojecten bezig met designvraagstukken voor eHealth-oplossingen. Volgens haar kunnen ontwikkelaars in het ontwerp van eHealth rekening houden met dit vraagstuk door alternatieven voor vrijheidsbeperking in te bouwen. ‘Voor cliënten die graag wandelen maar die het risico lopen te verdwalen, worden navigatiehulpmiddelen en locatiehulpmiddelen ingezet. Er zit dan een groot verschil tussen een navigatiehulpmiddel, een GPS-toepassing die een knop heeft waarmee mensen hulp kunnen inroepen op het moment dat ze verdwaald zijn, en apparaten die de drager altijd ongemerkt tracken voor het geval hij of zij verdwaalt. Het is belangrijk, met de individuele cliënt en diens naasten, te overwegen wat je in welke situatie kunt en wil inzetten. De toepassing van deze technologieën kan juist ook veel opleveren voor de cliënten zelf.'

De toepassing van eHealth-oplossingen kan juist voor cliënten zelf veel opleveren.

Ontwerpkansen

Er liggen volgens Suijkerbuijk op dit gebied nog veel ontwerpkansen voor technologische hulpmiddelen die nu nog onbenut worden door producenten. ‘Je kunt bijvoorbeeld in het ontwerp van apparaten zichtbaar maken of je al dan niet gevolgd wordt en of de tracker aan of uit staat. Je kunt eventuele vrijheidsbeperkende functies minder ongemerkt maken, door bijvoorbeeld een vibratie of automatische spreek-luisterverbinding te geven op het moment dat je gelokaliseerd, gevolgd of gefilmd wordt. Ik denk dat daar nog niet zoveel over nagedacht wordt op dit moment.’

Producenten kunnen vrijheidsbeperkende functies zo inbouwen dat ze minder ongemerkt aanwezig zijn.

Alternatievenbundel

In de alternatievenbundel van Vilans zijn succesvolle alternatieven voor onvrijwillige zorg gebundeld, inclusief een up-to-date overzicht van nieuwe technologische oplossingen. De bundel geeft nadrukkelijk aan dat de alternatieven ook bruikbaar zijn in thuissituaties, precies de omgeving waar de nieuwe wetgeving zich op richt.

Download de alternatievenbundel

Meer informatie? Neem contact op met:

SandraSenior onderzoeker
Sandra
Suijkerbuijk
Senior onderzoeker s.suijkerbuijk@vilans.nl 06 22 81 04 16
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl