Cynthia Hofman

Cynthia Hofman

Wat betekent dementie voor mij? Deel 2

Wanneer ik niet thuis ben, maak ik me zorgen over hem. Als hij zichzelf maar geen pijn doet. Vorige week liep hij meerdere keren tegen de muur, was hij zo onrustig dat hij bijna van de bank viel en leek hij te verdwalen tussen de stoelpoten waar hij al jaren met gemak tussendoor loopt.

04-03-2018

Naar aanleiding van de vraag ‘Wat betekent dementie voor jou?’ vertelde ik u in mijn vorige blog het verhaal over mijn opa die dementie had. Vandaag wil ik een meer recent verhaal met u delen.

Sinds kort weet ik dat mijn 11-jarige Maltezer Bilbo dementie heeft. Zelf had ik geen idee dat honden ook dementie konden krijgen, maar ergens is het heel logisch. Verandering van de hersenen kan iedereen overkomen. De reden waarom ik ook dit verhaal met u deel is omdat ik nu heel bewust meemaak wat dementie met iemand doet en welke beslissingen naasten te wachten staan.

Tijd: complexiteit van de mens, simpliciteit van de hond

Waar gedragsveranderingen bij mensen verschillende oorzaken kunnen hebben, komt dit bij honden toch vaak door veranderingen in het lichaam. Ik weet niet of u Cesar Milan (bekend als ‘the dog whisperer’) kent, maar hij beweert dat honden en mensen op een andere manier met tijd omgaan. Mensen leven volgens hem onvoldoende in het heden, omdat ze vaak in het verleden blijven hangen of te druk bezig zijn met de toekomst. Dit continu bezig zijn met wat we niet meer kunnen veranderen (het verleden) en niet kunnen voorspellen (de toekomst) heeft invloed op onze normen, waarden, persoonlijkheid en gedrag.

Honden, daarentegen, leven volgens Cesar in het hier en nu. Bilbo’s gedragsveranderingen werden door de dierenarts dan ook vrijwel direct toegeschreven aan pathologie (fysieke veranderingen in het lichaam). Na het uitsluiten van verschillende aandoeningen door bloedonderzoek en urineonderzoek werd al snel duidelijk dat er mogelijk sprake was van dementie.

In essentie is dementie hetzelfde voor mens en dier

Dit vermoeden werd daarna bevestigd door de gedragsveranderingen van Bilbo, die overeenkomen met die van mensen met dementie. Zo is er bij hem sprake van achterdocht (hij kijkt steeds achterom wanneer we aan het wandelen zijn; iets wat hij eerder minder deed), wanen en hallucinaties (hij staart in het luchtledige alsof er iets of iemand is), angst (complete paniekaanvallen met veel hijgen en continu op schoot willen kruipen), nachtelijke onrust, een omgekeerd dag/nachtritme, dwalen (hij loopt dan te ijsberen en weet niet zo goed waar hij heen moet) en ander obsessief gedrag (veelvuldig naar deuren en uit ramen kijken).

Geen ‘drugshond’

Bij een op de 4 mensen met dementie die in een verzorgings- of verpleeghuis wonen en probleemgedrag vertonen, wordt kalmerende medicijnen voorgeschreven. Dit blijkt uit de Monitor ‘Woonvormen dementie’. Vanwege de bijwerkingen én het feit dat deze medicijnen bijna altijd een negatief effect op de persoonlijke levenssfeer hebben, is het noodzakelijk om bewust om te gaan met deze psychofarmaca. Binnen Vilans loopt dan ook het programma ‘Beter af met minder: bewust gebruik psychofarmaca’, om oneigenlijk psychofarmacagebruik in de ouderenzorg te verminderen.

Toen ik met de dierenarts over Bilbo’s dementie sprak, werd al snel duidelijk dat we allebei het gebruik van medicijnen om zijn gedragsproblemen te onderdrukken, niet zien als dé oplossing op dit moment. Hoewel psychofarmaca acute symptomen wel kan bestrijden, lost het de onderliggende oorzaak niet op.

Maar wat ga ik dan wel doen aan Bilbo’s dementie? Hoe zorg ik ervoor dat zijn kwaliteit van leven goed blijft? Vanaf nu krijgt hij speciale hondenbrokken van Hills met aanvullende antioxidanten. (Nee, ik heb geen aandelen in Hills en weet ook niet of het gaat helpen, maar baat het niet dan schaadt het niet.)

Want dieren zijn precies als mensen; met dezelfde mensen-wensen

Daarnaast ga ik dingen doen die ook bij mensen met dementie effectief lijken te zijn, want zoals meneer de Uil al jaren zingt: ‘Dieren zijn precies als mensen; met dezelfde mensen-wensen’. Dit betekent dat ik probeer om zo min mogelijk van Bilbo’s dagelijkse routine af te wijken. Dat is waarschijnlijk geen probleem aangezien zijn routine bestaat uit: wandelen, eten, slapen, *herhaal*. Daarnaast ga ik Bilbo met nog meer liefde en aandacht overspoelen en zijn zintuigen en oude brein flink door stimulatie activeren.

Behoeften van mensen met dementie

Bij mensen met dementie is snoezelen een gebruikelijke behandeling om dit stimuleren te doen. Er wordt ingespeeld op de gevoelsmatige behoeften van mensen, waarbij hulpmiddelen en sfeermateriaal worden gebruikt om de verschillende zintuigen (zien, horen, voelen en ruiken) te prikkelen. Denk bijvoorbeeld aan lavalampen, regenmakers, lucht blazen en aromatherapie. Door het gebruik van snoezel-methoden wordt verveling tegen gegaan, zintuigelijke waarnemingen verdiept, contacten bevorderd en ontspanning mogelijk.

Dus: vanaf nu ga ik (nog meer) met Bilbo snoezelen! Niet binnen in een snoezel-ruimte met kerstverlichting en wierook, maar juist buiten op straat of in het bos. Laten zijn oren, ogen en neus maar eens flink wat werk verzetten!

Wat betekent dementie voor u?
Welk verhaal wilt u met mij delen?

Meer informatie over dementie

Meer informatie? Neem contact op met:

CynthiaAdviseur
Cynthia
Hofman
Adviseur c.hofman@vilans.nl 06 15 16 96 63
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl