Welke dilemma’s spelen er tijdens de coronacrisis in de wijkzorg?

Welke dilemma’s spelen er in de wijkzorg tijdens de coronacrisis? Hoe gaat zorgorganisatie Amstelring daarmee om? We spraken met bestuurder Inge Borghuis en wijkverpleegkundige Loes van Bemmelen over beschermingsmiddelen, coronatesten, het steunen van medewerkers, overbelaste mantelzorgers en het weer opstarten van dagbesteding.

28-04-2020

Om snel te kunnen schakelen en te reageren op veranderingen, vragen en dilemma’s tijdens de coronacrisis werkt Amstelring met crisisteams die drie keer per week bij elkaar komen. Een centraal crisisteam voor heel Amstelring met RVE-managers verpleeghuizen, dagbesteding, wijkzorg en bestuurder en een crisisteam voor de wijkzorg met een aantal medewerkers van het ondersteuningsteam wijkzorg. De manager wijkzorg neemt deel aan beide crisisteams. Aan ieder wijkteam is vanuit het crisisteam wijkzorg een buddy toegewezen die om de twee dagen contact heeft met 6 à 7 teams en die ze zo goed mogelijk ontzorgt zodat de teams goed zorg kunnen blijven verlenen. Van Bemmelen: ‘De buddy’s geven informatie vanuit het crisisteam door en vragen hoe het gaat. Zo hebben de wijkteams altijd mensen om op terug te vallen en is er een weg naar een antwoord.’

Mobiel COVID-19-team

Voor cliënten met een vastgestelde corona besmetting is een mobiel COVID-19-team opgezet. Wijkverpleegkundigen van dit team bezoeken volledig beschermd coronapatiënten en hebben een vrijwilliger als chauffeur die met hen de coronaroute rijdt. Borghuis: ‘Voor het mobiele COVID-19-team kunnen mensen zich vrijwillig aanmelden. Wij verplichten mensen nooit om dat te doen. Het loopt heel goed en er zijn voldoende vrijwilligers. We kunnen er zelfs nog cliënten bij hebben, ook van andere zorgorganisaties.’

Tekort aan beschermingsmiddelen

Borghuis: ‘Schaarste is echt het dominante thema deze tijd. Want hoe bescherm je nou je eigen medewerkers, maar ook cliënten en familie in tijden van schaarste? Er waren weken dat ik er echt van wakker lag. Dan hadden we voorraad van één dag. Dat is verschrikkelijk. Je moet echt proactief en creatief zijn in deze tijd, want als je alleen maar afwacht op wat er mogelijk landelijk komt, dan sta je meestal achteraan in de rij. De verpleegkundigen in ons crisisteam kwamen zes weken geleden met voorstellen om bij naaiateliers mondmaskers maar ook schorten te laten maken, dus dat hebben we gedaan. De voorraad is nu voldoende, dat geeft veel meer rust.’ Medewerkers wordt wel gevraagd kritisch te kijken en alleen materiaal in te zetten op de juiste plek. Van Bemmelen: ‘Nog steeds is er natuurlijk een soort van schaarste, daar zijn zorgprofessionals zich ook wel van bewust.  Maar aan het begin was er zoveel onduidelijk dat je ook liefst gewoon beschermd de wijk in gaat. Nu daar meer duidelijkheid over is, is die onrust ook wel weg.’

Er waren weken dat ik echt wakker lag van de schaarste aan beschermingsmiddelen.

Wel of niet dragen mondmaskers?

Borghuis: ‘Op dit moment is veel discussie over het wel of niet preventief dragen van mondmaskers. Je moet je voorstellen dat je dat dan een jaar moet gaan doen en ook dat het wel op de juiste wijze gebruikt wordt. Landelijk onderzoek moet de vraag beantwoorden of zorgverleners beter altijd beschermd kunnen verplegen. Ik hoop dat het geen effect heeft want ik vind het heel erg mensgerichte zorg in de weg staan. Mensen met dementie grijpen naar die maskers want ze herkennen mensen niet meer. En het is voor zorgverleners heel oncomfortabel, zo’n mondmasker.’

Testen medewerkers

Sinds 26 maart kunnen medewerkers in de wijkverpleging, zodra zij klachten hebben, getest worden. Na 24 uur krijgen zij de uitslag en tot die tijd blijven zij thuis. Deze week start Amstelring ook met immuniteitstesten op het dagelijkse verpleegkundig testspreekuur. ‘De eerste periode waarin het RIVM de richtlijn had van doorwerken met verkoudheidsklachten en alleen thuisblijven met koorts is een onduidelijke periode geweest. Het is nu een veilig idee dat je direct getest wordt bij klachten,' zegt Van Bemmelen.

Ook cliënten getest op corona

Borghuis: ‘In het begin werd heel terughoudend getest door huisartsen, ze gingen daar heel wisselend mee om, wilden het vaak niet of wilden zelf niet op huisbezoek gaan om iemand te testen, maar onze wijkverpleegkundigen moeten wel onbeschermd bij de cliënt naar binnen. Dat heeft wel voor veel wrijving en onrust gezorgd in de wijkverpleging.' Van Bemmelen: ‘Bij meerdere collega's heeft dat echt wel een onprettig gevoel veroorzaakt. Je hebt toch een vertrouwensband met cliënten, het zijn allemaal kwetsbare mensen. Je wilt ze echt niet aansteken of het verspreiden. Nu de richtlijnen een stuk duidelijker zijn en er meer getest wordt, is dat gevoel wel afgenomen.’

De angst om cliënten te besmetten vind ik bijna ondraaglijk voor medewerkers.

‘De angst om cliënten te besmetten vind ik bijna ondraaglijk voor medewerkers. Wat wij proberen te doen is heel goed informeren. Dat is heel belangrijk,' zegt Borghuis. 'We doen er alles aan om mensen zo goed mogelijk te informeren, te helpen en te steunen. Want angst in combinatie met onwetendheid is echt vreselijk.’ 

Overbelasting mantelzorgers en eenzaamheid

Door het wegvallen van dagbesteding komt er nu veel meer aan op mantelzorgers. Cliënten missen niet alleen de gezelligheid, maar ook de structuur die dagbesteding geeft. Ook hebben cliënten moeite om zichzelf te vermaken. ‘Mantelzorgers zitten nu vaak tegen overbelasting aan. Bij een cliënt met dementie bijvoorbeeld, moet je vaak non-stop opletten. Op een gegeven moment kunnen er ontspoorde situaties gaan ontstaan want de rek gaat eruit. Dat is wel echt zorgelijk,' zegt Van Bemmelen. Om dat te voorkomen gaat Amstelring op kleine schaal weer starten met een vorm van dagbesteding. Borghuis: ‘Wat we ook zien is dat mensen echt eenzaam worden, het contact verliezen. Dat leidt tot neerslachtigheid. En dat mensen denken hoe lang ga ik dit nog volhouden? En is het wel vol te houden? En is het me dat waard? Ik zie dat enorm toenemen nu.’

Ga naar de overzichtspagina over het coronavirus

Auteur: Rinske de Waard

Meer informatie? Neem contact op met:

JohanSenior adviseur
Johan
Vesseur
Senior adviseur j.vesseur@vilans.nl 06 31 93 49 40
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl