Dirk Lukkien

Dirk Lukkien

Wat doet flexibilisering met de arbeidsmarkt in de zorg?

Vilans heeft in 2016 een aantal verkenningen uitgevoerd rond verschillende thema’s en ontwikkelingen om te ontdekken hoe de zorg eruit gaat zien. Buiten onze ‘vertrouwde’ scope, niet per se om iets nieuws te ontdekken, maar vooral om aan te sluiten op wat er al is en waar we ons voordeel mee kunnen doen. We delen onze bevindingen in een blogserie.

05-04-2017

In de eerste 2 blogs hebben we gekeken naar de  en op het gebied van . Deze week kijken we naar de invloed van flexibilisering.

Deze blog is geschreven door Dirk Lukkien en Nick Zonneveld, adviseurs Innovatie & onderzoek.

De verbintenissen tussen werkgevers en werknemers worden steeds flexibeler. Denk bijvoorbeeld aan uitzendkrachten, mensen die gedetacheerd aan het arbeidsproces deelnemen, interim-managers en professionals als ZZP’ers in dienst bij een (dienstverlenende) organisatie. Zelfstandige professionals met specifieke kennis, kunde en/of vaardigheden die voor kortere of langere tijd worden ingehuurd, hebben zich ontwikkeld tot een belangrijke speler op de arbeidsmarkt. Dit betekent dat organisaties steeds weer andere werknemers (kunnen) inzetten.

wat doet flexibilisering met de arbeidsmarkt in de zorg

Flexibilisering heeft nadelen….

Een kern van mensen met een vast dienstverband en daaromheen een flexibele schil met tijdelijke medewerkers heeft voor- en nadelen. Tijdelijke medewerkers zijn bijvoorbeeld vaak minder goed of niet bekend met de cultuur in de organisatie en haar (ongeschreven) regels, normen en waarden. Soms is er een verminderd teamgevoel en sommige flexibele medewerkers zijn risicomijdend en minder mondig uit angst hun baan te verliezen. Dat helpt de innovatie niet.

Veel flex is slecht voor het innovatievermogen van een organisatie

Vernieuwingen komen vaak op gang door mondige medewerkers, ook als het gaat om de ontwikkeling en implementatie van nieuwe technologie. Het bedenken en toepassen van vernieuwingen vereist dat mensen betrokken zijn bij de organisatie en risico’s willen nemen. Hun ideeën mogen mislukken, ze moeten durven falen, daar openlijk over kunnen praten en ervan leren.

Flexibilisering van arbeidscontracten kan leiden tot onzekerheid. Soms ook hebben mensen meer tijd nodig voor training en nemen ze minder verantwoordelijkheid voor de langere termijn. Terwijl dat laatste juist van groot belang is om bij te blijven in grote ontwikkelingen, zoals robotisering. Daarnaast hebben flexibele medewerkers minder ervaringskennis met de specifieke organisatie. Het is dus de vraag of en in hoeverre de kwaliteit van zorg eronder lijdt als er steeds weer nieuwe mensen moeten worden ingewerkt. Baanzekerheid maakt dat werknemers meer bereid zijn om te participeren in processen rond het introduceren van nieuwe in de werkorganisatie die daar bij horen. Met andere woorden: veel flex is slecht voor het innovatievermogen van een organisatie.

…maar ook voordelen

Maar laten we ook stilstaan bij de positieve invloed van flexibilisering. Het leidt bijvoorbeeld tot meer uitwisseling van kennis en ervaring tussen organisaties - wat weer een stimulans kan zijn voor vernieuwingen en verbeteringen - en tot meer afwisseling en minder routine voor werknemers; doordat ze steeds weer andere taken en rollen hebben, wordt hun werk dynamischer, aldus het TNO.

Flexibilisering en een gebalanceerde doorstroom zijn nodig om organisaties vitaal te houden. Nieuwe mensen zien nieuwe dingen. Frisse ideeën en gedachten kunnen ook weer tot innovatie leiden. Kortom: het gaat om de juiste balans.

Zekerheid bieden zonder naar contractvorm te kijken

Het is dus belangrijk dat (zorg)organisaties hier een duidelijke visie en strategie op ontwikkelen. De WRR, die onlangs rond dit thema de verkenning Voor de zekerheid uitbracht, is niet zozeer tegen flexibilisering, maar vooral voor zekerheid. Zij stellen dat we moeten nadenken over hoe we werknemers zekerheid kunnen bieden zonder daarbij puur naar de contractvorm te kijken. Ook voor flexibele medewerkers kan wellicht op nieuwe manieren worden voorzien in zekerheden als scholing en pensioen.

Daarnaast moeten we ook kritisch bekijken of flexibele arbeidscontracten wel passen bij de aard van het werk. Steeds andere thuiszorgmedewerkers over de vloer is misschien handig voor het rooster van de organisatie, maar niet voor de meeste cliënten.

In onze volgende blog staan we stil bij hoe men individueel én collectief kan inspelen op de veranderingen op de arbeidsmarkt van de zorg die we in de afgelopen blogs hebben beschreven.

Meer over de veranderde arbeidsmarkt

Meer informatie? Neem contact op met:

DirkOnderzoeker
Dirk
Lukkien
Onderzoeker d.lukkien@vilans.nl 06 12 41 65 13
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl