Alies Struijs

Alies Struijs

Wat is goede zorg en waarom?

‘Ethiek is nadenken over wat goed is om te doen. Specifiek voor de zorg is de vraag: wat is goede zorg voor deze persoon? En dan bedoel ik niet goede zorg in technische zin. Je kunt bijvoorbeeld een perfecte injectie plaatsen maar als een bewoner dat eigenlijk niet wil, kun je je afvragen of dat goede zorg is’, zegt Tim van Iersel. Hij is geestelijk verzorger en ethicus bij WoonZorgcentra Haaglanden (WHZ), waar vooral mensen met dementie en niet-aangeboren hersenletsel wonen. Het verhaal van Tim is onderdeel van de interviewreeks over ethiek in de langdurende zorg. In deze reeks delen professionals uit de ouderen- en gehandicaptenzorg hun ervaring en perspectief op ethiek.

Trainingen voor zorgprofessionals

Tim: ‘Geestelijke verzorging gaat vooral over zingeving. Bijvoorbeeld: wat maakt het leven nog de moeite waard als je met ziekte of verlies te maken krijgt? En ethiek gaat over de vraag wat goede zorg is. Maar in de praktijk lopen deze functies een beetje door elkaar.’

Zorgprofessionals zijn vaak heel praktisch bezig en staan minder snel stil bij de vraag waarom ze iets doen.

Tim biedt bewoners een luisterend oor en praat met hen over zingeving, religie en dilemma’s. Ook geeft hij trainingen aan zorgprofessionals: ‘Zij zijn vaak heel praktisch bezig en staan minder snel stil bij de vraag waarom ze iets doen. Logisch ook, want ze moeten vaak heel veel doen in korte tijd. In mijn trainingen probeer ik ze bewuster te maken van die waarom-vraag. Dat is soms best lastig, zeker bij medewerkers met een wat lagere opleiding. Zij weten vaak heel goed wat er speelt, maar vinden het moeilijk om dat onder woorden te brengen. Daar help ik ze dan bij.’

Voorbeelden van een ethische vraagstukken

Tim geeft een voorbeeld van een ethisch vraagstuk: ‘Het komt regelmatig voor dat mensen met dementie ineens andere waarden belangrijk gaan vinden. Zo kan het zijn dat een bewoner die altijd vegetariër was, nu toch graag vlees eet. Of dat iemand die altijd erg verzorgd was, nu niet meer wil douchen. Die veranderingen in wat iemand belangrijk vindt, zijn vaak lastig voor de familie’, vertelt Tim. ‘Een ander voorbeeld: stel dat een dierbare van iemand met dementie overlijdt, moet je dat dan eerlijk vertellen? Ook als je weet dat die persoon daardoor helemaal van de kaart raakt? Een open gesprek tussen familie en zorgverleners helpt vaak om tot een goede beslissing te komen.’

Stel dat een dierbare van iemand met dementie overlijdt, moet je dat dan eerlijk vertellen?

Culturele verschillen

Bij WoonZorgcentra Haaglanden wonen ook veel mensen met een niet-westerse achtergrond. ‘In die culturen is het soms gebruikelijk om zo lang mogelijk door te gaan met medische behandelingen. Dat kan botsen met de westerse medische opvatting, waarin bijvoorbeeld vaak geen sondevoeding meer wordt gegeven in de laatste levensfase. Ook dan is het goed om met elkaar over die verschillen te praten. En om je in elkaar te verplaatsen’, zegt Tim. ‘Ethiek speelt zo’n grote rol in de zorg. Ik vind dan ook dat er veel meer aandacht voor moet komen, vooral in zorgopleidingen. Het zou mooi zijn als Vilans daarbij kan helpen. Bijvoorbeeld door het ontwikkelen en verspreiden van toegankelijk lesmateriaal.’

Ik vind dat er veel meer aandacht voor ethiek moet komen, vooral in zorgopleidingen.

Vervolg interviewreeks

In het volgende interview vertelt Angela Keizer, specialist ouderengeneeskunde (SO) en manager expertise en behandeling bij Argos Zorggroep hoe zij omgaan met ethische vragen over bijvoorbeeld levenseinde.

Deel uw ervaringen

Hoe gaat uw organisatie om met ethische vraagstukken en dilemma’s? Wilt u uw voorbeelden en ervaringen uit de praktijk delen? Stuur een mail naar Alies Struijs. Dan nemen we graag contact met u op voor een telefonisch interview.

Lees meer over ethiek

Meer informatie? Neem contact op met:

AliesAdviseur
Alies
Struijs
Adviseur a.struijs@vilans.nl 06 11 79 70 53
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl