Marit van der Meulen

Marit van der Meulen

Wat we internationaal leren van 1,5 jaar COVID-19

Het afgelopen jaar heeft Vilans de coronamaatregelen, die getroffen zijn door overheden van acht landen (België - Vlaanderen, Denemarken, Duitsland - Noordrijn-Westfalen, Frankrijk, Noorwegen, Verenigd Koninkrijk - Engeland, Zweden en Nederland), op de voet gevolgd. Met als doel om beter om te gaan met het virus en de gevolgen ervan, vooral voor cliënten, zorgverleners en mantelzorgers in de langdurige zorg. Nu we ons in - tijdelijk? - rustiger vaarwater bevinden is het tijd voor reflectie. Welke lessen kunnen we leren van de landen om ons heen?

29-06-2021

Direct naar de rapportage

In alle deelnemende landen was het vaccinatiebeleid in de langdurige zorg zeer effectief in het terugdringen van het aantal coronadoden. De vaccinatiestrategieën verschillen hier en daar wat per land, maar voor allemaal geldt dat de oudsten en meest kwetsbaren het hoogst op de vaccinatieprioriteitenlijst stonden. 

De mensen in verpleeghuizen zijn vrijwel allemaal gevaccineerd en het aantal nieuwe besmettingen stond in Nederland op nul op het moment van schrijven. Het virus is zo goed als verdwenen binnen deze woonvormen.

Vaccineren van personeel

Hoewel er ook onder het zorgpersoneel een grote bereidheid is om te vaccineren, is iedereen vrij om het vaccin wel of niet te nemen. Indien personeel ervoor kiest zich niet te laten vaccineren, verschillen testverplichtingen per land. Op dit moment wordt er gediscussieerd over het al dan niet verplicht vaccineren ven bepaald zorgpersoneel. Hierbij is Engeland het eerste land dat het vaccineren wel verplicht gaat stellen voor zorgprofessionals.  

Maatregelen vergelijkbaar; uitkomst kan verschillen

Hoewel de maatregelen in deze landen redelijk vergelijkbaar zijn en waren, is het per land wel verschillend hoe de uitkomst is. Het hangt er ook vanaf hoe een samenleving, dus de bevolking en het zorgstelsel, met de maatregelen is omgegaan.

Luisteren naar het individu

Ook is naar voren gekomen dat in vrijwel alle landen medewerkers, patiënten en hun familie, maar ook mensen die zelfstandig leefden en hun niet-betaalde verzorgers, zeker in het begin, te weinig zijn gehoord tijdens deze crisis. 

Aan de andere kant heeft de pandemie sterktes laten zien, die ons richting kunnen geven in de ontwikkeling van de langdurige zorg. De veerkracht van de diensten, het personeel en de patiënten, maar ook de overheden op alle niveaus, waren verbluffend.

Vermogen om op grote schaal te vaccineren, verbeterde (hoge kwaliteit) testfaciliteiten, noodplannen/rampenplannen voor het beperken van besmettingen (ook voor andere infecties), opschaalvaardigheden, reservecapaciteit van personeel opbouwen, middelen en gebouwen, samenwerkende netwerken, en onderzoekers betrekken in snelle dataverzameling, zijn zichtbaar geworden in deze crisisperiode. De vraag is nu hoe duurzaam de opgedane kennis zal zijn en of er voldoende basis is voor verdere verbetering. 

Toekomstige kwesties

Nu we ons in rustiger vaarwater bevinden en we tijd hebben om te reflecteren, komen er ook vragen boven hoe we in de toekomst met bepaalde kwesties moeten en kunnen omgaan. Kwesties als: 

  • Balans tussen overleven en kwaliteit van leven.
  • Verplicht of vrijwillig vaccineren.
  • Privacy- en compensatiemaatregelen voor bewoners en patiënten in de langdurige zorg.
  • Balans tussen gezondheid en overbelaste zorgmedewerkers

Het zal belangrijk blijven om de langdurige zorg via een internationaal netwerk te blijven monitoren om zo een duurzame, toegankelijke en kwalitatieve langdurige zorgsector te behouden. 

De 10 tips van Frankrijk:
  1. Ga het virus te lijf zonder de wensen van het individu uit het oog te verliezen.
  2. Blijf het belang zien van de informatie, expressie en vrije keus van je bewoners.
  3. Onderhoud goed contact met familie en mantelzorgers.
  4. Beperk het beperken van vrijheden zoveel je kunt.
  5. Houd rekening met bewoners met neurocognitieve stoornissen.
  6. Steun de stervenden, eer de doden en zorg voor de rouwenden.
  7. Ondersteun collega’s, zorg voor je team.
  8. Neem beslissingen op van kennis en consensus.
  9. Neem verantwoordelijkheid in angstige en onzekere tijden.
  10. Reserveer ruimte voor reflectie en schenk aandacht aan ethische vraagstukken.

Naar de rapportage

Ga naar de overzichtspagina over het coronavirus

Meer informatie? Neem contact op met:

MoniqueSenior Adviseur
Monique
Bressers
Senior Adviseur m.bressers@vilans.nl 06 52 59 99 21
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl