Annelies Versteegden

Annelies Versteegden

Workshop - Zijn er grenzen aan innovatie in de zorg?

De workshop Innovaties in de zorg trok op de Vilans Relatiedag 2019 een divers publiek. Strategisch HRD-adviseur Janny Pebesma van zorgorganisatie Reinaerde en Vilans-directeur Cecil Scholten gingen in gesprek met geïnteresseerden uit allerlei sectoren in de zorg. Dat leverde interessante visies op, vooral op het gebied van innovatief leren.

26-09-2019

De workshopleiders gingen van start met te vertellen over het consortium Nieuw Leren in de Zorg. Dit vierjarig samenwerkingsverband verkende technologische ontwikkelingen. Janny: ‘We wilden vanuit het leren onderzoeken wat we vernieuwend konden gebruiken. De vraag was wat voor leerstijlen en digitale mogelijkheden er op dat moment waren.’

Nieuwe samenwerking

Reinaerde was deelnemer van het eerste uur. ‘Dat we als zorgorganisaties samenwerkten met onderwijs en kenniscentrum was toen best nieuw. Wij dachten: wat bij ons speelt, speelt vast ook bij andere organisaties. Wij wilden weten hoe je dat met elkaar doet, daar was toen geen antwoord op. Zo vroegen we ons af: als je iets ontwikkelt met meerdere partijen, van wie is het dan?’, aldus Janny Pebesma.

Brancheoverstijgend

‘De trefwoorden wenselijkheid, werkelijkheid en haalbaarheid geven goed weer hoe het consortium zich ontwikkelde,’ lichtte Cecil Scholten toe. ‘Het was wenselijk om het met elkaar te doen. Werkelijkheid zegt iets over lerend en werkend het wiel uitvinden. En haalbaarheid raakt aan de grenzen van de toepassing. Niet alle organisaties konden op dezelfde manier een investering doen. Om brancheoverstijgend allemaal een stukje te leveren, dat was wel even zoeken.’

Vraagstukken als uitgangspunt

Een mooie opbrengst van het consortium waren interactieve leerinterventies, waar medewerkers aan de hand van verschillende opties meer kennis en inzichten opdeden. Hoewel deze nieuwe methode goed werd ontvangen, zocht het consortium verder. In plaats van uit te gaan van producten wilden zij onderzoeken welke vraagstukken zich leenden voor innovatieve oplossingen. Ook voor de aanwezigen was dit een herkenbare insteek. Een innovatiemakelaar: ‘Bij een vraagstuk in onze organisatie kijken we wat voor oplossingen er al zijn. En als ze er niet zijn, dan onderzoeken we of we die kunnen maken. Heel praktisch dus.’

AR-bril

Janny Pebesma vertelde: ‘Een van de vraagstukken ging over het trainen van risicovolle of voorbehouden handelingen. We zochten een oplossing voor het dreigende tekort aan verpleegkundigen die deze handelingen konden aftekenen. Die vonden we in de Augmented Reality (AR) bril. De persoon die de handeling verricht draagt zo’n bril en degene die moet aftekenen kijkt op afstand mee op zijn computer. Ze communiceren direct met elkaar. Daardoor is het niet nodig dat beiden op dezelfde plek aanwezig zijn.’

Niet iedereen in de zaal had direct een beeld bij Augmented Reality. Janny liet zien hoe een AR-bril eruitziet. Eigenlijk gewoon een bril met een klein apparaatje. Vonden cliënten het niet raar om iemand met zo’n bril op te zien? Janny: ‘Het is natuurlijk belangrijk dat je aan cliënten van tevoren uitlegt wat je gaat doen. De cliënten die meededen vonden het spannend, maar zeker niet storend.’

Hip

De aanwezigen stelden vele vragen over de uitvoering van de pilot. Ze waren onder de indruk van de omvang en de resultaten, alhoewel de borging vanwege technische problemen nog niet haalbaar bleek. Er zijn 60 observaties uitgevoerd in 4 zorgorganisaties. ‘Meekijken via AR was succesvol,’ aldus Janny. ‘Degenen die de toets afnamen vonden zelfs dat zij kwalitatief beter konden toetsen. Bovendien vonden studenten het leuk om met zo’n hippe bril te leren. De bereidheid om mee te doen was groot. Het was echter ook een dure methode want de brillen zijn niet goedkoop en vrij kwetsbaar. Bovendien zijn er voorwaarden aan de technische omstandigheden, want je verstuurt veel data. Ook dat bleek een issue.’

Als een aantal organisaties investeert in de ene innovatie terwijl andere aan de slag gaan met andere, breng je elkaars oplossingen verder.

Leerinnovaties

Inmiddels is het steeds gewoner om via allerlei kanalen op afstand mee te kijken, denk bijvoorbeeld aan beeldbellen. Uit de zaal kwamen ook diverse andere voorbeelden. Cecil Scholten vertelde: ‘Er zijn allerlei nieuwe, technische ontwikkelingen. We denken dat het concept waar wij mee getest hebben er zeker gaat komen. Het geschikt maken van de KICK-protocollen op diverse kanalen werkt goed, dat zetten we voort, gekoppeld aan andere kennis. Innoveren in het leren levert tijdsbesparing en efficiency op. En met het gebruik van dit soort technologie draagt het ook bij aan een gevoel van veiligheid. Je doet het samen en staat er niet alleen voor.’

Samenwerking

Een vraag uit de zaal ging over de bredere functie van het onderzoek: ‘Geld is een issue, maar arbeidskrapte is een maatschappelijk probleem. Testen met dit soort technologie heeft dus ook een maatschappelijke functie. Hoe gaan de partijen door met het vervolg?’ Cecil Scholten lichtte toe: ‘Als een aantal organisaties investeert in de ene innovatie en als zij daarmee experimenteren en dat onderzoeken, terwijl andere aan de slag gaan met andere onderwerpen, verdeel je de inzet en breng je elkaars oplossingen verder. Vanuit Vilans helpen we de opgedane kennis en ervaringen te verspreiden.’

Tips voor samenwerken

Tenslotte vroeg Cecil Scholten aan de zaal: Hoe denken jullie over samenwerken? Wil je het alleen of wil je het samen doen? De aanwezigen waren het erover eens dat je door samenwerking verder komt. Tips daarbij:

  • Werk regionaal of landelijk samen. Als je het met elkaar doet kun je meer en wordt het interessant.
  • Als partijen zich verbinden om iets te doen dan komen de middelen ook. Pak het goed aan in de samenwerking dan merk je dat er deuren opengaan.
  • Het is mogelijk om initiatieven aan te melden op Plein doneren of kijk op de website Landelijke fondsen zorg.
  • Werk samen in Academische werkplaatsen.

‘De rol van Vilans is te ondersteunen dat het gebeurt’, aldus Cecil. ‘We brengen mensen bij elkaar in onze werkplaatsen. Er gebeurt veel regionaal en wij kijken wat we landelijk kunnen doen. Deze rollen zijn belangrijk om te zien en te beleggen en dit vraagt mobilisatiekracht in de organisatie. Onze rol verandert, wij waren vaak trekker. Wat we nu doen is faciliteren en zorgen voor verspreiding. Hierdoor blijft het niet bij eenmalige initiatieven maar worden ze breed gedragen, zodat zowel medewerkers als zeker ook cliënten er baat bij hebben.’

Download de presentatie Innovaties in de zorg

Foto’s: APA Foto

Meer informatie? Neem contact op met:

AnneliesVoorzitter raad van bestuur
Annelies
Versteegden
Voorzitter raad van bestuur a.versteegden@vilans.nl 06 20 01 53 67
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl