Nynke de Jong

Nynke de Jong

Blog - Zorg dat jonge mantelzorgers makkelijk aan de bel kunnen trekken

Maandag 3 juni startte de Week van de Jonge Mantelzorger waarin we aandacht vragen voor jongeren die een ziek familielid hebben en de impact ervaren die dat heeft op hun leven. Wat kunt u als zorgorganisatie doen voor deze onopvallende groep? Belangrijk is dat uw medewerkers meer oog voor ze krijgen.

03-06-2019

Krachtige jongeren

Jonge mantelzorgers zijn een onzichtbare groep. Dat komt omdat zij niet snel om hulp vragen. Ze herkennen zichzelf niet als mantelzorgers. Ze cijferen vaak hun eigen behoeftes weg. Ze hebben bijvoorbeeld een zieke broer of zus en willen hun ouders niet tot last zijn. Maar het zijn ook krachtige jongeren. Ze hebben voor hun leeftijd al heel veel meegemaakt, waardoor ze erg veel hebben geleerd.

Welke ondersteuningsbehoefte hebben jonge mantelzorgers?

Voor Vilans ben ik betrokken geweest bij het onderzoek naar studerende mantelzorgers in het Expertise Lab. Dit is een project dat in co-creatie met studenten is uitgevoerd in samenwerking met de Vrije Universiteit (VU), de Hogeschool van Amsterdam (HvA), het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) en een consortium van deelnemers die werkzaam zijn in zorg en onderwijs. We hebben binnen het Expertise Lab onder andere onderzoek gedaan naar de ondersteuningsbehoefte van studenten die naast hun studie een mantelzorgtaak hebben.  

Het is moeilijk om je kop erbij te houden op school als je moeder moet wachten op de uitslag of ze kanker heeft.

Jonge mantelzorgers noemen zichzelf niet zo

Dat jongeren de term mantelzorger niet herkennen, heb ik zelf ook ervaren. Mijn ouders zorgden veel voor mijn oma met dementie toen ik op de middelbare school zat. Dat heeft achteraf gezien best wel wat impact op ons gezinsleven gehad. Daardoor ging ik me afvragen: ‘Als dit al impact heeft, hoe is het dan om als kind voor een zieke zus, broer of ouder te zorgen?’ Toen zag ik dat Vilans een stagiair(e) voor een afstudeeronderzoek zocht. Mijn interesse was direct gewekt. Dat was ook pas het eerste moment dat ik me bewust werd van de term ‘jonge mantelzorger’. 

Aandacht vervliegt snel bij langdurige ziekte

Ik mocht aan de slag voor Vilans en ging ook in mijn persoonlijk leven dieper in gesprek met vriendinnen die voor een ziek familielid zorgen. Zo hoorde ik hoe moeilijk het is om je kop erbij te houden op school als je moeder moet wachten op de uitslag of ze kanker heeft. En na de diagnose: in het begin hebben mensen om je heen veel aandacht voor je, maar dat vervliegt ook weer snel als een ouder langdurig ziek is.

Vraagverlegenheid verminderen

Voor het onderzoek ging ik in gesprek met studerende mantelzorgers. Daaruit blijkt dat het vooral belangrijk is om te luisteren en begrip te hebben voor de situatie. Een centraal aanspreekpunt op de universiteit of hogeschool kan hun vraagverlegenheid verminderen. Ook is flexibiliteit in het onderwijs belangrijk. Dat je een werkcollege op een ander tijdstip mag volgen bijvoorbeeld in plaats van het hele vak opnieuw te moeten doen. Ervaringen uitwisselen met andere jonge mantelzorgers helpt enorm. Weten dat je niet de enige bent zorgt ervoor dat je steun ervaart en de schaamte vermindert.

Wat kunt u doen?

Zorgprofessionals zijn geneigd om zich vooral te richten op diegene die een langdurende zorgvraag heeft. Voor de behoeftes van de gezinsleden is niet altijd oog of tijd. Daarom is het belangrijk om een beleid te hebben waardoor zorgmedewerkers de situatie beter gaan signaleren en vervolgens weten naar wie ze kunnen doorverwijzen als dat nodig is. Een sociale kaart voor de eigen regio kan daarbij helpen. En voor elk beleid geldt tot slot: houd goed voor ogen dat u het jonge mantelzorgers zo makkelijk mogelijk maakt om zelf aan de bel te trekken. Dat doen ze namelijk niet snel.

Meer informatie over jonge mantelzorgers

Meer informatie? Neem contact op met:

NynkeJunior onderzoeker
Nynke
de Jong
Junior onderzoeker n.dejong@vilans.nl
Profiel
Persvragen? Neem contact op met afdeling communicatie via 06 460 433 51 of pers@vilans.nl