Annelies Versteegden

Annelies Versteegden

Workshop - Uitwisselen tussen gehandicaptenzorg en ouderenzorg

Wat kunnen de gehandicaptenzorg en ouderenzorg van elkaar leren? Die vraag staat centraal tijdens de workshop ‘Samen Kennis maken’ op de derde Vilans Relatiedag met als thema ‘Grenzeloos leren’. Onder leiding van Hilair Balsters en Marjan Hurkmans gaan 20 deelnemers uit zowel de gehandicaptenzorg als de ouderenzorg met elkaar in gesprek.

26-09-2019

Hilair Balsters opent de workshop met een korte inleiding over hoe we kunnen leren van andermans ervaringen en kennis, ook van mensen buiten de zorg. Hij vertelt dat hij het woord ‘ontgrenzen’, dat hij in het plenaire deel hoorde, heel mooi en toepasselijk vindt.

Samenwonen met meerdere doelgroepen

Dan is het de beurt aan Marjan Hurkmans. Zij gaat in gesprek met Ietje de Jong, coachend manager van zorgorganisatie Schuilenburg in Raalte. Op deze locatie wonen zowel mensen met een verstandelijke beperking als ouderen (soms met dementie) en jongeren met een stoornis in het autistisch spectrum. Ietje vertelt hoe het idee voor Schuilenburg ontstond: ‘In 2009 wilden een bestuurder uit de gehandicaptenzorg en een bestuurder uit de ouderenzorg allebei een nieuwe kleinschalige woonomgeving bouwen. Ze besloten hun krachten te bundelen om zo een toekomstbestendige woonomgeving voor verschillende doelgroepen te ontwikkelen. In dit project was ik een van de 2 projectleiders. Spannend, maar ook heel leuk om samen vanaf nul te beginnen.’

Ook als je verschillende werkwijzen en systemen hebt, kun je goed samenwerken.

Ouderenzorg en gehandicaptenzorg leren van elkaar

Op Marjans vraag hoe ze dit hebben aangepakt, antwoordt Ietje: ‘Vanaf het begin hebben we de mensen die er zouden gaan wonen en werken, betrokken bij het plan. We organiseerden bijvoorbeeld werkateliers waarin we met cliënten, verwanten en professionals spraken over hun wensen en behoeften. Uiteindelijk hebben we nu een eigen woonomgeving voor 6 verschillende doelgroepen, maar wel allemaal in hetzelfde gebouw. Dat maakt dat bewoners makkelijk bij elkaar op bezoek kunnen, maar ook dat de begeleiders veel van elkaar opsteken.’

Tot slot wil Marjan weten wat nu de meerwaarde is van Schuilenburg. Ietje: ‘Het is mooi om te zien dat de ouderenzorg en de gehandicaptenzorg op Schuilenburg echt van elkaar leren. Een belangrijke les die ik in dit hele proces heb geleerd, is dat niet alles hetzelfde hoeft te zijn. Ook als je verschillende werkwijzen en systemen hebt, kun je goed samenwerken.’

Kennisuitwisseling tussen sectoren

Na het vraaggesprek met Ietje, gaat Hilair verder met een verhaal over de verschillen tussen de gehandicaptenzorg en de ouderenzorg. Met een aantal sheets laat hij zien dat er voor beide typen zorg verschillende programma’s, kwaliteitskaders, registratieoverzichten, zorg- en ondersteuningsplannen en kennispleinen zijn.

Er vindt een verschuiving plaats naar meer onderlinge kennisuitwisseling en het delen van ervaringen over de sectoren heen.

‘We hebben de neiging om vooral naar de verschillen te kijken, maar als je het omdraait, blijkt er juist veel hetzelfde te zijn in deze programma’s en documenten’, legt Hilair uit. Een deelnemer reageert daarop en zegt dat hij het juist appels met peren vergelijken vindt. Volgens hem gaat het al aan de voorkant mis, omdat er in de opleidingen maar heel beperkt aandacht is voor andere sectoren. In zijn optiek zijn de gehandicaptenzorg en ouderenzorg dus nog echt gescheiden werelden. Hilair beaamt dat maar geeft aan dat er wel een verschuiving plaatsvindt naar meer onderlinge kennisuitwisseling en het delen van ervaringen over de sectoren heen. ‘Je kunt hier als organisatie juist op sturen, door je medewerkers te verleiden en te faciliteren om elders kennis op te halen.’

Foto's: APA Foto

Kennisvragen

In het volgende onderdeel gaan de deelnemers aan de slag met het formuleren van kennisvragen. Ze werken in tweetallen: iemand uit de ouderenzorg en iemand uit de gehandicaptenzorg. Uitgangspunt is welke kennisvragen je zelf hebt en wat je van je collega uit de andere sector wilt leren. Dit levert bijvoorbeeld op:

  • Hoe overbrug je de verschillen in cultuur, eigenaarschap en opleiding tussen de sectoren?
  • Wat kan de ouderenzorg leren van de gehandicaptenzorg als het gaat om welzijn en eigen regie? En wat kan de gehandicaptenzorg leren van de ouderenzorg op het gebied van dementie en het begeleiden van terminale cliënten en hun familie?
  • Medewerkers die onbewust onbekwaam zijn gaan niet actief op zoek naar kennis. Hoe kunnen we hen bewust onbekwaam maken?

Gluren bij de buren

De deelnemers gaan met elkaar in gesprek over de vragen. Pasklare antwoorden op de kennisvragen zijn er (nog) niet. Maar iedereen is het erover eens dat ouderenzorg en gehandicaptenzorg van elkaar kunnen leren door meer naar elkaar te kijken. Gluren bij de buren dus. ‘Dat is best een grote stap’, zegt Hilair, ‘maar je kunt ook klein beginnen bij je directe collega.’

Ietje vertelt dat ze bij Schuilenburg merkte dat de gehandicaptenzorg en de ouderenzorg heel dicht bij elkaar liggen, als vanuit de mens/bewoner wordt gedacht. ‘Dat vind ik een mooi vertrekpunt voor kennisuitwisseling en samenwerking.’ Tot slot oppert een deelnemer om vaker best practices met elkaar te delen, juist over de sectoren heen en ook buiten de zorg.

Meer informatie? Neem contact op met:

AnneliesVoorzitter raad van bestuur
Annelies
Versteegden
Voorzitter raad van bestuur a.versteegden@vilans.nl 06 20 01 53 67
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl